CANLI Son dakika... İngiliz basını yeni İran planını yazdı: 'Trump ile Netanyahu görüştü'

ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran yönetimini anlaşmaya zorlamak için İran’a yönelik birkaç günlük yeni bir saldırı dalgası başlatma emri verdiği öne sürüldü. ABD ve İran arasındaki askeri gerginlik devam ederken, The Wall Street Journal gazetesi çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıdı. Hükümet kaynaklarına dayandırılan habere göre; ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran yönetimini anlaşmaya zorlamak için İran’a yönelik birkaç günlük yeni bir saldırı dalgası başlatma emri verdiği bildirildi. Yeni ABD saldırılarının bu hafta sonu itibarıyla başlayabileceği aktarıldı.

ABD ve İsrail'in, bu hafta sonu İran'daki enerji altyapısına karşı "bugüne kadarki en sert bombalamayı" yapmayı planladığı öne sürüldü. CBS News'e konuşan bazı ABD'li ve İsrailli kaynaklar, hafta sonu İran'ın enerji altyapısına saldırılar olacağını iddia etti. Kaynaklar, ABD ve İsrail'in, bu hafta sonu İran'daki enerji altyapı hedeflerine karşı "bugüne kadarki en sert bombalama kampanyalarından birini" planladığını ileri sürdü.

Söz konusu saldırılarla ilgili İsrail makamlarının bilgilendirildiğini ve ABD ile koordinasyon halinde olduğunu ifade eden ABD'li kaynaklar, ABD Başkanı Donald Trump'ın konuyla ilgili nihai bir emir vermediğini belirtti. Kaynaklar, ABD yönetiminin Camp David'de düzenlenen kabine toplantısında, bu konunun gündeme geldiğini ancak bazı Beyaz Saray yetkililerinin buna "şiddetle" karşı çıktığını ileri sürerek, olası saldırıda muhtemelen enerji santralleri ve rafineriler de dahil olmak üzere enerji altyapısının hedef alınacağını iddia etti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığı" iddialarına cevap verildi. Açıklamada, "İran hükümeti, bir kez daha Hürmüz Boğazı'nı kapattığını öne sürüyor, bu iddia yanlıştır." ifadesi kullanıldı.

Boğazın halihazırda "ticari gemi geçişlerine açık durumda" olduğu belirtilen açıklamada, İran'ın boğaz üzerinde kontrol sahibi olmadığı kaydedildi. Açıklamada, "Son 4 ayda binlerce gemi, bu uluslararası su yolundan geçiş yapmıştır." ifadesine yer verildi.

ABD Başkanı Donald Trump, Camp David'de düzenlediği basına açık ilk kabine toplantısında, İran'la ilgili son durumu değerlendirdi. İran savaşının kendileri açısından "çok iyi" seyrettiğini savunan Trump, "Biz sadece kazanmak istiyoruz. Şu ana kadar çok iyi gidiyoruz. Böyle bir durumda olabildiğince nazik davranmaya çalışıyoruz. Amacımız çok basit; İran'ın nükleer silahı olmayacak." ifadelerini kullandı.

Trump, ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıları nasıl değerlendirdiğinin sorulması üzerine "İran'a çok sert vuracağız ve bir noktada 'artık dayanamıyoruz' diyecekler." değerlendirmesinde bulundu. İran'ın askeri kapasitesini büyük ölçüde yok ettiklerini savunan ABD Başkanı, Tahran'ın sadece sınırlı ölçüde askeri gücünün kaldığını ileri sürdü.

"İran, çok kötü durumda." diyen Trump, Tahran'ın müzakere sürecinde kendilerine dürüst şekilde davranmadığını savundu. Trump, "Müzakerelerin tam ortasındaydık. Steve Witkoff'un beni aramasını bekliyordum, bunun yerine Pete Hegseth’ten bir telefon aldım; Ürdün’deki üslerimizden birine (İran'ın) 5 füze attıklarını söyledi." diye konuştu. İran'da askeri olarak sadece 5 aylık bir süre geçirdiklerini ifade eden Trump, bu savaşın Vietnam veya Afganistan savaşlarıyla kıyaslanmasının doğru olmadığını savundu.

