Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa, diplomatik misyon ve uluslararası kuruluşların temsilcilerinin katılımıyla Ramallah'ta düzenlenen "Gazze'yi kurtarma ve yeniden imar planı" toplantısı öncesinde basın toplantısında konuştu.

Başbakan Mustafa, Gazze'nin yönetimiyle ilgili hiçbir makamdan garanti istemediklerini vurgulayarak, "Bu bizim ülkemiz ve Gazze, uluslararası hukuka ve Oslo Anlaşması da dahil olmak üzere 1990'larda imzalanan tüm anlaşmalara göre Filistin topraklarının bir parçasıdır. (İsrail) işgali devam ederken Batı Şeria'yı biz yönetiyoruz ve aynı şey Gazze için de geçerli." dedi.

Filistin hükümetinin Gazze'de ne zaman varlık göstereceğiyle ilgili olarak Mustafa, ilerleyen günlerde neler yaşanacağını kestirmenin imkansız olduğunu kaydetti ve şöyle devam etti:

"Sahadaki durum karmaşık. İsrail ne yapacak? Gazze'den çekilmeyle ilgili düzenlemeler ne zaman uygulanacak, bilmiyoruz. Ama Filistin yönetiminin, Gazze'yi devlet topraklarının bir parçası olarak gördüğünü ve tamamen kendi kontrolüne girmesi için gece gündüz çalıştığını söyleyebilirim."

Hamas'ın silahsızlandırılması konusuna da değinen Mustafa, ABD Başkanı Donald Trump'ın planının net olduğunu ve Hamas'ın silahsızlandırılmasını öngördüğünü dile getirdi.

Mustafa, kurumsal olarak tek çatı altında birleşmiş bir Filistin devleti istediklerini ve meşru hükümetin silahları dışında hiçbir silaha ihtiyaçları olmadığını vurguladı.

Başbakan Mustafa, Filistin hükümetinin, Arap ve uluslararası uzmanlarla ortaklaşa bir şekilde, 67 milyar dolara mal olacak üç aşamalı, beş yıllık "Gazze'yi kurtarma ve yeniden imar planı" hazırladığını ifade etti.

Planın ayrıntılarını paylaşan Mustafa, ihtiyaçları karşılayacak ilk aşamanın altı ay süreceğini ve 3,5 milyar dolara mal olacağını, üç yıl sürecek ikinci aşamanın 30 milyar dolara mal olacağını ve son aşamanın da yeniden imarın tamamlanmasına odaklanacağını belirtti.

Mısır'da düzenlenmesi planlanan yeniden imar konferansına da değinen Mustafa, bu konferansın, uluslararası fonların toplanması ve yeniden imar için çalışmaların sürdüğünün teyit edilmesi bakımından önem arz ettiğini kaydetti.

Mustafa, "İsrail tarafı Gazze Şeridi'nden çekilme, sınır kapılarını açma, yardımların girişine izin verme ve yeniden imara olanak sağlama taahhütlerini yerine getirmeli, aksi takdirde hiç bir şey elde edemeyiz." dedi.

Gazze'de ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına ilişkin müzakerelerin ilerleyen günlerde başlaması planlanıyor.

İngiltere, Mısır ve Filistin hükümetlerinin ortak ev sahipliğinde düzenlenen "Gazze'nin Yeniden İnşasının Finansmanı" konulu Wilton Park Konferansı'nın ardından sonuç bildirisi yayımlandı.

Gazze'de ateşkesin başlaması, İsrailli esirlerin serbest bırakılması, Filistinlilerin ailelerine kavuşması ve insani yardımın yeniden başlamasının memnuniyetle karşılandığı belirtilen bildiride, bu noktaya gelinmesinde ABD'ye liderliğinden, arabuluculara ise yoğun çabalarından ötürü teşekkür edildi.

Bildiride, kalıcı barışın sağlanması için sadece siyasi çabaların değil, ekonomik toparlanma ve Gazze'nin yeniden inşasının da gerekli olduğu vurgulandı.

Konferansta yapılan görüşmelere önemli paydaşlar, uluslararası yatırımcılar, Filistin özel sektör temsilcileri ile Arap hükümetlerinin katıldığı aktarılan bildiride, görüşmelerde, özel finansmanı harekete geçirmek dahil, yeniden inşa sürecine ilişkin çözümlerin ele alındığı belirtildi.

