AraÅŸtırma üniversitelerinin performans sıralaması açıklandıÂ

Yükseköğretim Kurulunda düzenlenen toplantıda, "Araştırma ve aday araştırma üniversiteleri 2017 ve 2018 yılları performans izleme ve değerlendirme sonuçları" açıklandı. YÖK Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya, YÖK üyeleri ile araştırma ve aday araştırma üniversitelerinin rektörleri ve ilgili rektör yardımcıları katıldı.     

Üniversitelerden talep edilen 2017 ve 2018 yılı verilerini içeren raporlar üzerinde yapılan doğrulamalar ve kıyaslamalı analizler sonucunda 11 araştırma ve 5 aday araştırma üniversitesine yönelik performans değerlendirmesi sonuçlandı. Buna göre, söz konusu üniversiteler, "araştırma kapasitesi", "araştırma kalitesi" ve "etkileşim ve iş birliği" olmak üzere üç başlık altında toplam 33 göstergeye göre sıralandı. Proje kapsamındaki üniversitelerin ilk iki yıldaki performansları oluşturulan endeks kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda araştırma ve aday araştırma üniversiteleri, "2017 ve 2018 yılı" performanslarına göre listelendi. Buna göre, araştırma üniversiteleri arasında performansı en yüksek 5 üniversite, ODTÜ, Boğaziçi Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi olarak belirlendi.  

EN YÜKSEK PERFORMANS ARTIŞI ANKARA ÜNİVERSİTESİ’NDE
Bir üniversite dışında araştırma üniversitelerinin performansları 2017 ve 2018'de 2-10 puan artış gösterdi. İki yılda araştırma üniversiteleri arasında en yüksek performans artışını 10 puanla Ankara Üniversitesi yaptı. Aday araştırma üniversitesi olan Yıldız Teknik Üniversitesi ise 2017'de 7'nci sırada iken 2018'de ise 6'ncı sıraya yükseldi. 2018 performans puanlarına göre, İstanbul Üniversitesi 7'nci, Gebze Teknik Üniversitesi 8'inci, Ankara Üniversitesi 9'uncu, Erciyes Üniversitesi 10'uncu, Ege Üniversitesi 11'inci, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa 12'nci, Gazi Üniversitesi 13'üncü, Bursa Uludağ Üniversitesi 14'üncü, Çukurova Üniversitesi 15'inci ve Selçuk Üniversitesi 16'ncı sırada yer aldı.     

SIRALAMA 33 KATEGORİYE GÖRE YAPILDI
YÖK Başkanı Yekta Saraç, toplantıda yaptığı konuşmada, ülkenin rekabet gücünün artmasına, kalkınmasına katkı sağlayacak araştırma ve aday araştırma üniversitelerinin yükseköğretimdeki yerini ve gelişimini çok önemsediklerini vurguladı. Bu süreçlerde belirlenen üniversiteler için araştırma üniversitesi unvanının ilanihaye taşınılacak bir etiket olmayacağını projeyi kamuoyuna tanıtırken belirttiklerini hatırlatan Saraç, şunları söyledi:     

"Proje kapsamında yer alan üniversitelerimizin performansları YÖK bünyesinde oluşturulan İzleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde yıllık olarak takip edildi. Bu yıl içerisinde de araştırma üniversitelerimizden talep edilen ve 2017, 2018 yılı verilerini içeren raporlar incelendi ve yapılan kıyaslamalı analizler sonucunda performans değerlendirmeleri gerçekleştirildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Türk Patent ve Marka Kurumu gibi dış paydaşların görüş ve önerileri de alındı. Böylece 11 araştırma ve 5 aday araştırma üniversitesinin 'Araştırma Üniversiteleri Performans İzleme Endeksi' ile 'araştırma kapasitesi', 'araştırma kalitesi' ve 'etkileşim ve iş birliği' olmak üzere üç başlık altında toplam 33 göstergeye göre sıralanarak performans değerlendirmesi yapıldı.

