CANLI 1 saat kala vazçeçti: Arka planı belli oldu... Trump saldırıyı neden iptal etti?

ABD merkezli haber kuruluşu CBS, ABD-İran gerginliği ile ilgili çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıdı. Hükümet kaynaklarına dayandırılan habere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı yeni bir saldırı dalgası başlatmaya hazırlandığı iddia edildi.

Trump’ın oğlunun düğününe katılmama kararı aldığı ve hafta sonu boyunca Beyaz Saray’da kalacağı belirtilirken, bazı Amerikan askeri personeli ve istihbarat teşkilatı mensuplarının hafta sonu planlarını iptal ettikleri aktarıldı. Buna rağmen Trump’ın olası yeni saldırı dalgası konusunda kesin kararı vermediği kaydedildi.

AXİOS: TRUMP ULUSAL GÜVENLİK EKİBİYLE GÖRÜŞTÜ"

Axios haber sitesi ise Trump’ın Cuma günü ulusal güvenlik ekibinin üst düzey üyeleriyle İran meselesini görüşmek üzere bir araya geldiğini duyurdu. Axios’a konuşan kaynaklar, müzakerelerde bir ilerleme kaydedilmediği takdirde Trump'ın yeni saldırıları ciddi olarak değerlendireceğini aktardı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD-İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bekayi, İran basınına yaptığı açıklamada, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu ABD'ye teslim etmesi yönündeki herhangi bir talebin "kabul edilemez" olduğunu söyledi. Bekayi, "Zenginleştirilmiş uranyuma ilişkin ayrıntılara girmeye çalışırsak bir sonuca ulaşamayız" dedi.

Bekayi ayrıca, savaşı sona erdirmeye yönelik arabuluculuk çabaları için ABD ile koordineli olarak İran’ın başkenti Tahran’da bulunan Katar heyetinin İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşme gerçekleştirdiğini bildirdi. İranlı sözcü, İslamabad yönetiminin de müzakerelerdeki ana arabulucu olmayı sürdürdüğünü kaydetti.

Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir ve Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi’nin, ABD ile yürütülen müzakere sürecine destek sağlamak amacıyla başkent Tahran’da bulunduğu biliniyor.

İngiltere, İtalya, Fransa ve Almanya liderleri tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Batı Şeria'da son aylarda artan gerilime ve yerleşimci şiddetine dikkat çekildi. Açıklamada, “Geçtiğimiz birkaç ay içinde Batı Şeria'daki durum önemli ölçüde kötüleşti. Yerleşimci şiddeti benzeri görülmemiş seviyelerde. İsrail kontrolünün daha da sağlamlaştırılması da dahil olmak üzere İsrail hükümetinin politika ve uygulamaları, istikrarı ve iki devletli çözüm umutlarını baltalıyor” denildi.

Uluslararası hukukun İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimleri konusunda açık olduğu belirtilen açıklamada, “İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimleri yasa dışıdır. E1 bölgesindeki inşaat projeleri de istisna olmayacaktır. E1 yerleşim planı Batı Şeria'yı ikiye bölecek ve uluslararası hukukun ciddi bir ihlali anlamına gelecektir” ifadeleri kullanıldı.

ŞİRKETLERE İHALE UYARISI

Özel sektöre ve şirketlere de uyarılarda bulunulan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

“Şirketler, E1 veya diğer yerleşim projeleri için açılan inşaat ihalelerine teklif vermemelidir. Yerleşim yeri inşaatlarına katılmanın, uluslararası hukukun ciddi ihlallerine karışma riski de dahil olmak üzere hukuki ve itibar açısından doğuracağı sonuçların farkında olmalıdırlar.”

İSRAİL HÜKÜMETİNE ÇAĞRI

Ortak açıklamanın devamında İsrail hükümetine yönelik talepler sıralanarak, "İsrail hükümetine; yerleşim yerlerinin ve idari yetkilerinin genişletilmesine son vermesi, yerleşimci şiddeti için hesap sorulabilirliği sağlaması ve İsrail güçlerine yönelik iddiaları soruşturması, Kudüs'teki kutsal mekanlar üzerindeki Haşimi vesayetine ve tarihi statüko düzenlemelerine saygı göstermesi, ayrıca Filistin Yönetimi ve Filistin ekonomisi üzerindeki mali kısıtlamaları kaldırması çağrısında bulunuyoruz. İsrail hükümeti üyeleri de dahil olmak üzere, ilhakı ve Filistin nüfusunun zorla yerinden edilmesini savunanlara şiddetle karşı çıkıyoruz” değerlendirmesinde bulunuldu.

