Güncelleme Tarihi:
Toz taşınımının anlamı ve nasıl oluştuğu son gelişmelerin ardından merak konusu oldu. Bazı illerde beklenen toz taşınımının çamur şeklinde yağışlara neden olabileceği aktarıldı. Temel nedeni, kuraklık ve çölleşme olarak belirtilen toz taşınımı, hava ve deniz ulaşımını da olumsuz yönde etkiliyor. Ülkemizde ise Basra alçak basınç merkezinin daha etkili olduğu İlkbahar, sonbahar ve yaz aylarında toz taşınımı daha yoğun gerçekleşiyor.
Prof. Dr. Doğan Yaşar, meteorolojik verilere göre, hafta sonu Sahra Çölü'nden Türkiye'ye toz taşınımı beklendiğini söyledi. Maske uyarısı yapan Prof. Dr. Yaşar, hafta sonu beklenen yağmurla araçların üzerinin de çamur olabileceğini belirtti. Yaşar ayrıca, 'Biz o tozu gözle görmüyoruz, soluyoruz. O tozun içindeki minicik partiküllerle magnezyumdan kalsiyuma kadar birçok elementin fazlalığı, sağlık sorunlarına yol açabiliyor.' ifadelerini kullandı.
Toz taşınımı, Dünya ekosistemi için büyük önem taşımaktadır. Türkiye ve çevresindeki çöl (Sahra, Arabistan gibi) ve yarı-kurak alanlardan kalkan toz aerosollerin taşınması, iklim, kara ve deniz ekosistemleri ile insan faaliyetleri ve sağlığı açısından büyük öneme sahiptir.
Solunum yolu ve kalp rahatsızlığı bulunanlar ile yaşlı ve çocuklar, toz taşınımından en fazla etkilenen kesimdir. Afrika’da yapılan çalışmalar, çocuklarda görülen menenjit vakaları ile toz fırtınaları arasında önemi bir bağ olduğunu göstermiştir. Toz fırtınaları, hava ve deniz ulaşımını da olumsuz yönde etkilemektedir. Toz kaynak alanlarına yakın bölgelerde, fırtınaların yaşandığı dönemlerde havaalanları kapatılmakta, karayolu ulaşımında ise büyük sorunlar yaşanmaktadır.
Türkiye, Orta Doğu ve Afrika kaynaklı çöl tozlarından etkilenmektedir. Ülkemize olan toz taşınımı, Basra alçak basınç merkezinin daha etkili olduğu İlkbahar, sonbahar ve yaz aylarında daha yoğun gerçekleşmektedir.
Ayrıca, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), başlıca iklim değişkenlerinden biri olan atmosferik aerosollerin çok önemli bir bileşeni olarak tozu kabul etmektedir. Bölgemizde yer alan ülkeler, toz fırtınasına yüksek derecede maruz kalmakta ve ciddi boyutta etkilenmektedir. Güncel iklim öngörülerine göre, kuraklık hadisesinin sıklığı ve şiddetinin artmasıyla birlikte, toz ve kum fırtınalarının daha yoğun yaşanması beklenmektedir.




