Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nda imzalar atıldı
Güncelleme Tarihi:
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in gerçekleştirdiği zirvede, 3 ülke arasında ortak savunma anlaşması imzalandığı duyuruldu. Anlaşmaya göre 3 ülkeden birine yönelik saldırı, hepsine saldırı kabul edilecek. Anlaşmanın imzalanmasının ardından Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı'na gelen Erdoğan ve beraberindekiler, özel uçakla ülkeden ayrıldı. CNN Türk Ankara Temsilcisi Dicle Canova mutabakatın kapsamını ve üç ülkenin ortak savunma hedeflerini canlı yayında anlattı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ortak savunma anlaşması imzalandı.
Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in Mekke'deki El-Safa Sarayı'nda bir araya geldiği ifade edildi. Görüşme kapsamında "Mekke Ortak Savunma Zirvesi" gerçekleştirildiği, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki ilişkilerin gözden geçirildiği, ayrıca ortak ilgi alanına giren çeşitli konuların ele alındığı aktarıldı.
3 ÜLKE ARASINDA ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI İMZALANDI
Açıklamada, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın ortak savunma anlaşması imzaladığı belirtildi. Açıklamada, "Üç devlet arasındaki köklü tarihi bağlardan, kardeşlik ve İslami dayanışma temelindeki kalıcı ilişkilerden hareketle, ortak stratejik çıkarları ve uzun yıllara dayanan savunma iş birliğini daha da ileri taşımak amacıyla Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve PakistanBaşbakanı Şahbaz Şerif, üç devletin ortak güvenliklerini daha da güçlendirme, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etme konusundaki ortak kararlılıklarını yansıtan Mekke Ortak Savunma Anlaşmasını imzalamıştır. Bu anlaşma, güvenli ve müreffeh bir gelecek hedefi doğrultusunda atılmış bir adımdır" ifadeleri kullanıldı.
"3 ÜLKEDEN BİRİNE SALDIRI, HEPSİNE SALDIRI KABUL EDİLECEK"
Açıklamada, "Anlaşma, her türlü saldırı eylemine karşı ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve 3 devletten herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının, hepsine yapılmış bir saldırı olarak kabul edileceğini hükme bağlamaktadır. Ayrıca anlaşma, 3 ülke arasındaki savunma iş birliğinin tüm alanlarda geliştirilmesini öngörmektedir" denildi.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, SUUDİ ARABİSTAN'DAN AYRILDI
Ziyareti kapsamında Mekke'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile bir araya gelen, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın imza törenine katılan Erdoğan, daha sonra kara yoluyla Cidde'ye geçti.
Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı'na gelen Erdoğan ve beraberindekiler, daha sonra özel uçakla ülkeden ayrıldı.
Erdoğan'ı, Mekke Bölge Emir Yardımcısı Mişal bin Abdulaziz Al Saud, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile Cidde Başkonsolosu Mustafa Ünal uğurladı.
CEVDET YILMAZ: TARİHİ BİR ADIM
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, bugün Mekke’de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın imzalandığı hatırlatarak, şunları kaydetti:
"Dost ve kardeş ülkeler Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, bölgemizin güvenlik mimarisine katkı sağlayacak tarihi bir adımdır. Herhangi bir ülkeyi hedef almayan bu anlaşma, ortak güvenlik, caydırıcılık, savunma sanayii işbirliği ve bölgesel istikrar anlayışını güçlendirirken Türkiye’nin barış odaklı dış politika vizyonunu ve çok boyutlu stratejik işbirliklerini daha da ileri taşımaktadır. Bu anlaşmayla güvenlik alanında oluşan stratejik işbirliği ruhunun bağlantısallık, ticaret, finans ve yatırım başta olmak üzere ekonomik işbirliklerine de ivme kazandırmasını bekliyoruz. Küresel kurumların ve kuralların zayıfladığı günümüz ortamında bölgesel işbirlikleri öne çıkmaya başlamıştır. Gelecekte oluşacak daha adaletli küresel bir düzene de bu işbirlikleri zemin oluşturabilecektir."