Liderler, açıklamalarını iki devletli çözüm vurgusuyla tamamlayarak, “İlgili BM Güvenlik Konseyi kararları uyarınca; İsrail ve Filistin olmak üzere iki demokratik devletin, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yan yana, barış ve güvenlik içinde yaşayacağı, müzakere edilmiş iki devletli bir çözüme dayanan kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa olan sarsılmaz bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz” dedi.

Katar heyetinin, savaşı sona erdirmeye yönelik arabuluculuk çabaları için ABD ile koordineli olarak İran’ın başkenti Tahran’a geldiği ifade edildi. Heyetin, ABD ve İran arasında sorunları çözmeye odaklanacağı aktarıldı.

Suudi Arabistan merkezli Al-Arabiya ABD-İran arasındaki beklenen anlaşmanın nihai taslak metni olduğu iddia edilen belgeyi yayınladı. Al-Arabiya’da yer alan haberde, ABD ve İran’ın taslak metni birkaç saat içinde açıklanması beklendiği kaydedildi.

Her iki tarafın resmen duyurduktan hemen sonra yürürlüğe gireceği kaydedilen 9 madedelik anlaşmanın temel maddeleri şu şekilde sıralandı:

1- Kara, deniz ve hava dahil olmak üzere tüm cephelerde derhal, kapsamlı ve şartsız ateşkes
2- Askeri, sivil veya ekonomik altyapıyı hedef almamaya karşılıklı taahhüt
3- Askeri operasyonlara son verilmesi ve medya savaşının durdurulması
4-Ülkelerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne saygı gösterme ve iç işlerine müdahale etmeme taahhütleri
5- Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'nde seyrüsefer özgürlüğün garanti altına alınması
6- Anlaşmanın uygulamasını takip etmek ve anlaşmazlıkları çözmek için ortak mekanizma kurulması
7- Çözülmemiş konularla ilgili müzakerelerin 7 gün içinde başlatılması
8- İran'ın anlaşma şartlarına bağlılığı karşılığında ABD’in İran yaptırımlarının kademeli olarak kaldırılması
9- Taslak anlaşma, uluslararası hukuka ve BM Şartı'na Şartı'na saygı çerçevesinde olduğunu vurgulamaktadır.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan'ın aracılığıyla ABD ile süren mesaj alışverişinin devam ettiğini ve İran'ın savaşı sona erdirmeye ve açık taleplerini yerine getirmeye odaklandığını belirtti.

Bekayi, "Tahran'ın ana odağı, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşı sona erdirmek, dondurulmuş varlıkları serbest bırakmak ve İran gemilerine yönelik taciz eylemlerini ve deniz korsanlığını durdurmaktır." ifadelerini kullandı.

Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi'nin, hala Tahran'da bulunduğunu aktaran Bekayi, şöyle devam etti:

"Pakistan İçişleri Bakanı'nın varlığı, mesaj alışverişini kolaylaştırmak ve taraflar arasında gönderilen metinleri açıklığa kavuşturmak için ek açıklamalar sağlamak içindir.

Karşı tarafın son bir buçuk yıldaki olumsuz siciline rağmen İran müzakereler yolunu ciddiyetle ve iyi niyetle sürdürüyor ancak ABD'nin niyetine karşı makul ve güçlü bir şüphe duyuyor."

ABD'nin İran gemilerine müdahalelerinin Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda gerginliğe yol açtığını ve bununla birlikte dünyanın her yerinde enerji ve yakıt tedarik zincirini de aksattığını ifade eden Bekayi, "Uluslararası toplum, Washington'a 'deniz korsanlığı' ve uluslararası normları ihlal eden davranışlara son vermesi için baskı yapmalıdır. Bu konu, İran tarafından görüşmelerin ana eksenlerinden biri olarak ciddi şekilde ele alınmaktadır." diye konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, saldırı tehditlerine dair Bekayi, "Tahran'ın ana odağı yalnızca ulusal hedefler ve çıkarlardır ve bu tür tehdit edici söylemlerin İran'ın makro düzeydeki kararlar ve politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik yeni saldırıları Suudi Arabistan’dan gelen kritik uyarılar sonrası iptal ettiği öne sürüldü. İddiaya göre Körfez ülkeleri, Hac döneminde düzenlenecek olası saldırıların ABD’nin Müslüman dünyasındaki itibarına ağır zarar vereceği mesajını Washington’a iletti.

