Yapay zekayla yabancı dil öğrenimi

Yazma sürecinin önemli bir aşaması, yazılmak istenen konu hakkında beyin fırtınası yapmaktır. Beyin fırtınasında, yabancı dili öğrenenler, kendilerine verilen konu hakkında fikirlerini listeler. Fikirlerini listeledikten sonra bu fikirlerden hangisini yazısında kullanacağına karar verirler. Ancak bazı konularda beyin fırtınası yaparak fikir ortaya koymada zorluk yaşayabilirler. Üretken yapay zekâ, bir konu hakkında yapılan beyin fırtınasında çeşitli fikirler sunarak fikir üretimini zenginleştirebilir. Yabancı dili öğrenenler, beyin fırtınasında kendi fikirleri ve üretken yapay zekanın ortaya koyduğu fikirlerden seçim yaparak yazılarını geliştirebilirler.

FİKİRLER MANTIKLA SIRALANIR
Yazma sürecinin bir diğer önemli aşaması da yazıda kullanılacak olan fikirlerin belirli bir sırada ve belirli bir mantıkla sunulmasıdır. Yabancı dil öğrenenlerin yaşadığı zorluklardan bir tanesi de fikirlerin bu şekilde sunulamamasından kaynaklanır. Çünkü belirli bir sıra ve belirli bir mantıkla sunulmayan fikirler, yazıda anlatılmak istenenlerin etkinliğini azaltır. Üretken yapay zekâ, öğrenenlerin fikirlerini belirli bir mantıkla ve sırayla sunması konusunda onlara yardımcı olabilir. Böylelikle öğrenenler, fikirlerini yazacakları yazının gereksinimlerine göre yapılandırarak sunabilirler.

GERİ DÖNÜTLERİN ÖNEMİ
Yazma sürecinde yaşanan bir diğer zorluk da fikirlerin doğru ve anlaşılır olarak ifade edilememesidir. Çünkü her dilin sahip olduğu dil bilgisi ve kelime yapısının kullanımı dillere özgüdür ve bunların doğru kullanılamaması, yazının kalitesini olumsuz olarak etkiler. Yabancı dil kullanımının sınıfla sınırlı olduğu durumlarda sınıf dışında yazılanlara geri dönüt almak zor olabilir ve bu durum, yazma becerilerinin gelişimine ket vurabilir. Zira geri dönüt, oluşturulan yazılardaki dil bilgisi ve kelime kullanımı yanlışlarını anlamaya katkı sağlar ve böylelikle yazar kendisini yazdıklarını düzelterek geliştirebilir. Ayrıca geri dönüt, yazının içeriği ve fikirlerin açıklanmasına da odaklanır. Geri dönüt almanın sınırlı olduğu durumlarda üretken yapay zekâ, oluşturulan yazılara dil bilgisi, kelime kullanımı, yazının içeriği ve fikirlerin ifade edilmesi noktasında geri dönüt verebilir. Verdiği geri dönütlere öneriler de ekleyerek bulduğu eksikliklerle ilgili yazara alternatif öneriler sunar. Yazarın çözüm yolu geliştirmesine katkı sunar.

YAPAY ZEKAYA YAZDIRMAYIN
Sonuç olarak üretken yapay zekâ; beyin fırtınasında öğrenenlerin kendi fikirlerinin yanı sıra onlara alternatif fikirler sunma, yazılacak yazının gereksinimlerine göre fikirlerin organize edilmesi ve yazılara geri dönüt vermede kullanılabilir. Böylelikle yabancı dil öğrenenler, yazma becerilerini geliştirebilirler. Ancak unutulmaması gereken nokta, üretken yapay zekanın yazma sürecini destekleyici bir araç olarak kullanılmasıdır. Ana görev, öğrenenlerin üzerindedir ve onlar, yazma sürecinde aktif bir rol almalıdırlar. Üretken yapay zekaya yazı yazdırma ve bunu bireyin kendi eseri gibi sunması kesinlikle yapılmaması gereken bir davranıştır.

İNTERAKTİF KONUŞMA BECERİLERİ
“Anlıyorum ama konuşamıyorum” cümlesini çoğu kez duymuşsunuzdur. Yabancı dil öğreniminde geliştirmesi belki de en zor beceri konuşma becerisidir. Bunun arkasında birçok sebep yatmasına rağmen konuşma pratiği fırsatı bulamamak bunların başında gelir. Üretken yapay zekâ, bu noktada interaktif konuşma imkanları sunarak yardımımıza koşuyor. Bugün bilinen yapay zekâ modellerinde ve uygulamalarında sesli komutlar verip gerçek hayat konuşmalarını canlandırabiliyorsunuz. Diyelim ki İngilizce bir iş görüşmeniz var, yapay zeka programına iş görüşmeniz hakkında bilgi verip size bir iş görüşmesini canlandırmasını söyleyebilirsiniz. Böylelikle hem karşılıklı konuşma pratiği yapma hem de iş görüşmenize hazırlanma fırsatı yakalamış olursunuz. Peki bu tür rol canlandırma aktiviteleri için komut verirken nelere dikkat etmelisiniz?