ABD'nin skeri üslerini kullanmasına izin veren Avrupa ülkeleri İran'ın tepkisiyle karşılaştı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, GKRY ve Bulgaristan'ı ABD'ye askeri üslerini açmamaları gerektiği konusunda uyardı.

İran, Avrupa ülkelerinin ABD'ye üslerini tahsis etmesini kabul edilemez diye niteledi. GKRY, İngiltere kontrolündeki 2 askeri üsse ev sahipliği yapıyor. İngiltere'nin yeni Başbakanı Andy Burnham, Keir Starmer döneminde alınan ABD'nin İngiliz üslerini kullanımını kısıtlayan kararı kaldırmıştı.

İran ile ABD arasındaki çatışmalar, Mısır'daki bir limanda ABD'ye ait LNG tankerinin vurulmasıyla Akdeniz'e sıçramıştı. İran'ın Avrupa ülkelerine yönelik uyarıları, savaşın farklı coğraflara yayılması endişesine yol açtı.

Suudi Arabistan merkezli El-İhbariye televizyonuna konuşan üst düzey bir yetkili, Riyad yönetiminin Irak hükümeti ve halkıyla ilişkilerini güçlü tutmaya önem verdiğinin altını çizdi. Suudi Arabistan'ın aylarca "azami ölçüde itidalli bir tutum" sergiledikten sonra bu saldırıyı yaptığına işaret eden yetkili, söz konusu saldırılarla "Suudi Arabistan'ın güvenliğini tehdit eden milislerin kapasitesinin hedef alındığını" ifade etti.

Irak'a yönelik gerçekleştirilen hava saldırılarının, Irak hükümeti veya halkına karşı olmadığını dile getiren yetkili, "Suudi Arabistan'ın yanıtı, tüm diplomatik ve siyasi önlemlerin tükenmesinin ardından geldi." değerlendirmesinde bulundu.

The Telegraph'ın haberine göre, ABD ve İsrail, İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla ülkenin kara sınırlarının sıkılaştırılmasını planlıyor. Önerinin Trump ile Netanyahu'nun salı günü Beyaz Saray'daki görüşmesinde ele alındığı kaydedildi. Plan, Washington ve Kudüs'ün İran'ın kara komşularını sınır trafiğini kısıtlamaya, ithalat, ihracat ve potansiyel olarak silah sevkiyatını sınırlamaya ikna etmesini öngörüyor.

İ24 News'e konuşan İsrailli üst düzey bir yetkili, İran'ın kara yollarının kapatılmasının ekonomik izolasyonu derinleştirebileceğini belirtti. Ancak analistler, böyle bir ablukanın uygulanmasının son derece zor olacağını ifade ediyor. Plan, hava saldırıları ve deniz ablukasının İran'ı geri adım atmaya zorlamada başarısız olmasının ardından gündeme geldi. Diğer seçenekler arasında deniz harekatının sürdürülmesi, hava saldırılarının artırılması ya da Tahran'ın şartlarının kabul edilmesi yer alıyor.

İtalya Savunma Bakanlığı'nın internet sitesine göre, mart ayından bu yana yaklaşık 400 İtalyan hava kuvvetleri personeli Suudi Arabistan, Kuveyt ve Bahreyn'e konuşlandırıldı. İtalya'nın merkez sol Demokrat Parti'den milletvekilleri, hükümeti misyon için parlamento onayı aramamakla suçlayarak, Suudi Arabistan'ın denizaşırı askeri görevler için onaylanan yetki kapsamı dışında olduğunu belirtti.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, muhalefetin Körfez bölgesine asker ve askeri teçhizat konuşlandırılmasına yönelik eleştirilerini reddederek, misyonun çerçevesinin yasalara uygun şekilde açıklandığını söyledi.