“BİR SAAT KALA VAZGEÇTİ”

Habere göre Trump, İran’a yönelik bombalama kampanyasını yeniden başlatmayı değerlendirdi ancak son anda geri adım attı.

ABD liderinin bu hafta yaptığı açıklamada, İran’a saldırıya “bir saat kala” olduklarını söylediği ve Körfez ülkelerinin devreye girdiğini ifade ettiği aktarıldı.

Middle East Eye’a konuşan iki üst düzey Körfez yetkilisi, Suudi Arabistan’ın Washington’a kritik bir uyarıda bulunduğunu belirtti.

Yetkililer, “Kutsal dönemde düzenlenecek saldırılar, ABD’nin Müslüman dünyasındaki itibarına ciddi zarar verebilir” mesajının Trump yönetimine iletildiğini söyledi.

HAC DÖNEMİ İÇİN “KAOS” UYARISI

Körfez kaynakları, olası bir savaşın Hac organizasyonunu da doğrudan etkileyebileceğini savundu.

Yetkililere göre İran’ın misilleme saldırıları düzenlemesi halinde, Kurban Bayramı öncesinde yüz binlerce hacı Suudi Arabistan ve çevre ülkelerde mahsur kalabilir.

Her yıl yaklaşık 1 milyon kişinin Hac ibadeti için Suudi Arabistan’a gittiği belirtilirken, bölgede oluşabilecek güvenlik krizinin büyük kaosa yol açabileceği ifade edildi.

“SAVAŞ YENİDEN BAŞLAYABİLİR”

Haberde konuşan ABD’li ve Körfezli yetkililer, çatışmaların tamamen sona ermediğini ve önümüzdeki haftalarda yeniden başlayabileceğini öne sürdü.

ABD’li bir yetkili, Trump yönetiminin kendi içinde de saldırıların “itibar kaybına” yol açabileceği yönünde uyarıldığını doğruladı.

İRAN’DAN “YENİDEN İNŞA” MESAJI

Bu gelişmeler, ABD istihbarat raporlarında İran’ın askeri kapasitesini beklenenden hızlı toparladığı yönündeki değerlendirmelerin ardından geldi.

CNN’e konuşan ABD’li yetkililer, İran’ın insansız hava aracı üretimini yeniden başlattığını, füze rampalarını yenilediğini ve savunma kapasitesini hızla güçlendirdiğini söyledi.

Bir ABD’li yetkili, “İranlılar, istihbarat teşkilatının yeniden yapılanma için öngördüğü tüm süreleri aştı” ifadelerini kullandı.

İRAN’DAN YENİ TEHDİT

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da ülkenin ateşkes sürecini askeri kapasiteyi yeniden inşa etmek için kullandığını açıkladı.

Tahran yönetimi ayrıca, ABD’nin saldırıları yeniden başlatması halinde çatışmanın “bölgenin ötesine taşınacağı” uyarısında bulundu.

BEYAZ SARAY: İLERLEME VAR

Beyaz Saray’da açıklamalarda bulunan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran ile yürütülen müzakerelerde “çok iyi ilerleme kaydedildiğini” söyledi.

Ancak Vance, diplomatik sürecin sonucunun hâlâ belirsiz olduğunu da kabul etti.

İran devlet televizyonunun Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri’ne dayandırdığı haberine göre, son 24 saat içinde donanmanın koordinasyonu ve güvenliği altında petrol tankerleri, konteyner gemileri ve diğer ticari gemiler de dahil olmak üzere 35 geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiği belirtildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda geçişlerden ücret alınmasına dayalı bir sistem kurma girişiminin uluslararası hukuk açısından kabul edilemez olduğunu ve dünyada bunu kabul eden hiçbir ülke olmadığını söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı, "Bunun gerçekleşmesine izin verilemez. Eğer Hürmüz Boğazı’nda böyle bir şey olursa, dünyanın başka yerinde de olur. Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler neden ‘Biz de bunu yapmak istiyoruz.’ demesin?" ifadelerini kullandı.