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, ortak tarih, kardeşlik ve dayanışma temelinde atılan bu önemli adımın bölge, İslam alemi, küresel barış için hayırlı olmasını diledi.
İLETİŞİM BAŞKANLIĞI YAPILAN ORTAK AÇIKLAMAYI PAYLAŞTI
İletişim Başkanlığı'ndan konuya ilişkin yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;
"İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdülaziz Al Suud’un nazik davetleri üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, 24 Sefer 1448, miladi 7 Ağustos 2026 tarihinde Suudi Arabistan Krallığı’na bir ziyarette bulunmuşlardır.
Veliaht Prens ve Başbakan Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud; Türkiye Cumhurbaşkanı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı ile Mekke’deki Safa Sarayı’nda bir araya gelmiş, burada resmî görüşmeler gerçekleştirilmiş, bu görüşmeler esnasında Suudi Arabistan Krallığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki müstesna ilişkiler ile karşılıklı çıkar alanına giren konular ele alınmıştır.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, üç devlet arasındaki derin tarihî ilişkiler, köklü kardeşlik ve İslami dayanışma bağları, müşterek stratejik çıkarları ve köklü savunma iş birlikleri temelinde; kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmek, güvenli ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa etmek yönündeki ortak iradelerini yansıtan Ortak Savunma Anlaşması’nı imzalamışlardır.
Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağlamaktadır. Anlaşma ayrıca, üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir."
"MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI"
İmzanın atılmasından kısa bir süre önce CNN Türk Ankara Temsilcisi Dicle Canova anlaşmaya ilişkin detayları canlı yayında aktardı;
"Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suudi Arabistan ziyaretindeki en önemli başlık savunma iş birliği anlaşması. Bu iş birliği anlaşmasının adının da Mekke Ortak Savunma Anlaşması olması yönünde beklenti yüksek. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanması beklenen savunma iş birliği anlaşmasını Mekke Ortak Savunma Anlaşması olarak ifade edebilirim."
BM'NİN 51. MADDESİ ESAS ALINACAK
Canova, anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesine dayandırılacağını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Birleşmiş Milletler'in 51. maddesine dayandırılarak imzalanacak bir anlaşma. Bu madde, silahlı bir saldırı karşısında bireysel veya kolektif meşru müdafaa hakkını düzenliyor. Dolayısıyla üç ülkenin meşru müdafaa hakkını kolektif hale getiren bir yapı oluşturulacak. Dışarıdan gelebilecek bir tehdide karşı Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ortak savunma yapabilecek."
ORTAK TATBİKAT VE SAVUNMA SANAYİ PROJELERİ
Anlaşmanın yalnızca güvenlik alanıyla sınırlı kalmayacağını ifade eden Canova, şu bilgileri verdi:
"Üç ülke arasında ortak askeri eğitimler, personel değişimleri, ortak tatbikatlar ve savunma sanayisinde ortak projeler hayata geçirilebilecek. Savunma alanındaki iş birliği daha da güçlenecek."
Mekke Anlaşması'na Suudi Arabistan'dan ilk yorumBÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİNİN İLK ADIMI
Canova, ABD-İran savaşı ile Körfez'deki gelişmelerin uzun süredir hazırlıkları süren iş birliği sürecini hızlandırdığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
"İsrail'in bölgeyi istikrarsızlaştıran tutumu ve saldırıları da bu tür güvenlik paktlarını gündeme getirdi. Uzun vadeli hedef, kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformu oluşturulması. Bu, Türkiye'nin uzun süredir dile getirdiği bölgesel güvenlik mimarisi stratejisinin önemli ayaklarından biri."
Canova, hedefin bölge ülkelerinin güvenlik sorunlarını kendi aralarında çözebileceği bir yapı oluşturmak olduğunu belirterek, bunun dış müdahalelerin etkisini azaltabileceğini ifade etti.
SAVUNMA SANAYİSİNDE YENİ DÖNEM
Canova, anlaşmayla birlikte savunma sanayisindeki ortak projelerin de hız kazanacağını belirterek şunları söyledi:
"Suudi Arabistan daha önce birçok kez Türkiye ile savunma sanayisi alanında temas kurmuştu. Müşteri olmaktan çok ortak olmayı tercih ettiğini açıklamıştı. Teknoloji transferi, ortak üretim modelleri, AR-GE projeleri, radar teknolojileri ve insansız hava sistemleri gibi alanlarda yeni ortaklıklar gündeme gelebilir."