Kuveyt ordusu, İran'ın askeri ve kritik tesisleri hedef alan saldırısının ardından ülke hava sahasında tespit edilen düşman İHA'larını imha ettiğini açıkladı.

Kuveyt Savunma Bakanlığı Sözcüsü Albay Suud Abdülaziz el-Atvan, "Silahlı kuvvetler şafak vaktinden bu yana Kuveyt hava sahasında düşman İHA'larıyla mücadele ediyor" dedi.

İran saldırısının birkaç askeri ve kritik tesisi hedef aldığını belirten el-Atvan, olayda düşen parçalar nedeniyle maddi hasar oluştuğunu ancak can kaybı yaşanmadığını sözlerine ekledi.

ABD Başkanı Donald Trump, bugün Maryland'deki Camp David Başkanlık konutunda bir kabine toplantısı gerçekleştirecek. ABD'li seçmenler arasında onay oranı yüzde 33'e gerileyen Trump'ın, kabine üyeleriyle İran'la savaş konusunda izleyecek stratejiyi değerlendirmesi bekleniyor.

NBC News, çarşamba günü ismi açıklanmayan ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Trump yönetimi içinde İran konusunda nasıl ilerlenmesi gerektiğine ilişkin görüş ayrılıkları olduğunu öne sürmüştü. ABD Başkanı'nın yeniden başlayan çatışmalar nedeniyle "öfkelendiği" ve İran'la bir anlaşmaya varmanın bu kadar zor olacağını öngörmediği belirtilmişti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, farklı bir rota izleyerek Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan 2 geminin isabet alarak durduğunu bildirdi. Devrim Muhafızları'nın açıklamasında, bu olay üzerine 4 petrol tankerinin de hızla rotasını değiştirerek döndüğü belirtildi.

Gemilerin ABD'nin “aldatması” sonucu ve “ABD ordusunun hava koruması” altında bu geçişi gerçekleştirmeye çalıştığı ifade edilen açıklamada, uyarıları dikkate almayan 2 geminin vurularak durdurulduğu kaydedildi.

Kpler'in gemi takip verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan sabah saatlerinde ham petrol yüklü 2 süpertanker de dahil olmak üzere 4 gemi çıkış yaptı. İki süpertankerden birinin BAE'nin Fuceyre açıklarında demirleyen Spain B, diğerinin ise Çin'e gitmekte olan Nobel olduğu kaydedildi. Spain B, 12 Temmuz'da Suudi Arabistan'ın Ras Tanura limanından yüklenen ham petrolü taşıyor. Nobel ise 25 Temmuz'da Irak'ın Basra kentinden yüklenen petrolle rotasına devam ediyor.

Irak'ın Erbil kentinin doğusunda bulunan İranlı Kürt ayrılıkçı gruplara ait bir kamp İHA saldırısıyla hedef alındı.

Al Mayadeen'in yerel güvenlik kaynaklarına dayandırdığı habere göre, İHA'nın kaynağı henüz tespit edilemedi.

Irak’ın Erbil, Süleymaniye ve Duhok kentlerinde İran saldırılarının ardından yaşanan elektrik kesintileri ve tüp gaz sorununun yanı sıra başlayan benzin krizi, saatlerce süren uzun araç kuyruklarına yol açıyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar nedeniyle Tahran yönetimi ve ona bağlı Şii milislerin Erbil ve Süleymaniye’ye düzenlediği kamikaze insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırıları bölgede faaliyet yürüten enerji şirketlerinin üretimi durdurmasına yol açtı.

Enerji şirketlerinin faaliyetlerini durdurması nedeniyle elektrik santrallerine doğal gaz akışı durdu ve Irak genelinde elektrik kesintileri yaşandı. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) günlük 24 saat olan elektrik arzı 5-6 saate düştü ve yazın en sıcak günlerinin yaşandığı bölgede daha önce çevre kirliliği yarattığı gerekçesiyle çalışma izni iptal edilen jeneratörler yeniden devreye girdi.