"Soar Atlas" tarafından yayımlanan ve analiz edilen mart ayı uydu görüntüleri, İran misillemelerinin hedef aldığı Ramat David, Nevatim ve Şimon başta olmak üzere İsrail üslerindeki hasarın boyutunu gözler önüne serdi.

Paylaşılan uydu görüntülerinde özellikle İsrail'in kuzeyindeki Ramat David Hava Üssü'nde lojistik unsurlar ve askeri ekipmanların bulunduğu alan ile yakıt ikmal alanında saldırılar nedeniyle kayda değer hasar oluştuğu tespit edildi.

Sinyal istihbaratı toplamaktan ve kod çözmekten sorumlu Birim 8200'e bağlı Mishar Üssü'ne 5-10 Mart arasında gerçekleştiği değerlendirilen saldırı izlerine rastlandı. Uydu görüntülerinde, İsrail'in kuzeyindeki üs içindeki bir bina yakınındaki hasar dikkati çekti.

İsrail'in güneyindeki Necef Çölü bölgesinde bulunan Nevatim Hava Üssü'ne ait uydu görüntülerinde de üs içerisindeki küçük bir askeri mevzide hasar oluştuğu görüldü. Soar analizinde, söz konusu hasarın 25 Mart tarihli görüntülerde net biçimde fark edildiği belirtildi.

Uydu görüntülerinde, İsrail'in kuzeyindeki Şimşon askeri üssünde büyük çaplı bir yangının izlerine rastlandı. Hizbullah'ın 10 Mart'ta üsse İHA'larla saldırı düzenlediğini duyurduğu hatırlatılan analizde, yangının birkaç gün devam ettiği ve üs içerisinde yaklaşık 200 metrelik bir alana yayıldığı kaydedildi.

Soar analizinde harita ve uydu görüntüleme platformlarından elde edilen 2016, 2024 ve 2025 yıllarına ait yüksek çözünürlüklü görüntüler üzerinde karşılaştırmalarla, Şimşon'da hasar gören alanın geçmişte askeri araç konuşlandırmaları ve lojistik hazırlıklar dahil çeşitli operasyonel faaliyetler için kullanıldığı tespit edildi.

İSRAİL'DE ASKERİ SANSÜR

İsrail'de, askeri ve stratejik alanlara yapılan saldırılar ilişkin yayın yapılması askeri sansür mekanizması tarafından engelleniyor.

İran misillemelerinin askeri ve stratejik alanlarda yol açtığı hasara ek olarak basının hava savunma füzelerinin ateşlendiği noktaları gösteren görüntü ve fotoğraf yayımlamasına da izin verilmiyor.

İsrail'de askeri ve stratejik noktalara hasar veren saldırılara ilişkin bilgi, ancak İsrail ordusundaki askeri sansür birimi izin verdikten sonra yayımlanabiliyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, son iki ayda Avrupa hükümetlerinin ABD üslerinin kullanımı konusunda taahhütlerine uyduğunu ifade etti ve Avrupalı müttefiklerin oynadığı role ilişkin açıklamalarda bulundu.

Rutte, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Geçen hafta Bükreş'teydim ve bizzat gördüm ve biliyorsunuz ki Romanya hükümeti bunu mümkün kılmak için mevzuatı bile değiştirmek zorunda kaldı ve bence bunu 1-2 gün içinde yaptı. Aynı şey Bulgaristan, Portekiz, Yunanistan için de geçerli, ayrıca İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi daha büyük ülkeler de öyle. Yani hepsi üslerini kullanıma açma konusunda ikili taahhütlere dayanarak ABD'nin bekleyebileceği şeyleri yapıyorlar."

