Londra’nın gizli senaryosu ortaya çıktı: Saddam Hüseyin gibi devirmeyi planlamış
Güncelleme Tarihi:
İngiltere hükümetinin, Zimbabve'yi 1980-2017 yıllarında yöneten eski devlet başkanı Robert Mugabe'nin, "Saddam Hüseyin gibi askeri müdahaleyle görevden uzaklaştırmayı gündemine aldığı" ancak bu seçeneği uygulanabilir bulmayarak reddettiği ortaya çıktı.
İngiltere Ulusal Arşivleri’nde yayımlanan yeni belgeler, eski Başbakan Tony Blair ve hükümetinin, 2004 yılında Zimbabve’de yaklaşan 2005 parlamento seçimleri öncesinde Robert Mugabe yönetimine karşı izlenecek politika seçeneklerini değerlendirdiğini ortaya koydu.
Belgelerde, Zimbabve’yi 1980-2017 yılları arasında yöneten eski Devlet Başkanı Robert Mugabe’ye yönelik farklı senaryoların masaya yatırıldığı belirtildi.
“MUGABE’YE SADDAM’A YAPTIĞIMIZI YAPMALIYIZ” İFADESİ
İngiltere Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan “Zimbabve: Politika Seçenekleri” başlıklı değerlendirme notunda, Irak ve Afganistan müdahalelerine atıf yapıldığı görüldü.
Notta yer alan dikkat çekici ifadede, “Eğer sahadaki durumu gerçekten değiştirmek istiyorsak, Mugabe’ye Saddam’a yaptığımızı yapmamız gerekir.” denildi. Ancak aynı belgede, Mugabe’nin zorla devrilmesini öngören bu seçeneğin kısa sürede sert biçimde eleştirildiği ve uygulanabilir olmadığı sonucuna varıldığı kaydedildi.
ASKERİ MÜDAHALE SEÇENEĞİ NEDEN REDDEDİLDİ?
Değerlendirme notunda, olası bir askeri müdahalenin hukuki, siyasi ve askeri açıdan ciddi sorunlar barındırdığı vurgulandı. Belgelerde şu risklere dikkat çekildi:
- Müdahalenin İngiltere tarafından tek başına yürütülmek zorunda kalacağı,
- Afrika ülkeleri ve uluslararası toplumun böyle bir girişime karşı çıkacağı,
- Birleşmiş Milletler (BM) onayı olmadan hukuki dayanağının bulunmadığı,
- Net bir çıkış stratejisinin olmadığı.
Bu nedenlerle, söz konusu seçeneğin “ciddi bir alternatif olmadığı” sonucuna ulaşıldığı ifade edildi.
YAPTIRIMLAR SONUÇ VERMEDİ
Arşiv belgelerinde, Mugabe yönetiminin ekonomik çöküşe ve yaygın insan hakları ihlallerine rağmen iktidarını sürdürdüğü belirtildi. İngiltere tarafından uygulanan yaptırımların ise Zimbabve’de beklenen demokratik dönüşümü sağlayamadığı vurgulandı.
Mugabe için, “80 yaşında olmasına rağmen sağlığının yerinde olduğu” değerlendirmesi yapılırken, iktidarının kısa vadede sona ereceğine dair somut bir işaret bulunmadığı kaydedildi.
BLAIR HÜKÜMETİ ASKERİ SEÇENEĞİ BİLİNÇLİ OLARAK DEVRE DIŞI BIRAKTI
Belgeler, Tony Blair liderliğindeki hükümetin Mugabe yönetimine karşı daha sert adımları tartıştığını ancak Irak benzeri bir askeri müdahalenin yaratacağı siyasi, hukuki ve diplomatik riskler nedeniyle bu seçeneği bilinçli biçimde devre dışı bıraktığını ortaya koydu.
MUGABE 37 YIL İKTİDARDA KALDI
Zimbabve, 1980 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra Robert Mugabe, başbakan ve daha sonra devlet başkanı sıfatıyla ülkeyi 37 yıl boyunca yönetti. Mugabe, 2017 yılında gerçekleşen askeri darbenin ardından görevinden istifa etmişti.
