Orta Doğu'nun kaderini değiştiren telefon görüşmesi... İlk kez ortaya çıktı
Güncelleme Tarihi:
ABD'li yayın kuruluşu Axios 23 Şubat'ta ABD Başkanı Donald Trump ve Netanyahu arasında yapılan telefon görüşmesinin Orta Doğu'nun kaderini değiştirdiğini yazdı ve savaş planlarının perde arkasını okuyucuları ile paylaştı.
Geçtiğimiz pazartesi günü İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Trump’ı çarpıcı bir bilgiyle aradı: İran’ın dini lideri Hamaney ve en üst düzey danışmanları cumartesi sabahı Tahran’da tek bir yerde buluşmaya hazırlanıyordu. Axios'a konuşan 3 kaynağa göre, Netanyahu hepsinin tek bir yıkıcı hava saldırısıyla öldürülebileceğini iddia ediyordu.
ŞİMDİYE KADAR KAMUOYUNA YANSIMADI: SAVAŞI BAŞLATAN DÖNÜM NOKTASI
23 Şubat’ta yapılan ve şimdiye kadar kamuoyuna yansımayan bu telefon görüşmesi, İran savaşını başlatan dönüm noktasıydı. Bu Cumartesi gününden bu yana dünyadaki herkesin sorduğu “neden şimdi?” sorusuna yanıt veriyor.
TRUMP SALDIRIYA MEYİLLİYDİ ANCAK NETANYAHU ARAYANA KADAR ZAMANI BELLİ DEĞİLDİ
Axios'a göre, Ayetullah Ali Hamaney ve yakın çevresi, Trump’ın da Netanyahu’nun da kaçırmak istemediği, karşı konulamaz bir fırsat hedefiydi. Trump, Hamaney’e ilişkin yeni istihbaratı öğrenmeden önce de İran’a saldırmaya meyilliydi. Ancak karar vermediği konu zamanlamaydı... Ta ki Netanyahu arayana kadar.
23 Şubat’taki görüşme, iki lider arasında aylar süren yoğun koordinasyonun parçasıydı. ABD ve İsrailli yetkililere göre, savaş öncesindeki iki ayda iki kez yüz yüze görüştüler ve 15 kez telefonla konuştular.
ABD ve İsrail, cumartesiden bir hafta önce saldırmayı değerlendirmiş, ancak kötü hava koşulları da dahil olmak üzere istihbarat ve operasyonel nedenlerle ertelemişti.
CIA YERİNİ DOĞRULADI
Trump’ın talimatıyla yapılan ilk CIA kontrolü, İsrail askeri istihbaratının Hamaney hakkında topladığı bilgileri doğruladı. Trump, Netanyahu’ya ilerlemeyi düşüneceğini söylerken hazırlıklar hızlandı. Ancak ertesi gün Trump'ın merakla beklenen 'birliğin durumu' konuşması vardı.
ABD’li yetkililer, Trump’ın Hameny'i ürkütmemek ve saldırı gerçekleştirilmeden önce yeraltına çekilmesini engellemek için İran konusuna aşırı odaklanmama yönünde “bilinçli bir karar” aldığını söylüyor.
CENEVRE'DEN GELEN HABER TUZ BİBER OLDU
Perşembe gününe gelindiğinde CIA, bu kişilerin hepsinin bir arada olacağını tamamen doğrulamıştı. Aynı gün, Trump’ın temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, İranlı yetkililerle saatler süren görüşmelerin ardından Cenevre’den arayarak net bir değerlendirme sundu: Müzakereler hiçbir yere varmıyordu.
Telefon görüşmesi hakkında doğrudan bilgi sahibi bir ABD’li yetkiliye göre Trump’a şu mesaj iletildi: “Diplomasi yapmak istediğinize karar verirseniz, bir anlaşma için bastırır ve mücadele ederiz. Ama bu kişiler, sizi tatmin edecek bir anlaşmaya istekli olmadıklarını gösterdiler.”
Savaşta 5. gün... Ortadoğu’da ateş çemberi genişliyorNİHAİ EMİR CUMA GÜNÜ 15:38'DE VERİLDİ
Trump artık iki şeye ikna olmuştu: İstihbarat sağlamdı ve diplomasi bitmişti. Cuma günü saat 15.38’de (EST) nihai emri verdi. On bir saat sonra Tahran’a bombalar düştü, Hamaney öldürüldü ve savaş başlamış oldu.
ORJİNAL PLAN MART SONU YA DA NİSAN BAŞIYDI, NETANYAHU BASTIRDI
Axios'ta yer alan habere göre, Trump, Netanyahu’yu yakın bir ortak olarak görüyordu ve İran konusunda tavsiyelerine açıktı ancak önce diplomasiyi tüketme konusunda da kararlıydı.
Orijinal plan mart sonu ya da nisan başında bir saldırı öngörüyordu; bu, yönetimin kamuoyu desteği oluşturması için zaman tanıyacaktı. Ancak bir ABD’li yetkiliye göre Netanyahu daha hızlı hareket edilmesi için bastırdı. Yetkili, Netanyahu’nun güvenli evlerde saklanan İranlı muhalefet liderlerinin rejim tarafından öldürülme tehlikesi altında olduğunu iddia etti.
Hızlandırılmış takvim yönetimi hazırlıksız yakaladı. Haftalarca savaş için kamuoyu oluşturmak yerine Beyaz Saray, bombalar düştükten sonra saldırıları gerekçelendirmek zorunda kaldı. Bir yetkili, “Fırsat o kadar hızlı geldi ki önceden savunmamızı gerektiği kadar iyi yapamadık” dedi.
BÖLGEDEKİ ABD VATANDAŞLARI HAZIRLIKSIZ YAKALANDI
Trump ve Netanyahu cumartesi günkü saldırıyı gizlediği için birçok ABD vatandaşı tamamen hazırlıksız yakalandı ve İran’ın Körfez genelinde misilleme saldırıları başlatmasıyla mahsur kaldı. Rubio’nun Dışişleri Bakanlığı, bölgeden ayrılmak için yardım talep eden 1.500’den fazla Amerikalı için acil tahliye çabası başlattı.
Salı günü gazeteciler Trump’a neden bir tahliye planı olmadığını sorduğunda, “Çünkü her şey çok hızlı gelişti” yanıtını verdi.