ABD'nin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) eski büyükelçisi Barbara Leaf, ABD ile İran arasındaki çatışmaların tırmanmasının "oldukça anlamsız" olduğunu belirterek, kimsenin savaşta zafer kazanamayacağını savundu.

Al Jazeera'ye değerlendirmede bulunan Leaf, gerilimi azaltma ve doğrudan müzakere yollarının daha geniş bölgesel tehlikeleri önlemenin tek yolu olduğunu vurguladı.

Washington Post'un haberine göre, ABD istihbarat teşkilatları, Minnesota'daki 30'dan fazla belediye su sistemine yönelik koordineli siber saldırının arkasında İran'ın olabileceğini değerlendiriyor. FBI henüz saldırıdan Tahran'ın sorumlu olduğuna kesin olarak karar vermedi. Saldırı, federal siber güvenlik yetkililerinin İran'ın ABD'yi hedef alabileceği uyarılarının ardından gerçekleşti.

Yetkililer aylardır İran'ın ABD'deki su, atıksu ve enerji tesislerindeki internete açık cihazları hedef aldığını ve bazı durumlarda aksamalara neden olduğunu bildiriyordu.

New York Times'ın (NYT) haberine göre, ABD'nin füze stokları henüz kritik seviyelere gerilemedi ancak durumun alarm verici noktaya geldi. Stokların son durumuna yer verilen haberde, ABD'nin füze üretim hızının İran saldırılarını engellemek için kullanılan miktardan daha düşük olduğuna dikkat çekildi.

İşte ABD stoklarındaki son durum:

PATRİOT

Savaş öncesi (27 Şubat): 2.330

Ateşkes dönemi (8 Nisan): 1.030

27 Temmuz itibarıyla: 759-827

THAAD

Savaş öncesi (27 Şubat): 452

Ateşkes dönemi (8 Nisan): 232-262

27 Temmuz itibarıyla: 234-278

Kpler gemi verilerine göre, perşembe günü Babülmendep Boğazı'ndan toplam 25 ticari yük gemisi geçiş yaptı. Hürmüz Boğazı'ndaki trafik ise yalnızca 2 tankerle sınırlı kaldı. Babülmendep'teki 25 gemiden 18'i Kızıldeniz'e giriş yaparken, 7'si çıkış gerçekleştirdi. Geçiş yapan gemiler arasında 2 süpertanker, bir Suezmax tankeri ve 5 Aframax gemisi de yer alıyor. Hürmüz'den geçen 2 gemide ise yük bulunmuyordu.

Lübnan'ın resmi Ulusal Haber Ajansı (NNA), İsrail saldırıları nedeniyle Yohmor el-Şkif, Arnun ve Kfer Tebnit'in güney bölgelerinde gece yarısı büyük patlamalar meydana geldiğini duyurdu. Patlamalar sonucu oluşan şok dalgaları el-Harub ve Halde beldelerine kadar hissedildi. Mercayun ilçesinde, Beaufort Kalesi yakınlarındaki şiddetli patlamalar Klaya kasabasında camları kırarak evlere hasar verdi.

İsrail güçlerinin Sur ilçesindeki Mansuri ve Biyut el-Sayyad'ın dış mahallelerine ağır makineli tüfeklerle ateş açtığı kaydedildi. İsrail ordusu, Mansuri'yi de topçu mermileriyle hedef aldı. İsrail birliklerinin Bint Cübeyl ilçesindeki Baraachit tepesinden Aynata'ya doğru tank manevraları gerçekleştirdiği belirtildi.

İran ordusu, Kuveyt'teki Ahmed El-Caber Hava Üssü'nde bulunan stratejik ABD askeri tesislerine insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırdı. Açıklamada, saldırının son ABD saldırılarına misilleme olarak düzenlendiği belirtildi. Açıklamada, İHA'larla hangarlar, uydu iletişim sistemleri ve ekipman depolarının hedef alındığı ifade edildi.