Bildiride, Gazze'nin yeniden inşasının on milyarlarca dolara mal olacağının altı çizilerek şunlar kaydedildi:

"Bu, hem finansman hem de özel sektörün aktif katılımı ve uzmanlığını gerektirecek. Bu hafta yaptığımız görüşmelerde, Filistinlileri iyileştirme ve yeniden inşa çabalarının merkezine yerleştirirken sürdürülebilir özel finansman yaratmanın yollarını belirleme konusunda önemli ilerleme kaydedildi. Bu ilerleme, Gazze için Arap İslam Erken İyileştirme, Yeniden İnşa ve Kalkınma Planı ile İki Devletli Çözüm Konferansı Sonuç Belgesi'nde özetlenen mevcut yeniden inşa planlarını temel alıyor."

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Hamas'ın 7 Ekim'de düzenlediği "Aksa Tufanı operasyonunun" 2. yılı dolayısıyla bir mesaj yayımladı.

Habere göre Zamir, "İsrail ordusu 7 Ekim'de ülkeyi ve vatandaşlarını koruma görevinde başarısız oldu." değerlendirmesinde bulundu.

"Bu hatayı düzeltmek içerden, bizimle olur. Yaşananları değiştiremeyiz. Ama bireysel ve ordu olarak büyüyüp gelişebilir, sorumluluk alabilir ve geçmişten ders çıkarabiliriz." ifadelerini kullanan Zamir, o gün yaşananları ve "savaşın tüm sürecini dürüstçe, şeffaflıkla ve profesyonel bir şekilde" inceleyip soruşturduklarını ve bunu sürdüreceklerini kaydetti.

Zamir, "Yemen boğazından İran topraklarının derinliklerine kadar, ortaya çıkan tehditleri engellemeye devam edeceklerini, İsrail ordusunun savaşın çehresini şekillendirdiğini ve Orta Doğu'daki gerçekliği değiştirdiğini" öne sürdü.

İsrail'in Gazze'de Hamas'a karşı kullanmak için destekleyip donattığı çetelere sağladığı para ve silahlar Hamas tarafından ele geçirildi.

İsrail'in Kanal 12 televizyonunun İsrail ordu kaynaklarına dayandırdığı habere göre, İsrail Gazze'deki çetelere Hamas'a karşı kullanılmak üzere silah, kamyonet ve para transferi yaptı.

İsrail ordusu yetkilisi, Tel Aviv yönetiminin Hamas'a karşı savaşta kullanılması için çetelere sağladığı kamyonetler, silahlar, mühimmatlar ve yüksek miktarda paranın Hamas tarafından ele geçirildiğini söyledi.

Tel Aviv yönetiminin Hamas'a karşı çeteleri destekleme stratejisini eleştiren yetkili, "İşin nereye varacağı çok açık olmasına rağmen bu aptal plana aşık oldular." dedi.

Ateşkesin devreye girmesinden bu yana Hamas'ın İsrail tarafından desteklenen çetelerin çok sayıda üyesini yakalayarak etkisiz hale getirdiği aktarıldı.

Hamas'ın bu süreçte İsrail tarafından temin edilen en az 45 kamyonete el koyduğu, yüzlerce AK-47 uzun namlulu silah ve diğer makineli silahlar, mühimmat ve el bombaları ile yüklü miktarda nakit parayı ele geçirdiği kaydedildi.

Bu planla Tel Aviv'in Gazze Şeridi'ndeki çeteleri Hamas'a alternatif olarak sunabileceklerini düşündüğü, buna karşı en önde gelen gruplardan olan "Yaser Ebu Şebab" çetesinin bile sadece birkaç gün içinde Han Yunus, Gazze kenti ve diğer bölgelerde çözüldüğü ifade edildi.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı, yaptığı yazılı açıklamada İsrail’in, ateşkese rağmen sürdürdüğü saldırılarda yaşanan can kayıpları ve yaralanmalara ilişkin son verileri paylaştı.

Son 24 saatte Gazze Şeridi'ndeki hastanelere 3'ü daha önceki saldırılarda yaralanıp ölen, 4'ü son saldırılarda hayatını kaybeden, 22'si enkaz altından çıkartılan 29 ölü ve 24 yaralının ulaştığı ifade edildi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne Ekim 2023'te başladığı saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 67 bin 967'ye, yaralıların sayısının 170 bin 179'a çıktığı kaydedildi.

Açıklamada ateşkesin yürürlüğe girmesinin ardından devam eden saldırılarda şu ana kadar 23 kişinin yaşamını yitirdiği, 122 kişinin yaralandığı, 381 kişinin enkaz altından çıkarıldığı aktarıldı.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlâ binlerce ölü olduğu belirtiliyor.

