Biberiyeli ve kekikli ‘doğal koruma’... Besinlerin raf ömrünü uzatıyor
Güncelleme Tarihi:
Çukurova Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından, biberiye, kekik ve adaçayı gibi bitkisel yağlardan nanoteknolojik doğal koruma sistemi geliştirildi. Geliştirilen bu yöntem sayesinde; et, balık ve köfte gibi gıdaların raf ömrü uzuyor, mikrobiyal bozulma önleniyor, sentetik katkı maddeleri kullanılmıyor. TÜBİTAK destekli proje, hem tüketici sağlığını korumayı hem de gıda israfını azaltmayı hedefliyor.
Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yılmaz Uçar, yaklaşık 10 yıldır et ve balık gibi gıda ürünlerinin doğal bir şekilde saklanabilmesiyle ilgili çalışmalar yapıyor. Doç. Dr. Uçar, bu kapsamda sentetik maddeler kullanmadan tamamen doğal ürünlerle nanoteknolojik doğal koruma sistemi geliştirdi. Bu süreçte lisans, doktora ve yüksek lisans öğrencilerinden oluşan 15 kişilik bir ekiple çalışan Doç. Dr. Uçar, çalışmasını şöyle anlattı:
“Bu teknoloji ile doğada zaten var olan bitkileri nano boyuta getirerek etkinliğini artırdık. Toplumuzda bilinir, özellikle balık pişirilirken ya da saklanırken aroma versin diye yanına biberiye ya da defne yaprağı konur. Yaklaşık 10 yıldır su ürünlerinin muhafazası ve daha uzun saklanma koşulları üzerinde çalışıyorduk. Biberiye, kekik, lavanta gibi ürünlerin esansiyel yağları bizim için önemliydi. Bu ürünler örneğin kolonya ya da temizlik ürünlerinde de kullanılıyor. Bu kullanım sadece hoş kokularından değil aynı zamanda dezenfektan özelliklerinden de kaynaklanıyor. Ama bunlar gıdalarda saf yani işlem görmeden kullanılamıyor. Çünkü yoğun aroması ve kokusu rahatsız edici olabiliyor. Ayrıca böyle bir kullanımda etkinliği de kısıtlı oluyor.
RAF ÖMRÜ 4 GÜNE KADAR UZUYOR
Biz çalışmamızda bu bitkilerin yağlarını çok düşük miktarlarda olacak şekilde saf suyun içine yerleştirdik. Normalde yağ suyun içinde çözülmez. Ancak kullandığımız teknoloji sayesinde nano boyuttaki bu yağların suyun içinde çözülüp yayılmasını sağladık. Bu sayede hem yağın aromasının rahatsız ediciliğini önledik hem de bakteriler üzerindeki etkinliğini artırdık. Hali hazırda et, balık ve köfte gibi ürünlerde kullanıldığında ilgili saklama koşulları doğrultusunda bu ürünlerin raf ömrünün ortalama 2-4 gün arasında uzadığını gözlemledik.
GIDA İSRAFI ÖNLENİYOR
Bu ürün bir sıvı solüsyon şeklinde hazırlanıyor. Bu solüsyonu örneğin balığı tamamen kaplayacak şekilde uyguluyoruz. Bu uygulama ile ‘biyokaplama’ yapmış oluyoruz. Bu ürün rafta normalde 2 gün kalacaksa bu sayede süre daha da uzuyor. Böylece kısa sürede çöpe gidecek bir ürünü kurtarmış ve gıda israfının da önüne geçmiş oluyoruz. Sentetik kimyasal koruyucular da benzer şekilde raf ömrünü uzatıyor fakat biz kimyasalı en aza indiren bir koruma sistemi geliştirmiş olduk. Bu sayede gıda sektörü için bir alternatif çıkmış oldu. Bu çalışmanın akademinin raflarında kalmaması ve sanayide kullanılması üzerine çalışmalarımıza devam ediyoruz. Diğer yandan sentetik koruyucular kanserojen özelliklerinin yanı sıra mide rahatsızlıklarına yol açabiliyor. Doğal korumanın kullanılması sağlandığı takdirde koruyucuların insan sağlığına yönelik olumsuz etkilerinin de azalacağını düşünüyoruz.”