Dijital çağda latinceye ilgi arttı

Dr. C. Cengiz Çevik, İstanbul Üniversitesi Latin Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde lisans eğitimini 2007 yılında tamamladıktan sonra aynı üniversitede 2011’de yüksek lisans, 2018’de de doktora derecelerini aldı. Marcus Aurelius’un Kendime Düşünceler kitabının çevirisiyle tanınan Dr. Çevik, çalışmalarını ve felsefe alanına duyulan ilginin nedenlerini şöyle anlattı:

FELAKET FIRSATA DÖNÜŞTÜ
“Türkiye’de antik dillere ve kültüre olan akademik ilgi 1930’lu yıllarda başlıyor. 1940 ile 1950’li yıllarda Türkiye Cumhuriyeti’nin Nazi zulmünden kaçan bilim insanlarına kucak açmasıyla, dönemin Avrupa’sında farklı alanlarda isim yapmış, en önemli antikçağ uzmanlarından bazıları üniversitelerimizde dersler verdi. Tarihin bir ironisi olarak, insanlığın gördüğü en büyük felaketlerden biri, ülkemizde eğitim alanında bir fırsata dönüştü. O hocalar ve onların yetiştirdiği öğrencilerin bu alanlarda ürettikleri 2000’li yıllara kadar bir altyapı oluşturdu. Birçok hocanın yaptığı çalışma ve yürüttüğü çeviri faaliyeti yakın geçmişte yeni bir nesil yarattı ve onlar da kendi öğrencileri ya da ‘takipçiler’ini yaratarak tarihsel geleneği dijital gelenekle birleştirdi. Çalışmaların artmasıyla birlikte okurların antik dillere ve bu dillerde kaleme alınmış metinlere ilgisi de arttı. Bugün birçok üniversitede Latince dersi var, birçok yayınevi Latinceden çevrilmiş eserler basıyor, Latin edebiyatına ilişkin meseleler hiçbir dönemde olmadığı kadar akademik dünyada ve popüler kültürde yer ediniyor.

DİJİTAL ÇAĞ İLGİNİN GÖRÜNÜRLÜĞÜNÜ ARTIRIYOR
Batıda yüzlerce yıl boyunca antik dillerde kaleme alınmış eserler modern dillere çevriliyordu. Ülkemizde bu konuda bir eksiklik hala daha var. Ancak bu yönde yapılan çalışmalar günden güne artıyor çünkü üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olan ve hem çeviri hem de telif eser çalışmalarıyla literatürü besleyen öğrencilerin sayıca çoğalıyor. Latince günümüzde konuşulmasa da bu bir kültür dili. Hatta bu açıdan yaşayan bir dil diyebiliriz. İçinde bulunduğumuz dijital çağ nedeniyle de felsefeye olan ilginin görünürlüğünün arttığını düşünüyorum.

İLERİ SEVİYE LATİNCE EĞİTİMLERİ
Youtube üzerinden Latince dersi vermeye pandemi sürecinde başladım. Bu süreçte, normalde her gün işe gidip gelen insanlar evden çalışmak ve evde kendilerine bir meşgale bulmak zorunda kalmıştı. Ben de o insanlar için boş vakitlerinde izleyip faydalanabilecekleri Latince ders videoları çekmeye karar verdim. Bir yandan pandeminin yarattığı umutsuz duruma ilişkin felsefi videolar da çektim ama akıllarda sadece Latince ders videolarım kaldı. Latince eğitimi kapsamındaki videolarım farklı oynatma listeleri halinde bulunuyor. Sıfırdan Latince öğrenimini sağlayacak ‘Latince Dersleri’ serisinde 104 video bulunuyor. Bu dersleri tamamlayanlar için bir sonraki adım olarak hazırladığım, ‘Yeni Başlayanlar İçin Kolay Metinler’ başlıklı seride 23, ‘Lingua Latina: Latince Ders Kitabı Alıştırmaları’ başlıklı seride 7, ‘Orta Seviye Latince Metinler’ başlıklı seride de 19 video yer alıyor. Latince okuma metinleri ve ileri seviye Latince eğitimi konulu videolar çekmeye devam edeceğim. İlerde ilahiyat öğrencileri için ‘Kilise Latincesi’ başlıklı yeni bir seriye de başlamayı planlıyorum.

KÜLTÜREL VE AKADEMİK İLGİMİ PAYLAŞIYORUM
Yaklaşık 36 bin takipçim var ama ben bu sayılara takılmıyorum. ‘İnsanların hoşuna ne gider’ diye de düşünmeden yalnızca kültürel ve akademik ilgimin ürünlerini Youtube kanalımda paylaşıyorum. Takipçilerimin bir kısmı zaten üniversitede Latince dersi almış olanlardan, bir kısmı Latinceye ilgi duyup daha önce ders almaya fırsat bulamayanlardan, bir kısmı tarih, felsefe, edebiyat, fen bilimleri veya ilahiyat alanında kendisini geliştirmek isteyenlerden oluşuyor. Bir de enteresan bir grup daha var ki onlar da Latinceye ilgi duymayıp benim diğer konulardaki çalışmalarımı ve yayınlarımı takip edenlerden oluşuyor.”