İran ordusu, saldırının Keşm Adası'ndaki bir konuta düzenlenen sivillerin öldürüldüğü ABD saldırısına yanıt olarak gerçekleştirildiğini belirterek, söz konusu Kuveyt tesisinin bölgedeki ABD hava gözetleme ve operasyonel destek için hayati bir merkez olduğunu vurguladı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, X hesabından yaptığı açıklamada, Keşm Adası'na yönelik saldırıyı kınayarak, ABD'nin bunun bedelini ödeyeceğini ifade etti. Washington yönetiminin her geçen gün yeni bir suça imza attığını belirten Kalibaf, Keşm Adası'nda sivillere ait konutlara yönelik saldırıların Minab ve Lamerd'de işlenen suçların devamı olduğunu ifade ederek, ABD'nin savaş meydanında aldığı darbelerin acısını masum insanlardan çıkardığını belirtti.

İran devlet basını, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos ile yaptığı telefon görüşmesinde, Kıbrıs’taki İngiliz askeri üslerinin İran’a yönelik operasyonlarda kullanılmaması konusunda uyarıda bulunduğu bildirildi. Görüşmede, Kıbrıs’ta bulunan yabancı askeri üslerin İran’a karşı kullanılmasının engellenmesinin önemini vurguladı. İran Dışişleri Bakanı’nın, özellikle İngiltere’nin Akrotiri ve Dikelya’daki egemen üs bölgelerine işaret ederek, bu tesislerin ABD veya İngiltere tarafından İran’a yönelik askeri faaliyetlerde kullanılmaması gerektiğini dile getirdiği aktarıldı.

Arakçi, aynı gün Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova-Chamova ile de telefon görüşmesi yaptı. İranlı Bakan, Bulgaristan Parlamentosu’nun ABD’ye ait tanker uçaklarının Bulgaristan’daki Bezmer Hava Üssü’ne geçici olarak konuşlandırılmasına izin vermesini eleştirerek, bu kararın İran’a yönelik saldırgan faaliyetleri kolaylaştırdığını savundu ve kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.

İran ordusu, Bahreyn'deki ABD'ye ait Şeyh İsa Hava Üssü'nü kamikaze insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını duyurdu. İran Ordusu Halkla İlişkiler Biriminden yapılan açıklamada, "Yıldırım Operasyonu"nun 26'ncı aşaması kapsamında saldırının daha önce hayatını kaybeden İran Hava Kuvvetleri pilotu Tuğgeneral Mecid Kazımi'nin ölümüne misilleme amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi.

Açıklamada, İran ordusuna ait kamikaze İHA'ların Bahreyn'deki ABD'ye ait Şeyh İsa Hava Üssü'nün elektrik jeneratörleri, seyrüsefer sistemi ile idari ve lojistik binalarını hedef aldığı iddia edildi. Saldırıda üssün harekat ile lojistik kapasitesinin zarar gördüğü öne sürüldü.

Yemen'deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik artan saldırıları uluslararası aktörleri yeni arayışlara yöneltiyor. Suudi Arabistan'ın, Husilerin saldırılarına karşı deniz güvenliğini artırmak amacıyla geniş katılımlı bir uluslararası koalisyon oluşturmak için girişim başlattığı bildirildi.

ABD merkezli haber sitesi Al Monitor'un haberinde, Riyad'ın Kızıldeniz'de deniz güvenliğini sağlamak amacıyla yaklaşık 50 ülkenin katılacağı uluslararası bir koalisyon kurmayı planladığı öne sürüldü. Habere göre; Mısır, Sudan, Cibuti ve Somali, Suudi Arabistan'ın girişimine katılmayı kabul etti. Türkiye, ABD, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Pakistan, Bangladeş dahil 46 ülkeye daha davet gönderildi.

Haberde, İran ile yaşanan gerilimin tırmanması nedeniyle ABD'nin Husilere yönelik operasyonlara katılmaktan kaçınabileceği belirtildi. Fransa, Almanya ve İtalya'nın da aralarında bulunduğu bazı Avrupa ülkelerinin ABD'nin katılması halinde koalisyona dahil olmayı değerlendirdiği kaydedildi.