KONUŞMA SENARYOLARI OLUŞTURUN
Yapay zekâ modelinden yabancı dil öğreniminde verimli bir şekilde faydalanabilmek için komut mühendisliğine hâkim olmamız gerekiyor. Komut mühendisliği terimi kısaca yapay zekâ modeline istediğimiz sonucu alabilmemiz için doğru ve net komutun verilmesi demek. Yabancı dil öğreniminde doğru komut, yapay zekâ modeline dil seviyenizi belirtmenizle başlayabilir. Sonrasında konuyu ve amacınızı belirtebilirsiniz. Üretken yapay zekâ modelleri rol canlandırma aktivitelerini daha eğlenceli hale getirmenize yardımcı olabilir. Örneğin; ilginizi çeken bir alanda konuşma pratikleri yapabilirsiniz. Bu alan tarih ise, yapay zekâ modeline tarihteki bir figür gibi konuşmasını; müzik ise en beğendiğiniz bir şarkıcı rolüne girmesini; edebiyat ise bir roman yazarı hatta romandaki bir karakter rolünü üslenmesini isteyebilirsiniz. Ayrıca seviyenizi belirterek üretken yapay zekâ modelinden restoranda yemek siparişi verme, havalimanında pasaport kontrolü gibi gerçekçi konuşma senaryoları oluşturmasını isteyebilirsiniz.

Üretken yapay zekâ, karşılıklı konuşma aktivitelerinin yanı sıra telaffuzunuzu geliştirmeye yönelik gölgeleme ve taklit etkinlikleri tasarlayabilir. İstediğiniz bir aksanda sesli metinler oluşturup sizin bu metinleri sesli tekrar etmenizi sağlayabilir. Sizin konuşmanız ile anadilde konuşan birinin konuşmasını kıyaslayabilir. Böylelikle ritim, vurgu, tonlama açısından konuşmanızın geliştirmenize yardımcı olabilir.

Rol canlandırma, gölgeleme ve taklit aktivitelerinden sonra üretken yapay zekâ modelleri konuşmanıza geri dönütler verebilir. Kelime veya hece bazlı yanlış telaffuzlarınız, uygun dil kullanımı, cevaplarınızın içeriği, konuşmanın müzikal yönleri, akıcılık, kelime seçimi ve gramer kurallarının kullanımı gibi alanlarda geri dönütler verip bu alanlarda kendinizi nasıl geliştirebileceğinize yönelik tavsiyelerde bulunabilir. Size konuşma becerilerinizi geliştirme noktasında interaktif bir öğrenme programı tasarlayabilir.

Sonuç olarak, üretken yapay zekâ modelleri doğru komutların verilmesiyle gerçek hayat konuşmalarını eğlenceli bir şekilde canlandırabileceğiniz imkanlar sunabilir. Yabancı dilde yaptığınız konuşma pratiklerine geri dönüt verip eksik yönlerinizi geliştirmeye yönelik tavsiyelerde bulunabilir. Ayrıca üretken yapay zeka modelleri sizi tanıdıktan, ilgi alanlarınızı, yabancı dil seviyenizi ve kullanım amacınızı öğrendikten sonra size konuşma becerilerini geliştirmeye yönelik haftalık, aylık konuşma programları tasarlayıp konuşma becerinizin gelişmesine katkıda bulunabilirler.

DOÇ. DR. AHMET ERDOST YASTIBAŞ KİMDİR?
Ahmet Erdost YASTIBAŞ, İngiliz dili eğitimi alanında doçent unvanına sahiptir ve Gazi Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulunda İngilizce öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Akademik çalışmaları; yabancı dil öğretiminde ölçme değerlendirme, teknoloji destekli yabancı dil eğitimi ve sürdürülebilir amaçlar için yabancı dil eğitimine odaklanmaktadır.

DR. TEVFİK DARIYEMEZ KİMDİR?
Tevfik DARIYEMEZ, Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünde doktor öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Teknoloji destekli dil eğitimi ve İngiliz dilbilimi alanında çalışmalar yapmaktadır