SUUDİ ARABİSTAN: NÜKLEER EMELLERLE BAĞLANTILI DEĞİL
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Rayed Krimly, Pakistan, Türkiye Suudi Arabistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasına ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Bakan Yardımcısı Krimly, "Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki stratejik ilişkilerin derinliğini ve uzun süredir devam eden niteliğini yansıtmaktadır. Bu ilişkiler on yıllar boyunca gelişmiş olup yıllarca süren detaylı müzakerelerin sonucunu temsil etmektedir. Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkenin ortak savunma kabiliyetleri geliştirmesini, stratejik caydırıcılığı güçlendirmesini, hazırlık seviyesini yükseltmesini ve kendi savunma kabiliyetlerini daha da geliştirip entegre ederek güvenliklerine yönelik her türlü tehdide ortaklaşa karşı koymasını sağlamaktadır. Anlaşmaya göre üç ülkeden herhangi birine yönelik saldırı, üç ülkeye birden yapılmış saldırı olarak kabul edilecektir" ifadelerini kullandı.
"NÜKLEER EMELLERLE BAĞLANTILI DEĞİL"
Krimly, "Bu anlaşma, askeri bir eksen veya mezhepsel bir blok oluşturma çabası anlamına gelmiyor. Ayrıca nükleer emellerle veya silahlanma yarışıyla da bağlantılı değil, aksine sürdürülebilir yetenekler geliştirmeye odaklanıyor. Bu anlaşma, Suudi Arabistan'ın Körfez, Arap ve uluslararası ortaklarıyla olan güçlü ve stratejik ilişkilerine zarar vermeyecek şekilde yapılmıştır. Bu durum, bölgedeki herhangi bir ülkenin güvenliğine tehdit oluşturmamakta, aynı zamanda iki devlet arasındaki gerilimlerin tırmanmasına da yol açmamaktadır. Bu anlaşma, bu ülkeler arasında veya bu ülkeler ile diğer devletler veya uluslararası kuruluşlar arasında mevcut olan ikili veya çok taraflı anlaşmaların yerine geçmez veya bunları değiştirmez" ifadelerine yerdi.
PAKİSTAN BAŞBAKANI ŞERİF: TARİHİ ANLAŞMANIN ÜMMETE REFAH GETİRMESİNİ DİLİYORUM
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzalamaktan onur duyduğunu ifade etti.
Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasına ilişkin açıklamada bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Bin Selman ile "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzalamaktan "onur" duyduğunu belirten Şerif, üç kardeş ülkenin inanç, dostluk ve barış ile güvenlik konusundaki ortak kararlılıkla birleştiğini vurguladı.
Şerif, "Haremeyn'in gölgesinde imzalanan bu tarihi anlaşmanın, gelecek nesiller için bir barış kalkanı olarak kalmasını ve üç kardeş ülkenin yanı sıra ümmete de refah getirmesini diliyorum." ifadelerini kullandı.
ERDOĞAN DAHA ÖNCE SİNYALİNİ VERMİŞTİ
Canova, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yılın başında gerçekleştirdiği Suudi Arabistan ziyaretinde savunma sanayisi iş birliğine dikkat çektiğini de hatırlattı.
Erdoğan'ın dönüş yolunda gazetecilere yaptığı açıklamayı aktaran Canova, şu ifadeleri paylaştı:
"Ülkemizin savunma sanayi alanında aldığı mesafe bütün dünya gibi Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor. Biz savunma sanayisinde öncelikle kendi ihtiyaçlarımızı karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz. Bunun yanında dost ve kardeşlerimizin ihtiyaçlarını karşılamak için de gayret gösteriyoruz."
Canova, Erdoğan'ın KAAN Milli Muharip Uçağı konusunda da Suudi Arabistan'ın ortak yatırım yapabileceğini söylediğini, Pakistan ile de bu alanda ön anlaşma imzalandığını hatırlattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suudi Arabistan'a gitti