Trump'tan İran'a: Zaman daralıyor

Çin'in İran'daki Büyükelçiliği ve Başkonsolosluklarının yayınladığı uyarıda, İran hava sahasının bazı bölümleri uçuşlara açılmış olsa da bölgesel durumun kırılganlığının sürdüğü ve güvenlik koşullarının karmaşık ve değişken olduğu belirtildi.

Uyarıda vatandaşlara dikkatli olmaları, devlete ait ve askeri nitelikteki tesisler gibi hassas alanlardan uzak durmaları ve ülkeyi terk ederek en kısa zamanda güvenli bölgelere geçmeleri tavsiye edildi.

Ülkede kalan vatandaşların acil durumlarda hızla yerel emniyet birimleriyle bağlantıya geçmeleri ve Çin'in diplomatik temsilciliklerinden yardım talep etmeleri gerektiği hatırlatılan uyarıda, güvenlik uyarısına rağmen İran'a gitmeyi seçen vatandaşların yoğun güvenlik riskleriyle karşılaşabileceği ve konsolosluk desteği alma imkanından mahrum kalabileceği kaydedildi.

Çin makamları, ABD ve İsrail'in saldırılarının başlamasından bir gün önce, 27 Şubat'ta, İran'daki vatandaşlarına ülkeyi terk etmeleri uyarısında bulunmuştu.

Ordudan yapılan açıklamada, roketlerin fırlatıldığı rampaların hedef alındığı ileri sürüldü.

Hava saldırısı görüntülerinin paylaşıldığı açıklamada, Shtula'yı hedef alan rampaların yanı sıra yüklü ve fırlatmaya hazır başka rampalara da saldırı düzenlendiği iddia edildi.

Kısa bir süre önce ABD'nin başkenti Washington'da Lübnan-İsrail görüşmeleri yapılırken Hizbullah, İsrail'in ateşkes ihlallerine karşı ülkenin kuzeyini roketlerle hedef almış, Shtula bölgesinde sirenler çalmıştı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, roketlerin önlendiği ileri sürülmüştü.

İsrail ile Lübnan temsilcilerini Beyaz Saray'da ağırlayan ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İsrail-Lübnan ateşkesine ilişkin duyuru yaptı.

Trump, Oval Ofis'te ABD'li, İsrailli ve Lübnanlı temsilcilerin hazır bulunduğu toplantıya işaret ederek "Toplantı çok iyi geçti. ABD, Lübnan'ın kendisini Hizbullah'tan korumasına yardımcı olmak için Lübnan ile işbirliği yapacak. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes 3 hafta uzatılacak." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etti.

Trump, 3 haftalık ilave ateşkes süreci içinde Avn ile Netanyahu'yu Beyaz Saray'da ağırlamayı istediğini ve bu görüşmenin "tarihi" bir öneme sahip olacağını vurguladı.

İsrail'in Hizbullah'tan gelecek olası saldırılara karşı kendini her zaman savunma hakkı olduğunu anlatan Trump, "İsrail, üzerine ateş açılırsa kendini savunmak zorunda kalacak ve bunu da yapacaktır. Bunu yapmak zorunda kalmasalar güzel olur ancak bir şey olursa kendilerini savunmak zorunda kalacaklar, bunu da dikkatli bir şekilde yapacaklardır." değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan Trump, İran'ın Hizbullah'a olan desteğini kesmesi gerektiğini ifade ederek, İran'ın ABD ile anlaşabilmesi için bunun bir "zorunluluk" olduğunu vurguladı.

İSRAİL'İN LÜBNAN'A SALDIRILARI VE ATEŞKES

İsrail ordusu Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

Lübnan ve İsrail arasında varılan 10 günlük geçici ateşkes, 17 Nisan'da yürürlüğe girmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini ancak Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini ifade etmişti.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, Lübnan'dan ateşlendiği tespit edilen birkaç roket nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki Shtula bölgesinde sirenlerin devreye girdiği bildirildi.

Açıklamada, söz konusu roketlerin hava savunma sistemleri tarafından önlendiği ileri sürüldü.

Hizbullah'ın Telegram hesabından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in ateşkesi ihlal ederek Lübnan'ın güneyindeki Yatir beldesine saldırı düzenlemesine karşılık olarak, yerel saatle 23.25'te Shtula bölgesinin roket saldırısıyla hedef alındığı duyuruldu.

Mehr Haber Ajansı, Bekayi'nin konuya ilişkin açıklamasını yayımladı.

İsrail'in Lübnan ve Gazze'ye yönelik saldırılarını kınayan İranlı Sözcü, ateşkes mutabakatının ağır ihlallerinin sürmesine dikkat çekerek mevcut durumdan ABD hükümetinin doğrudan sorumlu olduğunu hatırlattı.

Bekayi, uluslararası toplum ile Birleşmiş Milletler'i (BM), İsrail'i Lübnan ve Filistin topraklarında işlediği suçlardan dolayı hesap vermeye zorlayacak ciddi adımlar atmaya çağırdı.

Ayrıca İranlı Sözcü, El Ahbar Gazetesi muhabiri Lübnan'lı Amal Halil’in İsrail tarafından suikastla öldürülmesini de tepki gösterdi.

Bekayi, söz konusu suikastı, İsrail’in "gerçeği aktaranların sesini susturma çabasının bir başka örneği" olarak nitelendirdi.

Fars Haber Ajansı'na göre, pirinç taşıyan İran'a ait bir dökme yük gemisi Umman Denizi'nden güvenle geçti.

