Destanın gizli kahramanları
Güncelleme Tarihi:
Büyük Zafer’in 110’uncu yılında Çanakkale Savaşı’na ait çok önemli belgelere ulaşıldı.
Yeni şehit isimleri tespit edilirken destan yazan gizli kahramanların hikâyeleri de gün yüzüne çıkarıldı. İşte onlardan sadece ikisinin arşivlerden çıkan kahramanlıkları...
BEN ÖLÜYORUM VATAN YAŞAYACAK
Çanakkale Muharebeleri’nin ölümsüz kahramanlarının hikâyeleri, ‘Şehit Bilgi Kapısı’ ile gün yüzüne çıkıyor. Bunlardan biri de 55’inci Piyade Alayı’ndan Hüseyin oğlu Ömer Çavuş’un kahramanlığı. Künye bilgilerine göre Ömer Çavuş, 1883 yılında Kütahya’nın Etyemez (Yeşilbayır) köyünde dünyaya geldi. Seferberlikle beraber 7 Ağustos 1914’te askere alındı ve 55’inci Alay’ın 11’inci bölüğünde göreve başladı. Alay, cephede bulunduğu 5 ay 17 günlük süreçte, komutanı Binbaşı Hasan Tahsin de dahil olmak üzere pek çok kayıp verdi. 11’inci Bölük çavuşlarından Ömer Çavuş da bu kayıplarından biri. Bölük Komutanı Yüzbaşı Süleyman kendi bölüğüne mensup olan ve sıradışı kahramanlığı görülen askerlerin listesinin yer aldığı bir rapor yazmış. Rapora göre Ömer Çavuş, 30 Eylül 1915 günü Kerevizdere bölgesinde siperlerde görev başındayken bir sebepten galeyana gelerek bulunduğu siperden bir anda dışarı fırlamış ve Fransız siperlerine doğru ilerlemeye başlamış. Ömer Çavuş, beş düşman askerini tüfeğiyle vurarak öldürmüş ancak kendisi de başından aldığı yarayla şehit olmuş. Kahraman çavuş, son nefesini verirken arkadaşlarına şöyle bağırmış: “Ben ölüyorum, vatan yaşayacak.”
126’NCI ALAYDA BİR CENGAVER
Arşiv çalışmasından çıkan bir diğer kahraman ise Teğmen Hüseyin Remzi. 1 Mayıs’ı 2 Mayıs’a bağlayan gece Seddülbahir Cephesi’nde girişilen taarruzda, 126’ncı Alay’ın 1’inci Taburu da vardı. Sabaha doğru her taraftan ateş altında kalan alay, kendisini zor bir durumda bulmuştu. 126’ncı Alay 1’inci Tabur Komutanı’nın yaveri olan Teğmen Hüseyin Remzi, taburun bir bölüğünün komutansız ve subaysız kalması üzerine, cephe hattında görevi olmamasına rağmen, alay komutanının tabiriyle “aşk-ı harp”le ileri atıldı; bölüğü toparlayarak hücuma kaldırdı. Teğmen Remzi’nin bu hareketi, kanatlardaki komşu birliklere de örnek oldu ve taarruz devam ettirilebildi. Ancak Teğmen Remzi, kendisine hücum eden düşmanın üzerine kılıcını çekerek atıldığı sırada şehadet mertebesine ulaştı. Daha sonra alay komutanı şu yazıyı kaleme almıştı: “Taburun yaveri olan Remzi Efendi, emrindeki bu küçük kuvvetle düşman hatlarını yarmış ve kuşatmak üzere olduğu bir sırada, üzerine hücum eden düşmana kılıcını çekerek atılmış ve bu esnada şehit olmuştur. Merhum arkadaşımız Remzi Efendi, Harp Okulu’ndan birincilikle mezun olmuş, zeki, akıllı, atik ve çalışkan bir subaydı. İyi ahlakıyla öne çıkmış, tüm arkadaşlarının takdirini kazanmıştı.” Teğmen Remzi, 1890 yılında Bingazi’de doğmuş. Baba adı Hacı Ali. 1908’de girdiği Harp Okulu’ndan 1911 yılında mezun olmuş.
Yokluk ile bolluk savaşı
ÇANAKKALE ZAFERİ’NİN 110’UNCU YILI
Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Anafartalar’da kahramanca çarpıştığı, Türk milletinin 7 düvele karşı destan yazdığı Çanakkale Zaferi, bugün tam 110 yaşında.
30 BİN BELGEDE YENİ ŞEHİTLERE RASTLANDI
- Çanakkale Muharebeleri esnasında şehit olan askerlere dair bilgiler, bugüne kadar Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan şehit listeleri ile tespit edilmişti. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı bünyesinde 2024’de başlatılan ‘Şehit Bilgi Kapısı’ projesi kapsamında Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, MSB Lodumlu Arşivi ve Kızılay Arşivi’nde yapılan detaylı ve titiz bir arşiv çalışması ile Çanakkale Cephesi’ne ait olan zayiat istatistik cetvelleri, zayiat cetvelleri, şehit subaylara ait mektup ve safahat belgeleri, hastane defterleri, sıhhi vukuat cetvelleri, tabur ve bölük seviyesinde sıhhiye cerideleri, sıhhi tesisleri gösterir askeri krokiler dahil 30 binden fazla belge tespit edilerek Osmanlıca’dan günümüz Türkçesine çevrildi.
Titiz bir çalışma neticesinde; şu ana kadar 27’nci ve 57’nci Alay dahilinde 2 bin 500 şehidin bilgisine ulaşıldı. Tasnifleme işlemleri sonrasında her gün belirli miktarda veri web sitesine girilerek vatandaşların ve araştırmacıların hizmetine sunulacak, 58 binden fazla şehidin verileri kamuoyuna açılmış olacak.