Rutte, Hürmüz Boğazı'na ilişkin de birçok Avrupa ülkesinin mayın temizleme ekipmanları, mayın temizleme gemileri, insansız mayın temizleme sistemleri gibi kilit gemilerini ve diğer ekipmanlarını harekat bölgesine yakın bir yere konuşlandırdığına değinerek, "Böylece bir sonraki aşamada, Avrupa müttefikleri olarak ABD'ye azami ölçüde yardımcı olabiliriz ve burada söz konusu olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması için elimizden gelenin en iyisini yapabiliriz." dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Beyrut’taki İran Büyükelçisi ile Hizbullah'a yönelik yaptırımlarına sert tepki gösterdi. Tahran yönetimi, Washington’un attığı adımların “yasa dışı”, “haksız” ve Lübnan’ın egemenliğini hedef alan bir girişim olduğunu savundu.

“YASA DIŞI VE HAKSIZ YAPTIRIM”

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ABD Hazine Bakanlığı’nın Beyrut’taki İran Büyükelçisi’ne yönelik yaptırımları açık şekilde kınandı.

Açıklamada, “ABD Hazine Bakanlığı’nın Beyrut’taki İran Büyükelçisi’ne uyguladığı yaptırımları yasa dışı ve haksız bir önlem olarak kınıyoruz” ifadelerine yer verildi.

“Lübnan’daki Hizbullah temsilcilerine uygulanan yaptırımları kınıyoruz” açıklamasında bulunan bakanlık, ABD’nin yaptırım kararlarının İsrail’in Lübnan’a yönelik askeri operasyonlarına destek anlamına geldiğini ifade etti.

Bakanlık, “Lübnan’a uygulanan yaptırımlar, Washington’ın İsrail’in Lübnan’a karşı devam eden askeri saldırganlığına ortak olduğunun kanıtıdır” değerlendirmesinde bulundu.

“AMAÇ LÜBNAN’I ZAYIFLATMAK”

Tahran yönetimi, yaptırımların yalnızca ekonomik değil siyasi sonuçlar doğurmayı hedeflediğini savundu.

Açıklamada, “Lübnan’a uygulanan yaptırımlar, Lübnan’ın egemenliğini zayıflatmayı ve ülke içinde çatışma çıkarmayı amaçlayan utanç verici bir eylemdir” ifadeleri kullanıldı.

Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi, müzakereleri ve ateşkes önerilerini görüşmek üzere İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Tahran'da bir araya geldiğini bildirdi.

ABD Savunma Bakanlığı değerlendirmeleri, İran ile yaşanan çatışmalarda İsrail’in füze savunmasının en büyük bölümünü Washington’un üstlendiğini ortaya koydu. Pentagon verilerine göre ABD, İsrail’i korumak için yüzlerce gelişmiş önleyici füze kullanırken, Amerikan mühimmat stoklarında ciddi azalma yaşandı.

“ABD, İSRAİL’DEN ÇOK DAHA FAZLA FÜZE KULLANDI”

Washington Post’a konuşan ABD’li yetkililere göre, ABD ordusu İran’ın balistik füze saldırılarını engellemek için İsrail’in kullandığından çok daha fazla gelişmiş füze savunma mühimmatı harcadı.

Yetkililer, ABD’nin İsrail’i savunmak amacıyla 200’den fazla THAAD önleyici füze kullandığını belirtti. Bu rakamın, Pentagon envanterinin yaklaşık yarısına denk geldiği ifade edildi.

Bunun yanında Doğu Akdeniz’deki Amerikan savaş gemilerinden 100’den fazla SM-3 ve SM-6 füzesinin ateşlendiği aktarıldı.

İsrail’in ise aynı süreçte 100’den az Arrow ve yaklaşık 90 David’s Sling füzesini devreye aldığı kaydedildi.

PENTAGON’DA “MÜHİMMAT” ENDİŞESİ

ABD’li yetkililer, ortaya çıkan tablonun Washington’un küresel askeri hazırlığı açısından soru işaretleri doğurduğunu belirtti. Özellikle Asya’daki ABD müttefikleri olan Japonya ve Güney Kore’nin, füze savunma stoklarındaki azalmayı yakından takip ettiği ifade edildi.

Stimson Merkezi kıdemli araştırmacısı Kelly Grieco, “Rakamlar çarpıcı. Amerika Birleşik Devletleri füze savunma görevinin büyük kısmını üstlenirken, İsrail kendi mühimmat stoklarını korudu” değerlendirmesinde bulundu.

