Çocuklar için bir fırsat

Hafta sonları, kısa okul tatilleri, yarıyıl ve yaz tatilleri çocukların bu yoğun tempo içinde nefes almasını sağlar. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 16–20 Mart 2026 tarihleri arasında planlanan ara tatilin bu yıl farklı bir özelliği bulunuyor. Ara tatilin Ramazan Bayramı ile aynı döneme denk gelmesi, bu süreci hem kültürel hem de ailevi açıdan daha anlamlı bir hale getiriyor. Bayramın hemen öncesine denk gelen bu tatil sürecinde birçok ailenin çocuklarıyla birlikte akraba ziyaretleri yapmayı, memlekete gitmeyi ya da küçük bir tatil planlamayı tercih edebileceği düşünülebilir. Bu durum hem öğretmenler hem de aileler açısından bazı önemli noktaları gündeme getirir.

ÖĞRETMENLERE ÖNERİLER

Öğretmenlerin bu dönemin yalnızca akademik bir ara değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bir deneyim fırsatı olduğunu göz önünde bulundurmaları önemli. Bayram nedeniyle yapılan yolculukların özellikle çocuklar için yorucu olabileceği unutulmamalı. Bu nedenle tatil sonrası öğrencilerden yoğun akademik beklentiler içinde olunmaması daha sağlıklı bir yaklaşım olacak. Ara tatil öncesinde öğretmenler sınıf içinde bayram kültürünün önemine değinebilir. Bayram ziyaretlerinin anlamı, misafir karşılamanın incelikleri ve paylaşma kültürü gibi konular çocuklarla konuşulabilir. Örneğin misafirlere “hoş geldiniz” demek, gelen misafirlere ikramda bulunmak ya da bayramlaşma geleneğini sürdürmek gibi küçük ama değerli davranışlar çocukların sosyal gelişimine katkı sağlar. Ayrıca bu tür etkinlikler çocukların teknolojiye aşırı yönelmesini de azaltabilir.

Tatil sonrasında ise öğrencilerin bayramda yaşadıkları deneyimleri sınıf ortamında paylaşabilecekleri sohbet etkinlikleri düzenlenebilir. Bu paylaşımlar çocukların iletişim becerilerini geliştirebilir ve sınıf içinde sosyal bağları güçlendirebilir. Ancak burada önemli bir noktaya dikkat edilmeli. Bazı çocuklar ebeveyn kaybı yaşamış olabilir ya da ekonomik nedenlerle farklı deneyimler yaşamış olabilir. Bu nedenle öğretmenlerin duyarlı ve kapsayıcı bir yaklaşım sergilemesi büyük önem taşır. Ayrıca öğretmenler tatil sürecinde yoğun ödevler vermek yerine çocukların aileleriyle zaman geçirebileceği, resim yapabileceği, kitap okuyabileceği veya arkadaşlarıyla oyun oynayabileceği daha keyifli etkinlikler önerebilir.

AİLELERE ÖNERİLER

Bayram ile birleşen bu tatil dönemi, aileler için çocuklarıyla daha fazla zaman geçirme fırsatı sunar. Ebeveynler çocukların uyku düzenini tamamen bozmasalar da bayramın getirdiği esneklik içinde bazı değişikliklere izin verebilirler. Bayram hazırlıkları çocuklar için önemli bir öğrenme süreci olabilir. Evin temizlenmesi, bayram yemeklerinin hazırlanması ya da bayram alışverişine çıkılması gibi etkinliklere çocukların da dahil edilmesi onların sorumluluk duygularını geliştirebilir. Bayram ziyaretlerinde çocukların da aktif rol alması teşvik edilmeli. Misafirleri karşılamak, ikram hazırlıklarına yardımcı olmak veya misafirleri uğurlamak gibi küçük görevler çocukların sosyal becerilerinin gelişmesine katkı sağlar.

Bu tatil sürecinde çocukların sürekli ders çalışması beklenmemeli. Bunun yerine aile içinde birlikte kitap okumak, sohbet etmek, masa oyunları oynamak veya geleneksel oyunlara yer vermek oldukça faydalı olabilir. “İsim-şehir”, “kelime oyunları” ya da açık havada oynanan oyunlar hem eğlenceli hem de öğretici etkinliklerdir. Önemli bir diğer konu ise teknoloji kullanımı. Tatil dönemlerinde ekran süresi genellikle artar. Bu nedenle ebeveynler çocuklara alternatif etkinlikler sunarak ekran kullanımını dengelemeye çalışmalı.

Ramazan Bayramı aynı zamanda yardımlaşma ve paylaşma duygularının güçlendiği özel zamanlardan biri. Bu nedenle çocukların ihtiyaç sahiplerine yardım edilmesi sürecine dahil edilmesi oldukça değerli. Kullanılmayan kıyafetlerin paylaşılması ya da bayram harçlığının bir kısmının ihtiyaç sahipleriyle paylaşılması çocuklarda empati ve sorumluluk duygusunu geliştirebilir. Bu deneyimler çocukların hayatlarında unutamayacakları “iyilik anıları” olarak kalabilir.

OKULA DÖNÜŞ SÜRECİ

Tatil ve bayramın yoğunluğu sonrasında çocukların tekrar okul düzenine dönmesi zaman zaman zor olabilir. Bu nedenle okulun açılmasına birkaç gün kala çocuklara okulun başlayacağı hatırlatılmalı ve hazırlıklar birlikte yapılmalı. Okul çantasının hazırlanması, kıyafetlerin düzenlenmesi gibi küçük hazırlıklar çocukların okula uyumunu kolaylaştırır. Bayram süresince çocukların aşırı şeker ve abur cubur tüketmemesine de dikkat edilmeli. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının korunması çocukların fiziksel iyilik halleri açısından önem taşır. Sonuç olarak ara tatilin Ramazan Bayramı ile birleşmesi, çocuklar için hem dinlenme hem de kültürel değerleri öğrenme açısından önemli bir fırsat. Bu sürecin doğru değerlendirilmesi çocukların hem psikolojik hem sosyal gelişimine katkı sağlayacaktır.

Tüm öğretmenlere, ailelere ve çocuklara huzurlu bir bayram ve keyifli bir tatil diliyorum.

PROF. DR. NURTEN SARGIN KİMDİR?
Prof. Dr. Nurten Sargın, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bölümü’nü bitirdi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsünde yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. Bu süreçte Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde Psikolog, Uzman Psikolog ve Psikolog Dr. olarak çalıştı. 2000-2011 yılları arasında Selçuk Üniversitesi Öğretim Üyesi olarak çalıştı. Halen Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında Profesör Doktor olarak görev yapıyor. Çok sayıda kitabı, kitap bölümleri, makaleleri, ulusal ve uluslararası düzeyde sunulmuş ve yayımlanmış bildirileri, proje görevleri, ABD ve Finlandiya’da mesleki deneyimleri bulunuyor. Evli ve 2 çocuk annesi.