PERSORMANSI DÜŞÜK STATÜ KAYBEDECEK
Her yıl araştırma üniversitelerinin performanslarına dair raporlar kamuoyuyla paylaşılırken aynı zamanda 3 yılın sonunda bazı üniversitelerin düşük performansları dolayısıyla araştırma üniversitesi vasfını kaybedebileceği, aday araştırma üniversitesi iken üstün performansları dolayısıyla üste çıkabileceği, aday araştırma üniversitesi olmadığı halde adaylığa talip olanların da performanslarına göre aday araştırma üniversitesi olabileceği bir süreç kurgulandı. Fakat bugün o değişikliklerin yapılacağı gün değil. Yani araştırma üniversiteleri ve aday araştırma üniversitesi listesinin performansa göre güncelleneceği gün bugün değil. Fakat bu performans çıktıları önümüzdeki sene yapılacak son değerlendirme ve listelerdeki düzenleme için önemli bir gösterge olacak.

5 ÜNİVERSİTENİN ÖDENEĞİNDE İLAVE ARTIŞ YAPILDI
2018 yılı içerisinde araştırma ve aday araştırma üniversitelerine 315 ilave araştırma görevlisi kadrosu verildi. Milli Eğitim Bakanlığı ile koordineli bir şekilde yürütülen yurtdışı doktora eğitimi için de bu üniversitelere 2018 yılında 272, 2019 yılında ise 136 kontenjan tahsis edildi. Bunun yanında TÜBİTAK tarafından ‘Mükemmeliyet Merkezi Destek Programı’na başvuruda bulunan araştırma ve aday araştırma üniversiteleri özellikle desteklendi. Ayrıca 2019'da, üniversitelerin araştırma performansına dayalı olarak belirlenen kurum hissesi oranlarında, bu üniversitelere yönelik özel bir istisna tanımlandı. Kurum hissesinin en yüksek dilimi olan yüzde 50 oranında kurum hissesi verilmeye başlandı. Araştırma üniversiteleri için ilave desteklerin sağlanması adına gerçekleştirdiğimiz girişimler olumlu sonuçlar verdi. Bu kapsamda, performansı 2017 ve 2018 yılındaki en yüksek ilk 5 araştırma üniversitesinin 2020 yılı ödeneklerinde ilave artış yapıldı.

YENÄ° MEVZUAT HAZIRLIÄžI TAMAMLANMAK ÃœZERE
11'inci Kalkınma Planı'nda araştırma üniversiteleriyle ilgili 4 politika tedbiri alındı. Öncelikle bu üniversitelerin sektörlerle eşleştirilmeleri sağlanacak. Üniversitelerin, yüksek katma değerli üretimi destekleyecek nitelikte Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri gerçekleştirebilmeleri için bu programa dahil üniversiteler özel desteklerle kapasiteleri arttırılacak. Bu kapsamda, araştırma üniversiteleriyle ilgili mevzuatımız, son aşamasına geldi. Araştırma üniversitelerine öncelikli alanlarda kullanılmak üzere sözleşmeli doktoralı araştırmacı kadrosu tahsis edilecek. Kalkınma Planı'nda dünya akademik başarı sıralamalarında 2023 yılı itibarıyla en az 2 üniversitemizin ilk 100'e ve en az 5 üniversitemizin de ilk 500'e girmesine ilişkin bir hedef var. Bununla ilgili olarak araştırma üniversiteleri öncelikli olmak üzere bu hedefe ulaşma potansiyeli yüksek üniversitelerimiz belirlenecek ve tespit edilecek bu üniversitelerimize 5 yıl süreyle özel destek programı uygulanacak. Kalkınma planında gösterilen bu hedefler için planlamalarımızın son aşamasına geldi.

Araştırma ve aday araştırma üniversitelerinin 2017'de toplam performans puanı 530 iken, bir yıl sonra yani 2018'de 614 oldu. Yani kurguladığımız bu proje amaçlarına uygun olarak sonuç üretmeye başladı. Bundan da YÖK olarak mutluluk duyuyoruz."