Grieco ayrıca, THAAD önleyici füzelerinin üretim hızının mevcut talebi karşılamakta zorlandığını söyledi.

“ÇATIŞMALAR YENİDEN BAŞLARSA DAHA DA KÖTÜLEŞEBİLİR”

ABD’li yetkililer, İran ile çatışmaların yeniden başlaması halinde mevcut dengesizliğin daha da büyüyebileceğini belirtti.

Bir yönetim yetkilisi, İsrail’in bazı füze savunma bataryalarını bakım nedeniyle devre dışı bırakma kararı aldığını aktararak, “Çatışmalar yeniden başlarsa bu dengesizlik muhtemelen daha da kötüleşecektir” dedi.

PENTAGON VE İSRAİL’DEN ORTAK SAVUNMA MESAJI

Pentagon ise ortaya çıkan değerlendirmeleri savunarak operasyonun ortak yürütüldüğünü vurguladı.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, “Hem İsrail hem de Amerika Birleşik Devletleri, Epic Fury Operasyonu sırasında savunma yükünü eşit şekilde paylaştı” ifadelerini kullandı.

Washington’daki İsrail Büyükelçiliği de yaptığı açıklamada iki ülke arasındaki koordinasyonun “en üst seviyede” sürdürüldüğünü belirtti.

TRUMP-NETANYAHU HATTINDA GERİLİM İDDİASI

Haberde, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında İran konusunda görüş ayrılıkları yaşandığı da öne sürüldü.

ABD’li kaynaklara göre Netanyahu’nun savaşı yeniden başlatma yönündeki baskısı, Pentagon’daki bazı yetkilileri rahatsız etti. Özellikle mühimmat stoklarının hızla tükenmesi nedeniyle Washington yönetiminde yeni bir çatışmanın maliyetine ilişkin kaygıların arttığı ifade edildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE ENERJİ KRİZİ ENDİŞESİ

Haberde ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimalinin küresel enerji piyasalarında ciddi risk oluşturduğu vurgulandı. Yetkililer, savaşın yeniden başlamasının petrol arzı, enflasyon ve küresel ticaret üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesinde bulundu.

ABD STOKLARINDA ALARM

CATO Enstitüsü Savunma ve Dış Politika Direktörü Justin Logan ise yaşanan durumun ABD’nin savunma kapasitesi açısından alarm niteliğinde olduğunu söyledi.

Logan, “Pentagon’un mevcut savunma planlarını yerine getirmek için gereken Patriot hava savunma envanterinin yalnızca yüzde 25’ine sahip olduğunu açıklaması zaten büyük bir uyarıydı” dedi.

Uzmanlara göre Pentagon’un mühimmat stoklarındaki erime, yalnızca Orta Doğu değil Asya-Pasifik dengeleri açısından da kritik sonuçlar doğurabilir.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde, Washington ve Tahran arasındaki görüş ayrılıklarının giderek azaldığı öne sürüldü.

İngiliz basınında yer alan haberde, iki ülke arasında henüz anlaşmaya varılmadığı ancak uçurumun kapandığı ifade edildi. 

Haberde, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol konusunun ve İran'ın uranyum zenginleştirme programının, müzakerelerin temel problemi olduğu belirtildi.

ABD merkezli Bloomberg, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretli olması için masaya oturduğunu öne sürdü.

Bloomberg'de yer alan haberde, "İran ve Umman, Hürmüz Boğazı'nda kalıcı bir geçiş ücreti sistemi konusunda görüşmeler yürütüyor" ifadeleri yer aldı.

Haberde, görüşmelerde İran'ın, ticari gemilerden yüksek ücret alınmasını ve Rusya ile Çin gibi müttefiklerinin muaf tutulmasını önerdiği kaydedildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmak üzere İsveç'e hareketinden önce havalimanında basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

İran'la müzakerelerin devam ettiğini aktaran Rubio, "Bazı olumlu işaretler var. Aynı zamanda aşırı iyimser olmak da istemiyorum. Önümüzdeki birkaç gün içinde neler olacağını göreceğiz." şeklinde konuştu.

İran'daki siyasi sistemin "parçalanmış" durumda olduğunu savunan ve bu ortamda müzakereleri yürüttüklerini ifade eden Rubio, ABD yönetiminin temel amacının Tahran'la iyi bir anlaşma yapmak ve İran'ın nükleer silah elde etmesine izin vermemek olduğunu vurguladı.

