Trump İran’a savaş açtı halka çağrı yaptı: Rejimi devirin

İran’a yönelik füze ve hava saldırısı başlatan ABD ve İsrail’den yeni tehdit açıklamaları geldi. ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından yaptığı 8 dakikalık video paylaşımında Amerikan ordusunun İran’da ‘büyük çaplı muharip operasyonlara’ başladığını duyurdu. Operasyonun temel hedefinin ‘İran rejiminden gelen tehditleri ortadan kaldırarak Amerikan halkını savunmak’ olarak nitelendiren Trump, Tahran yönetimini tüm dünyadaki ABD müttefiklerini tehlikeye atmakla suçladı.

‘TESLİM OLUN’ ÇAĞRISI

Trump sekiz dakikalık videoda “İslam Devrim Muhafızları, silahlı kuvvetler ve tüm polis mensuplarına sesleniyorum. Bu gece size şunu söylüyorum: Silahlarınızı bırakın. Tam dokunulmazlık ile adil bir şekilde muamele göreceksiniz, ya da kesin ölümle karşı karşıya kalacaksınız” dedi. Pentagon’un ‘Destansı Öfke’ adını verdiği operasyonun hedefiyle ilgili de açıklama yapan Trump, “Onların füzelerini yok edeceğiz ve füze endüstrilerini yerle bir edeceğiz, tamamen yok olacaklar. Donanmalarını yok edeceğiz, bölgedeki teröristlerin artık bölgeyi veya dünyayı istikrarsızlaştırıp güçlerimize saldırmalarını engelleyeceğiz” diyerek “İran’ın nükleer silaha sahip olmamasını sağlayacağız – çok basit bir mesaj: Asla nükleer silaha sahip olmayacaklar” diye devam etti.

NÜKLEER TESİSLER VURGUSU

Savaşı haftasonlarını geçirdiği Florida’daki Mar-a Lago malikanesinden izleyen Başkan Donald Trump, İran’ı ‘dünyanın bir numaralı terör destekçisi devleti’ olarak tanımlayarak, İsrail’de binden fazla kişinin hayatını kaybettiği 7 Ekim saldırılarının arkasında da Hamas’ı destekleyen İran’ın olduğunu öne sürdü. Trump, geçen haziran ayında düzenlenen ‘Gece Yarısı Çekici’ operasyonuyla İran’ın Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer programını yok ettiklerini hatırlattı. Trump, İran’ın uyarılara rağmen nükleer programını ve Amerikan topraklarına ulaşabilecek uzun menzilli füzeler geliştirmeyi sürdürdüğünü savundu.

İRAN HALKINA ÇAĞRI

Mesajının sonunda İran halkına “Özgürlük saatiniz yakın” sözleriyle seslenen Trump, sivillere sokaklara çıkmama uyarısında bulundu. Trump, “Korunaklı yerlerde kalın, evinizden çıkmayın. Dışarısı çok tehlikeli, her yere bombalar düşecek. Biz işimizi bitirdiğimizde kendi hükümetinizi devralın, ülke sizin olacak. Yıllarca Amerika’nın yardımını istediniz ama hiç alamadınız. Hiçbir başkan benim bu gece yapmaya niyetli olduğum şeyi yapmaya istekli değildi. Artık size istediğinizi veren bir başkanınız var. Gelin buna nasıl yanıt vereceğinizi görelim. Eyleme geçme anı budur, bu fırsatın geçip gitmesine izin vermeyin” diyerek sözlerini noktaladı. Trump, İran’a saldırıyı duyurduğu video mesajının ardından, Washington Post’a konuştu. Telefon aracılığıyla yapılan röportajda Trump’a ‘neyi hedeflediği’ soruldu. Trump, “Tek istediğim İran halkının özgürlüğü” dedi.

‘SAVAŞ BENİM KONTROLÜMDE’

İlerleyen saatlerde ABD merkezli Axios’a konuşan Trump, saldırı kararı almasına neyin yol açtığını anlattı. Trump, “İranlılar anlaşma yapmaya yaklaştı, sonra geri çekildi; tekrar yaklaştı, yine geri çekildi. Buradan gerçekten bir anlaşma istemedikleri sonucunu çıkardım” dedi. Savaşın gidişatının kendi elinde olduğunu söyleyen Trump, “Bu savaştan çıkmak için birçok seçeneğim var. Savaşı uzatabilirim ya da birkaç gün içinde bitirebilirim. Ne olursa olsun İran’ın toparlanması birkaç yıl sürecek” ifadelerini kullandı.

NETANYAHU DA ÇAĞRI YAPTI

Benzer bir çağrı İran’ı varoluşsal bir tehdit olarak gören ve Trump’ı Tahran’a saldırma konusunda ikna etmeye çalışan önde gelen isimlerden olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan geldi. Tahran yönetimine ‘katil terörist rejim’ diyerek asla nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini belirten Netanyahu, “Ortak eylemimiz, cesur İran halkının kaderini kendi eline alması için gerekli koşulları yaratacaktır. İran halkının tüm kesimleri için - Persler, Kürtler, Azeriler, Beluciler ve Ahvaziler - zulmün boyunduruğundan kurtulup özgür ve barışçıl bir İran’ı hayata geçirmenin zamanı gelmiştir” diye konuştu. İsrail’in dış istihbarat örgütü Mossad da Telegram’da özel bir kanal açıldığını belirterek İranlıları işbirliğine çağırdı ve “Birlikte İran’ı görkemli günlerine geri döndüreceğiz” ifadesini kullandı.

