Köyde bilim
Güncelleme Tarihi:
Köy Okulları Değişim Ağı (KODA) köy okullarında eğitim gören çocukların kolay ulaşabilecekleri basit materyallerle bilimle tanıştıkları bir eğitim modeli geliştirdi. “Köyde Meraklı Sınıflar için Öğretmen Uygulama Rehberi” adını taşıyan model, köy öğretmenlerinin fen bilimlerini çocuklara eğlenceli şekilde sevdirmesini hedefliyor. Bayer’in katkılarıyla oluşturulan modelin tanıtımı Mardin’e bir saat uzaklıktaki bir köy ilkokulunda gerçekleştirildi.
Öğretmenlerin farklı metotlarla, hayatın içinden örnekler ve deneylerle çocuklarda bilim sevgisini uyandırmasına destek olmayı hedefleyen Köyde Meraklı Sınıflar için Öğretmen Uygulama Rehberi, 90 dakikalık akışlar halinde tasarlanmış 12 modülden oluşuyor. Küçük yaş grubunun ortak soru ve meraklarından yola çıkarak hazırlanan rehberle; besinlerin içeriği, ses ve titreşimin oluşumu, limonun kimyası, iklim bilimi, maddenin halleri, manyetik, suyun kaldırma kuvveti, bitkiler, fosiller, taşlar, gezegenler, ve hava olayları çocuklara basit deneylerle anlatılıyor. Böylece çocukların yaşadıkları yerle bağ kurması ve bilimsel düşünmeyi gündelik hayatla ilişkilendirmeleri sağlanıyor.
Mardin Artuklu’daki Konaklı, merkezden yaklaşık 1 saat uzaklıkta, 50 haneli bir dağ köyü. Köyün okulunda 38 öğrenci eğitim öğretim görüyor. Beşire Çabukoğlu ise bu okulun hem öğretmeni hem de yöneticisi. Beşire öğretmen Konaklı İlkokulu’nda 3 yıldır görev yapıyor. Köyde Meraklı Sınıflar İçin Öğretmen Uygulama Rehberi’nden de yaklaşık bir yıldır yararlanıyor. Son dersinde 1 ve 2’inci sınıf öğrencilerine baz ve asidin birleşmesiyle ortay açıkan tepkimeyi anlattığı basit bir kimya deneyi yaptı. Öncelikle deney çalışması içinöğrencilerine limon, karbonat ve sulu boya verdi ve sonrasında ortaya çıkan tepkimeyi onlarla birlikte gözlemledi. Köyde Meraklı Sınıflar için Öğretmen Uygulama Rehberi sayesinde derse ilginin, merak duygusunun, çözüm odaklı yaklaşımların geliştiğini söyleyen Beşire Çabukoğlu şunları söyledi:
Etkinlikler tamamen çocukların seviyesine göre hazırlanmış. Somutlaştırarak öğretiyor, ezberden uzaklaştırıyor. Çember çalışmaları sayesinde en sessiz çocuk bile kendini ifade ediyor. Bu plan doğrultusunda velilerimiz de evde uygulamaya katılıyorlar. Çocuklara sorunları kendi deneyimleriyle çözme fırsatı sunan bir çalışma olduğunu söyleyebilirim. Çocuklara bu fırsatı verdiğimizde özgüvenleri artıyor. Hata yapma korkusu olmayınca çocuk özgürleşiyor.
BİLİM KELİMESİNİ DUYMAYANLAR VARDI
Bilimi köye getirmek çok kıymetli. En büyük arzum çocukların merak duygusunu geliştirmek. Bilimin ne olduğunu bilmiyorlardı bu kelimeyi duymamışlardı. Proje sayesinde bu alanda büyük gelişim gösterdiler. Sınıfımızın şu an en aktif öğrencilerinden biri Berfin, ilk başlarda hiç konuşmazdı. Evde sosyal okulda içe kapalıydı. Bilim etkinlikleri başladığında üçüncü etkinlikten sonra kendini açtı. Şimdi her etkinlikte en çok söz alan öğrenci oldu. Gelecekte başarılı bir doktor olmayı hayal ediyor.
Köy çocukları hayatın içinde büyüdükleri için yaşam becerileri erken yaşta güçleniyor. Bu da onları hayata karşı çok daha dayanıklı kılıyor. Şehirde çocuklar sürekli ‘şöyle tut, böyle yap’ gibi uyarılarla büyüyor. Oysa çocuk eline bir materyal aldığında kendi yöntemini buluyor ve deneyimleyerek öğreniyor. Örneğin tırnağını ilk kez kestiğinde biraz canı acıyabilir, ama neyi nasıl yapacağını kendisi keşfediyor. Şehirlerde ailelerin kaçırdığı nokta çocuklara güvenmemek. Köyde çocuklar küçük yaşta sorumluluk almayı öğreniyorlar. Bu deneyim onları hem büyütüyor hem de hayata karşı kararlı ve dayanıklı kılıyor. İlk kez sınıfta soba yaktığımda ateş almamıştı. Üzüldüğümü gören bir öğrencim, “Öğretmenim üzülme, ben yakarım” dedi. Gerçekten de yaktı ve sonra bana da öğretti. Bu cesaret ve yaşam becerisine sahip çocukların bilimle iç içe olmalarının çok kıymetli olduğuna inanıyorum.
AKRAN DESTEĞİ VE KODA REHBERLİĞİ
Diğer yandan birleştirilmiş sınıflarda akran desteği eğitimin merkezinde oluyor. Büyükler küçüklere destek oluyor. Veli desteğinin sınırlı olduğu bir köy okulunda bu dayanışma bizim en büyük avantajımız. Köyde öğretmen kendini yalnız hissediyor. Yan sınıfa gidip ‘Doğru mu yapıyorum?’ diye soracak kimse olmuyor. KODA bu anlamda da biz köy öğretmenlerine rehber oluyor.”
17 BİN ÖĞRENCİYE ULAŞTI
Bayer Türkiye Kurumsal İletişim Sosyal Sorumluluk Projeleri Lideri Elif Ateş:
”Anadolu’nun dört bir yanındaki öğretmenlere ulaşarak bilim tohumları ekmeye devam ettiğimiz, köy, kasaba demeden tüm çocukların hayatına dokunmayı ve onları bilimin keyifli dünyası ile tanıştırmayı amaç edindiğimiz “Köyde Meraklı Sınıflar” projemizi KODA’nın değerli rehberliği ile 2024 yılında hayata geçirdik. Projemiz, ilk yılın sonunda 100’ü deprem bölgesinde olmak üzere 1000’in üzerinde köy öğretmeni ve öğretmen adayıyla buluştu. Bu sayede 17 bin ğrenciye ulaştı. Bu rakamların yanı sıra, öğretmenlerden aldığımız geri dönüşler de doğru bir noktaya ulaştığımızı göstermesi açısından son derece değerli.