7. Sınıf Türkçe Fiillerin Anlam Özellikleri konu anlatımı

Filler üçe ayrılmaktadır. Durum fiilleri, oluş fiilleri ve iş fiilleri. Bu fiiller bizlere durum, oluş ve iş durumlarını belirtmektedirler. Bir fiili doğru şekilde anlayabilmek ve kullanabilmek adına o fiilin bir durum fiili mi olduğunu, oluş fiili mi olduğunu yoksa iş fiili mi olduğunu bilmemiz gerekmektedir.

 İş Fiilleri

 İş fiilleri, gerçekleştirilmiş olan bir işi bizlere anlatmaktadır. Bu fil, öznenin kendi isteğiyle gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla öznenin nesneyi etkilediği bir durum bulunmaktadır. Dolayısıyla bu cümlelerin içerisinde, özneden fiil ile birlikte etkilenen bir varlık bulunmaktadır.

 Bir cümle içerisinde özneyi bulabilmek adına "kim, ne" sorularından birine sormamız yeterlidir. Cümle içerisinde özneyi bulduktan sonra, özneden etkilenen nesneyi bulabilmek adına "ne, neyi, kimi" soruları sorulur. Eğer bu sorulara cevap alınabiliyorsa cümle içerisinde özneden etkilenen bir nesne bulmaktadır. Dolayısıyla bu cümle içerisinde bir iş fiili bulunabilmektedir.

 "Babam bize kitap okudu" cümlesine bakacak olursak burada sormamız gereken tüm sorulara cevap bulabiliyoruz. "Kim okudu?" sorusunun "babam" olarak cevaplar alabiliyor, "Ne okudu?" sorusu ile "kitap" yanıtını alabiliyoruz. Bu cümle içerisinden kitap nesnesi, özneden etkilenen nesne olarak karşımıza çıkıyor. Özneden etkilenme şekliyse, fiilde belirtilen şekilde yani okuma şeklinde gerçekleşiyor. Dolayısıyla bu cümle için okuma fiilinin bir iş eylemi olduğunu söylemek mümkün hale geliyor.

 Durum Fiilleri

 Fiillerin kullanıldığı bir diğer hal ise durum fiilleridir. Bu fiiller, öznenin süreklilik içerisindeki durumunu ifade etmektedirler. Bu fiillerin bulunmakta olduğu cümlenin içerisinde özneden etkilenen bir nesne yoktur. Bundan dolayı durum fillerinin olduğu cümlelerde "ne, neyi, kimi" sorularından cevap alamamaktayız.

 Durum fiilleri zaman zaman öznenin kendi isteği sayesinde, zaman zaman ise öznenin iradesi dışında gerçekleşen fiillerdir. Sonlanmaları için başka bir fiilin başlaması gerekmektedir.

 "Gece erken uyumuşum" cümlesine bakacak olursak fiilin, süreklilik belirttiğini görüyoruz. Belli bir süre boyunca bu fiil gerçekleştirilmektedir. Bu fiilin sonlanması adına uyanmak fiilinin başlaması gerekmektedir. Bu cümleden, uyanmak fiilinin başladığı anlamını da çıkarabiliyoruz. Son olarak ise, "neyi uyudu, kimi uyudu" gibi sorularda cevap alamadığınız için bu fiilin bir durum fiili olduğu sonucuna varabiliyoruz.

 Oluş Fiilleri

 Bir fiilin gelebileceği son durum ise oluş fiilleridir. Oluş fiilleri, öznenin iradesi dışında gerçekleşen fiillerden oluşmaktadır. Bu fiillerin zaman içerisinde kendiliğinden oluşmaz söz konusu olmaktadır. Yani, özneden bir bağımsızlık bulunmaktadır. Oluş fiilleri, bir başka duruma geçilmekte olduğunu veya geçildiğini bizlere anlatmaktadırlar.

 "Sonbaharda yapraklar sararır" cümlesine bakacak olursak, sararmak fiilinin yaprakları yani özneyi zaman içerisinde değiştirdiğini bizlere ifade etmektedir. Bu ifade içerisinde yaprakların yeşilden sarıya dönmüş olduğunu görüyoruz. Yani bir değişim söz konusudur. Bu değişim ise, öznenin yani yaprakların iradesinin dışarısında gerçekleşmiş bulunmaktadır. Zaman içerisinde gerçekleşen ve kendiliğinden beliren bir durum mevcuttur. Bundan dolayı, sararmak fiili oluş fiilleri arasında yer almaktadır.

 Fillerimiz cümle içerisinde çok farklı anlamlarda ve özelliklerde kullanılmaktadır. Bu özelliklere hakim olmak Türkçeyi çok daha başarılı ve etkileyici şekilde kullanabilmemizin önünü açmaktadır. Bundan dolayı daha başarılı bireyler olabilmek adına fiillerin geldiği anlamları ve kullanılma şekillerini doğru şekilde kavramamız gerekmektedir. Bizler de, gerekli çalışmaları yaparak Türkçeyi çok daha etkili şekilde kullanabilir ve hayatımızda daha başarılı bireyler olabiliriz.