Filistin Sağlık Bakanlığından yapılan açıklamada, İsrail’den 30 Filistinlinin cenazesinin teslim alındığını ifade edildi. Sağlık ekiplerinin kimlik tespiti yaparak cenazeleri ailelerine teslim etmek için çalıştığı aktarıldı. İsrail'den teslim alınan cenaze sayısının ise 120'ye ulaştığı aktarıldı. Açıklamada, "Cesetlerin bazılarında işkence, darp, kelepçe ve göz bağlama izlerine rastlandı" denildi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İsrail ile Hamas arasında varılan anlaşmada katkıları olan ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte Türkiye, Katar ve Mısır hükümet ve devlet başkanlarına teşekkür ederek, "Birlikte çalıştıkları ve bu korkunç savaşı sona erdirme konusundaki kararlılıklarından hiç şüphe duymadıkları için bu anlaşma mümkün oldu. Hepimiz onlara teşekkür borçluyuz" dedi.

Filistin Devlet Başkanlığı Özel Temsilcisi ve eski Başbakanı Muhammed Iştiyye, Türkiye'nin, Filistin, ABD ve bölgedeki ülkelerle benzersiz ilişkileri nedeniyle eşsiz bir aktör olduğunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da Gazze'deki ateşkes anlaşmasına gerçek bir katma değer sağladığını belirtti.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Cumhurbaşkanı Erdoğan dahil uluslararası liderlerin bir araya geldiğini görmekten memnuniyet duyduğunu söyleyen Iştiyye, şöyle konuştu:

"Orada bulunan uluslararası liderler bu anlaşmaya garantör oldu çünkü gerçekten kimse İsraillilere güvenmiyor. Bu yüzden uluslararası garantörlere ihtiyacımız vardı ve garantiler sağlandı. Umarım İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesi de dahil anlaşma tam olarak uygulanır."

Toplantının önemine işaret eden Iştiyye, Şarm el-Şeyh'te bulunan aynı aktörlerin, Filistin topraklarındaki işgali sona erdirmenin yanı sıra Kudüs ve Batı Şeria ile ilgili konuları ele almak için bir araya gelmesini umut ettiklerini belirtti.

Iştiyye, "Türkiye, Filistin, ABD ve bölgedeki ülkelerle benzersiz ilişkileri nedeniyle çok eşsiz bir aktör oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın toplantıya ve (Gazze'de ateşkes) anlaşmaya gerçek bir katma değer sağladığını düşünüyorum." dedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail'in Gazze'de hala tutulan tüm rehinelerin cesetlerinin geri getirilmesini sağlamak için “kararlı” olduğunu söyledi ve “savaşın henüz bitmediğini” ifade etti.

Ateşkes anlaşmasına rağmen yeniden tehdit eden Netanyahu, Gazze'ye yönelik "Tüm rehinelerin geri getirilmesini sağlamak için kararlıyız. Savaş henüz bitmedi. Henüz işimiz bitmedi" açıklamasında bulundu.

Gazze’de tutulan tüm rehinelerin iadesi için kampanya yürüten İsrailli rehine forumu, Hamas’ın kalan esirlerin cesetlerini iade etmemesi durumunda hükümetin ateşkesin sonraki aşamalarını ertelemesini talep etti.

Rehineler ve Kayıp Aileler Forumu, İsrail hükümetine yönelik yaptığı açıklamada, “Hamas tüm rehinelerin ve kurbanların cenazelerinin iadesi konusundaki yükümlülüklerini açıkça ihlal etmeye devam ettiği sürece, anlaşmanın sonraki aşamalarının uygulanmasını derhal durdurun” çağrısında bulundu.

İsrail ordusunun ateşkes anlaşmasının ardından Gazze kentinden çekilmesiyle Şeyh Rıdvan ve Ebu İskender mahallelerinde bıraktığı ağır yıkım gün yüzüne çıktı.

Saldırılarda çok sayıda bina yerle bir olurken, sivillere ait ev ve eşyalar da büyük hasar gördü.

Bölgeye dönen Filistinliler, evlerinin enkazında sağ kalan eşyaları çıkarmaya çalıştı.

İsrail ordusuna bağlı Filistin Topraklarındaki Hükümet Aktivitelerini Koordinasyon Biriminin (COGAT), Refah Sınır Kapısı’nın insan geçişine açılması için hazırlıkların sürdüğünü bildirdi.

Ancak yetkililer, Refah Sınır Kapısı’nın açılış tarihinin daha sonra duyurulacağını belirtti.

Arap basınınn aktardığı habere göre yardım kuruluşları, insani yardımların Refah Sınır Kapısı’ndan geçmeyeceğini bunun yerine Kerem Şalom Sınır Kapısı üzerinden bölgeye ulaştırılmaya devam edileceğini duyurdu.

İsrail, Kızılhaç yetkililerinin yardımıyla Gazze'den getirilen iki cansız rehinenin kimliklerini doğruladı.

