GeriEkonomi Sanayici vergiden kaçtı LPG'den Nafta'ya geçti
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Sanayici vergiden kaçtı LPG'den Nafta'ya geçti


Sadi ÖZDEMİR

Elektriğini LPG ile üreten sanayi kuruluşları, LPG'den alınan ton başına 185 milyon liralık vergiden ve yüksek fiyat artışlarından kurtulmanın yolunu buldu. Sanayi tesisleri hızla LPG'den yüzde 40 daha ucuz Nafta'yı kullanmaya başladı. Üstelik Nafta'da vergi de yok.

LPG ile elektrik enerjisi üretirken yüksek zamlarla ve kısa sürede ton başına 1.9 milyon liradan 185 milyon liraya çıkarılan Akaryakıt Tüketim Vergisi (ATV) ile karşı karşıya kalan Türk sanayicisi çareyi Nafta'da buldu. Akaryakıt olarak tanımlanmadığı ve petrokimya hammaddesi sayıldığı için ATV ya da başka türde bir vergisi bulunmayan Nafta, LPG'den yüzde 40 daha ucuz. Ancak LPG'yle kıyaslandığında çevre kirliliği bakımından çok kötü bir ürün olan Nafta benzin ve motorinden hatta 6 numara fuel oil'den daha fazla çevre kirliliğine sebep oluyor. Uzmanlara göre Nafta'nın ev tüpünde ya da otogaz yerine kullanımı ise teknolojik olarak mümkün değil.

ATV'DEN KURTULUŞ SAVAŞI

Türkiye'nin toplam LPG kullanımı 5 yılda yıllık 2.5 milyon tondan 4.5 milyon tona çıktı. Bunun 2.1 milyon tonu tüplerde (evde), 1.1 milyon tonu sanayide ve 1.3 milyon tonu da otomobillerde tüketiliyor.

Sanayide LPG kullanımı ise 1995'ten 2000 sonuna kadar, 400 bin tondan 1.1 milyon tona çıktı. LPG'nin enerji üretiminde kullanımı da hızla arttı çünkü devlet saniyicileri bu konuda teşvik etti. Ancak 2000 yılında Otogaz kullanımındaki patlama üzerine geçen yılın ikinci yarısından sonra LPG'de çok yüksek oranlı vergi artışları ve zamlar uygulandı.

2000 yılı Mart ayında LPG'den ton başına 1 milyon 922 bin lira olarak alınan ATV miktarı, 4 Mayıs 2001 itibariyle 185 milyon TL'ye çıkmış durumda. Ayrıca LPG'den alınan KDV de yüzde 40'lık oranı ile Türkiye'deki en yüksek KDV oranı ünvanını taşıyor.

PAZAR HIZLA DARALACAK

Türkiye LPG pazarında yüzde 20'lik paya sahip İpragaz'ın Genel Müdürü Selim Şiper, devletin LPG'deki vergi ve fiyat operasyonundan sonra 2000 yılında 4.5 milyon ton olan LPG tüketiminin 2001'de 3.7 milyon tona gerileyeceğini söyledi. Şiper, ‘‘Devlet kritik bir dönemde kaynak arayışı içinde. Herkes de bu arayışlara katkıda bulunmalı. Ancak, bu yüksek vergi ve fiyat artışları tüketimi azaltıp başka yakıtları devreye sokacağı için aslında vergi gelirleri umulduğu kadar artmayabilir’’ dedi.

Şiper, sanayicilerin Nafta kullanımı konusunda da şunları söyledi: ‘‘Nafta akaryakıt bile değil. LPG'ye göre yüzde 40 daha ucuz. Çünkü üzerinde hiç vergi yok. LPG ile elektrik üretimi çok pahalı hale gelince aynı tesislerde Nafta kullanımı için gerekli dönüşüm yatırımı maliyet açısından önemini yitirdi. Bu yüzden de Nafta'ya dönüşüm hızlanarak sürüyor. Bizce haksız rekabet sözkonusu. 2001'in ilk verilerine göre; Ocak-Nisan döneminde tüpgaz kullanımı yüzde 15, endüstriyel LPG kullanımı ise yüzde 20-30 daraldı. Bu kesimdeki daralma Mart ayında yüzde 40'a ulaştı. Otogaz ise Nisan'da yüzde 12 geriledi. Önümüzdeki aylarda hem sanayi LPG kullanımında hem de otogazda büyük çöküş bekliyoruz’’.

Nafta nedir?

Nafta petrolün 100 derece ile 250 derece arasında damıtılmasından elde edilen ve Benzin ile Gazyağı arasında tanımlanan bir ürün. Tepkili uçak yakıtı olarak da kullanılan Nafta petrokimyada polietilen gibi bazı üretimler için hammadde olarak kullanıyor. Nafta'nın petrol dışında kömür damıtımından da elde edilen türleri var.

Devlet ne yapacak

Hükümetin nafta kullanımının artması halinde nasıl bir yol izleyeceği bilinmiyor. LPG'den vergi alınmaması teklifleri yapılmış ancak bu konuda taviz verilmemişti.

Nafta kullanımının artması halinde devletin vergi kaybı dışında otomatik olarak Nafta sübvansiyoncusu konumuna düşme ihtimali de yüksek.

Borsada kolay işlem ve düşük komisyon için tıklayın

False