İran’ın 1979 yılında İslam Devrimi ile devrilen Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi (65) de sosyal medyadan paylaşım yaparak ABD ve İsrail saldırısı sonrasında zaferin yakın olduğunu iddia etti. Paylaşımda Pehlevi, “Nihai zafere çok yaklaştık. Bir an önce yanınızda olmak istiyorum ki birlikte İran’ı geri alıp yeniden inşa edebilelim” dedi. 47 yıldır ülke dışında olan ve hali hazırda ABD’nin başkenti Washington DC’ye yakın bir banliyöde hayatını geçiren Pehlevi, İran’da molla rejiminin baskısı nedeniyle güvenilir bir muhalefetin olmadığı ortamda Batı’ya kendini alternatif bir siyasi figür olarak sunuyor.

BİR YANDA KINAMA BİR YANDA DESTEK

TÜRKİYE’DEN ‘BARIŞ’ DİPLOMASİSİ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı sonrası barış diplomasisi yürüttü. Dışişleri kaynakları konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Bakan Fidan, İran, Irak, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suriye, Mısır, Endonezya, Macaristan ve İspanya Dışişleri Bakanları ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde, bölgemizde bugün (dün) yaşanan gelişmeler ele alınmış ve saldırıların sona ermesi amacıyla atılabilecek adımlar değerlendirilmiştir.”

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI: ARABULUCULUĞA HAZIRIZ

Dışişleri Bakanlığı, ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan çatışmalara “bir an önce son vermeli” çağrısında bulundu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi: “İsrail ve ABD’nin İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın üçüncü ülkeleri hedef almasıyla devam eden gelişmeler, bölgemizin geleceğini ve küresel istikrarı riske atacak niteliktedir. Uluslararası hukuka aykırı ve masum sivillerin hayatını tehdit eden her türlü eylemden derin kaygı duyuyor, şiddetin tırmanmasına neden olabilecek kışkırtmaları kınıyoruz. Tarafları saldırılara bir an önce son vermeye davet ediyoruz. Bölgemizdeki meselelerin barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Türkiye, arabuluculuk konusunda gerekli desteği vermeye hazırdır. İlgili ülkelerde yaşayan vatandaşlarımızın güvenlikleri önceliğimiz olup bu hususta gerekli tüm tedbirler alınmaktadır.”

BM GENEL SEKRETERİ: KINIYORUM

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “Ortadoğu’da yaşanan askeri gerginliği kınıyorum. ABD ve İsrail’in İran’a karşı güç kullanması ve ardından İran’ın bölge genelinde misilleme yapması, uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye atmaktadır” diyerek “Düşmanlıkların derhal durdurulmasını ve gerilimin azaltılmasını talep ediyorum” dedi.

BMGK’DAN ORTADOĞU TOPLANTISI

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi de (BMGK), saldırılar üzerine dün ‘Ortadoğu’da durum’ başlığıyla acilen toplandı. BM Genel Kurul Başkanı Annalena Baerbock da “Ortadoğu’daki son derece tehlikeli askeri tırmanışı kınıyorum” dedi.

RUSYA: DERHAL DURDURUN

İran’a yakın ülkelerden olan Rusya’dan saldırılara kınama geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “egemen ve bağımsız bir BM üye devletine karşı önceden planlanmış ve kışkırtılmamış bir silahlı saldırı eylemi” olarak kınadı ve askeri harekâtın derhal durdurulması ve diplomasiye geri dönülmesi çağrısında bulundu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile telefon görüşmesi yaptı.

BAE VE RİYAD, TAHRAN’I KINADI

Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın kendi topraklarına ve bölgedeki birçok ülkeye yönelik saldırılarını kınadı. Diplomasiye işaret eden BAE kendini savunma hakkını saklı tuttuğunu belirtti. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, “Suudi Arabistan, İran’ın BAE, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün’ün egemenliğine yönelik açık saldırganlığını ve ihlallerini kınamakta, bu ülkelerle tam dayanışma içinde olduğunu belirtmekte ve bu tür uluslararası hukuk ihlallerinin devam etmesi halinde ciddi sonuçlar doğabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır” denildi.

UMMAN: MÜZAKERELERE DARBE

Cenevre’deki ABD, İran görüşmelerinde arabulucu olan Umman Dışişlere Bakanı Badr Albusaidi, “Aktif ve ciddi müzakereler bir kez daha baltalandı. Bu ne ABD ya da diğer küresel barış davalarına hizmet eder. Acı çekecek masum insanlar için dua ediyorum. ABD’ye bu işin içine daha fazla çekilmemesi çağrısı yapıyorum. Bu sizin savaşınız değil” ifadesini kullandı. Bakan saldırıdan saatler önce CBS’e konuşmuş anlaşmaya ulaşılabileceğinden emin olduğunu söylemişti.

AB’DEN İTİDAL ÇAĞRISI

Avrupa Birliği de “azami itidal” çağrısında bulundu. Avrupa Birliği Başkanı Ursula von der Leyen, 27 ülkeden oluşan blokun bölgeden gerekli olmayan personeli çekmeye başlamasının ardından gelişmeleri “endişe verici” olarak nitelendirdi. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile yaptığı ortak açıklamada, “Tüm tarafları azami itidal göstermeye çağırıyoruz” diye ekledi.

İNGİLTERE ACİL TOPLANDI

İngiltere Başbakanı Keir Starmer dün sabah hükümetin acil durum komitesini topladı. İngiltere hükümeti sözcüsü, “Daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesini istemiyoruz” diyerek ‘gerilimi durdurun’ çağrısı yaptı.

MACRON: HERKES İÇİN TEHLİKELİ

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron savaşın “uluslararası barış ve güvenlik için ciddi sonuçları olduğunu” belirten açıklama yaparak “Gerilim sona ermeli” dedi.