İsrail ve Trump'tan gelen tehditler sonrası Hamas cephesinden de bir açıklama geldi.El Kassam Tugayları sosyal medyada yayımladıkları açıklamada, “Direniş, elinde bulunan tüm canlı İsrailli esirleri ve ulaşabildiği cesetleri teslim ederek anlaşmadaki taahhüdünü yerine getirmiştir. Kalan cesetlerin çıkarılması ve kurtarılması için kapsamlı çalışmalar ve özel ekipman gerekmektedir. Bu dosyayı kapatmak için büyük çaba harcıyoruz” ifadeleri yer aldı.

İsrail’in savaşa yeniden başlama tehdidinin ardından konuşan üst düzey ABD’li danışmanlar da Hamas’ın taahhüdünü yerine getirmekte kararlı olduğunu belirtti. Danışmanlardan biri AFP'ye yaptığı açıklamada “Onlardan hâlâ anlaşmaya sadık kalacaklarını, bu anlaşmanın tamamlanmasını istediklerini duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir  Hamas’ın Filistin topraklarında tuttuğu askerlerin naaşlarını teslim etmemesi halinde Gazze’ye gönderilen hayati insani yardımın kesileceği tehdidinde bulundu.

Filistin Kızılayından yapılan açıklamada, İsrail askerlerinin Kalendiya ve er-Ram beldelerinde gerçek mermi ile yaraladığı 2 Filistinlinin hastaneye ulaştırıldığı belirtildi.

Filistin haber ajansı WAFA'nın haberinde ise işgal altındaki Kudüs'ün kuzeyindeki Kalendiya'da İsrail askerlerinin ayrım duvarı yakınında bulunan Filistinlilerin evlerine doğru çok sayıda göz yaşartıcı gaz attığı aktarıldı.

Göz yaşartıcı gaz sebebiyle çok sayıda kişinin boğulma tehlikesi geçirdiği ve bu kişilere bölgede tıbbi müdahale yapıldığı kaydedildi.

ABD yönetimi, Gazze'deki ateşkes sürecinin ikinci aşamasına geçildiğini belirterek, ölü esirlerin cenazelerinin tespit edilip çıkarılması konusunda büyük enkaz yığınları nedeniyle ciddi zorluklar bulunduğunu ancak Türkiye gibi bazı ülkelerin arama kurtarma faaliyetlerinde rol almaya hazır olduğunu bildirdi.

Telekonferans yoluyla düzenlenen basın brifingine katılan üst düzey iki ABD'li danışman, Gazze'de ateşkes sürecindeki son durumu değerlendirdi.

Gazze'de ateşkes anlaşmasının ilk aşamasının başarıyla tamamlandığını ve artık ikinci aşamaya geçildiğini söyleyen ABD'li danışmanlardan biri, "Birinci aşama, (İsrail'in) sarı çizgiye çekilmek, ateşkes için koşullar yaratmak, insani yardımın ulaşmasını sağlamak ve canlı rehineler ile tutukluların takasını tamamlamaktı. Bu aşama başarılı oldu." dedi.

İkinci aşamaya geçilirken, ölü esirlerin tamamının teslim edilmesinin önem taşıdığını belirten danışman, bu konuda Hamas'ın çaba gösterdiğini ve Türkiye gibi bazı ülkelerin acil yardıma hazır olduğunu kaydetti.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın, Gazze'de ateşkesin bozulması durumunda İsrail ordusuna Hamas'a karşı "kapsamlı bir plan hazırlama" talimatı verdiği bildirildi.

İsrail basınındaki haberlere göre, Katz, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve üst düzey generallerle bir toplantı yaptı.

İsrail Savunma Bakanı, orduya "Hamas'ın ateşkes planını uygulamaktan vazgeçmesi ve saldırıların yeniden başlaması durumunda Hamas'ın tamamen yenilgiye uğratılması için bir plan hazırlanması" talimatı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze planının Gazze'nin silahsızlandırılmasını kapsadığını belirten Katz, İsrail'in de ABD liderliğindeki uluslararası güçle birlikte Gazze'deki tünelleri yok etmek için harekete geçeceğini ifade etti.

Katz, Hamas'ın anlaşmayı uygulamayı reddetmesi durumunda İsrail'in ABD koordinasyonunda saldırılara yeniden başlayacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, Hamas’ın silahsızlanmayı reddetmesi halinde olacaklara ilişkin verdiği demeçte, “Ben sözümü söyler söylemez İsrail, Gazze sokaklarına geri dönecek. İsrail, onları mahvedebilseydi yapardı ama ben durdurdum” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, 20 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasının çok önemli olduğunu vurgulayarak, Hamas’ın diğer esirlerin cenazelerini iade etmesi gerektiğini söyledi.