Rubio, "İyi bir anlaşma her zaman Başkan'ın tercihi olmuştur. Eğer iyi bir anlaşma yapabilirsek bu harika olur. Bunun kesin olarak gerçekleşeceğini söylemek için burada değilim ancak bir anlaşma yapabilmek için elimizden gelen her şeyi yapacağız." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Trump, Washington yönetimi ile Küba arasında son günlerde yaşanan temaslara ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin konuştu. ABD Donanması’na ait USS Nimitz uçak gemisinin Karayipler’e konuşlandırılmasına ilişkin bir soru yöneltilen Trump, bunun Küba’ya gözdağı amacı taşıyıp taşımadığı sorusuna, "Hayır, Küba’ya yardım etmek istiyorum" cevabını verdi.

ABD’de yaşayan Küba vatandaşlarının ülkelerine geri dönmek ve yatırım yapmak istediklerini söyleyen Trump, "Bakalım ülkeyi toplayabilecekler mi? Diğer başkanlar 50-60 yıl boyunca bunu yapmaya çalıştı ve görünen o ki bunu başaracak olan ben olacağım" dedi.

Trump, "Kübalı Amerikalılara ülkeye dönüp yardım edebilmeleri için Küba’yı açmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.

"İRAN NÜKLEER SİLAH ELDE EDERSE, ORTA DOĞU’DA NÜKLEER SAVAŞ YAŞANIR"

İran ile görüşmelerinde ilişkin bir soruya Trump, "Şu anda müzakere ediyoruz. Ne olacak göreceğiz. Ama öyle ya da böyle bu işi tamamlayacağız. İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin verilmeyecek" dedi.

Trump, "Burada bazılarının ‘çılgın’ diyebileceği bir ülkenin nükleerleşmesinden bahsediyoruz. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. İşin özü bu. Buna müsaade edemeyiz. İran nükleer silah elde ederse, Orta Doğu’da nükleer savaş yaşanır ve o savaş buraya ve Avrupa’ya uzanır. Bunun olmasına izin veremeyiz ve olmayacak. Düşünebildiğim hiçbir şey, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermemek gerektiğinden daha önemli değil" şeklinde konuştu.

"HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA TAM KONTROLE SAHİBİZ"

İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda bir ödeme sistemi kurulmasının resmileştirilmesi üzerinde çalıştığı ve bunun ABD için kabul edilebilir olup olmadığı yönünde bir soru alan Trump, "Bu konuya bakacağız. Bildiğiniz gibi Hürmüz Boğazı’nda tam kontrole sahibiz" şeklinde cevap verdi.

Hürmüz Boğazı’nda İran’a uygulanan ablukanın "çelikten bir duvar" oluşturduğunu ve İran bağlantılı hiçbir geminin geçemediğini ifade eden Trump, İran’ın donanma, hava gücü ve füze kapasitesini büyük oranda yok ettiklerini söyledi. Trump, "Ya onların nükleer silaha sahip olmamasını sağlayacağız ya da çok sert bir şey yapmak zorunda kalacağız" şeklinde konuştu.

"GEÇİŞ ÜCRETİ OLSUN İSTEMEYİZ"

Hürmüz Boğazı’nda bir ödeme sistemini tercih edip etmeyecekleri konusundaki bir takip sorusuna Trump, "Boğazın serbest olmasını istiyoruz. Geçiş ücreti olsun istemeyiz. Burası uluslararası bir suyolu, uluslararası bir deniz geçidi. Buradan geçiş ücreti alınması söz konusu olmamalı" dedi.

Trump, ABD’nin İran’a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle bu ülkenin günlük 500 milyon dolar kaybettiğini tahmin ettiklerini söyledi.

"URANYUMU MUHTEMELEN İMHA EDERİZ"

İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu tutmasına izin verilmesi ihtimaline ilişkin bir soruya Trump, "Hayır. Yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu biz alacağız" cevabını verdi. Trump, "Buna ihtiyacımız olduğu için değil. Muhtemelen elde ettikten sonra imha ederiz. Ama onların buna sahip olmasına izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.