ABD donanmasının el koyma girişiminde bulunduğu belirtilen geminin, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri’ne bağlı unsurlar tarafından eskort edilerek İran'a ulaştığı belirtildi.

İran dini lideri Mücteba Hamaney, açıklama yaptı.

Halkın arasında oluşan birlik sayesinde düşmanda kırılma meydana geldiğine işaret eden Hamaney, buna fiili şükürle karşılık verildiğinde, birliğin daha da güçleneceğini ve düşmanların daha da zayıf ve itibarsız hale geleceğini vurguladı.

Hamaney, "Düşmanın medya operasyonları, halkın zihin ve psikolojisini hedef alarak birlik ve ulusal güvenliği zedelemeyi amaçlamaktadır. Hafife almayalım ki, bu kötü niyetin gerçekleşmesine izin verilmesin." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medya hesabından, İran içinde bir liderlik savaşı ve siyasi çekişme yaşandığını öne süren açıklamasının ardından, İranlı liderlerden ortak birlik mesajı yayımlanmıştı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), USS George H.W. Bush uçak gemisinin kendi sorumluluk alanına vardığını duyurdu. USS George H.W. Bush uçak gemisi, ABD’nin Orta Doğu’ya konuşlandırdığı 3’üncü uçak gemisi oldu. CENTCOM, "USS George H.W. Bush, 23 Nisan'da ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın sorumluluk alanındaki Hint Okyanusu'nda seyrediyor" ifadelerini kullanarak geminin bir fotoğrafını paylaştı.

Beyaz Saray, İsrail ile Lübnan arasındaki 2. tur müzakerelerinin Beyaz Saray'da yapılacağını ve Başkan Donald Trump'ın katılımcıları karşılayacağını açıkladı. Beyaz Saray'dan bir yetkili, bugün gerçekleştirilecek İsrail-Lübnan görüşmelerine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, "İsrail ile Lübnan arasında büyükelçi düzeyinde görüşmeler Beyaz Saray'da yapılacak. Başkan Trump, temsilcileri Beyaz Saray'a vardıklarında karşılayacak." ifadelerini kullandı.

İran'ın başkenti Tahran'da hava savunma sisteminin aktif hale geldiği bildirildi.

Mehr Haber Ajansı'na göre, Tahran'daki hava savunma sistemi düşman unsurlarına karşılık vermek için çalıştı.

Öte yandan, İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesine göre, Tahran'da hava savunma sistemlerinin devreye girdiği haberinin ardından, bir İsrail ordusu kaynağı, İran'a saldırı düzenlemediklerini söyledi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesinin 6 ay sürebileceği yönündeki iddianın doğru olmadığını açıkladı.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD medyasına yaptığı yazılı açıklamada ABD ordusunun Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesinin 6 ay sürebileceği haberlerini yalanladı.

Parnell, açıklamasında Washington Post gazetesinin paylaştığı söz konusu habere atıf yaparak, "Tek bir değerlendirme, o değerlendirmenin makul olduğu anlamına gelmez. Hürmüz Boğazı’nın altı ay boyunca kapalı kalması imkansızdır ve Savunma Bakanı (Pete Hegseth) için kesinlikle kabul edilemez bir durumdur." değerlendirmesini yaptı.

Washington Post gazetesinin, ismini açıklamak istemeyen üç yetkiliye dayandırdığı haberinde, üst düzey bir Pentagon yetkilisinin, ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu üyelerine yaptığı gizli sunumda "Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesinin 6 ay sürebileceğini" söylediği iddia edilmişti.

ABD Başkanı Trump, Oval Ofis’te ilaç fiyatlarının düşürülmesi ile ilgili düzenlediği bir etkinlikte İran'la ilgili gündemi değerlendirdi.

Trump, İran'la anlaşma yapmak için bir acelesinin olmadığını ve yeterince vakti olduğunu kaydederek, kendi üzerinde değil Tahran'ın üzerinde "zaman baskısı" olduğunu savundu.

"İran’la anlaşma konusunda ne kadar bekleyeceksiniz?" şeklindeki bir soruya yanıt veren Trump, soruya tepki göstererek, "Beni acele ettirmeyin. Vietnam’da 18 yıl geçirdik, Irak’ta uzun yıllar harcadık. (İran’da) Bu işi daha 6 haftadır yapıyoruz ve ordularını yendik." görüşünü paylaştı.

Acele etmek istemediğini ve bolca vakti olduğunu dile getiren ABD Başkanı, "Ülkemizin ve dünyanın nükleer silahlara sahip delilerden korunacağı bir anlaşma yapmak istiyorum." ifadesini kullandı.

İRAN'DA LİDERLİK SORUNU OLDUĞUNU SAVUNDU

İran'la geçici ateşkesi uzatmasının temel sebebinin bu ülkedeki "siyasi karmaşa" ve "lider kadrolarındaki belirsizlik" olduğunu savunan ABD Başkanı Trump, "İran bir anlaşma yapmak istiyor. Onlarla görüşüyoruz ama ülkenin başında kimin olduğunu bile bilmiyorlar. Tam bir kargaşa içindeler. Bu yüzden, bu kargaşayı biraz olsun gidermeleri için onlara küçük bir şans vermek istedik." şeklinde konuştu.

Meselenin herhangi bir anlaşma yapmak olmadığını, bu konuda biraz zaman alsa da en iyi anlaşmayı yapmak istediğini anlatan Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmadığı bir dünya istediğini ve o zaman "herkesin daha güvende olacağı" yorumunu yaptı.

Trump, "İran’la şu anda da bir anlaşma yapabilirim ama ben en iyi anlaşmayı yapmak istiyorum. O yüzden onlara biraz süre verdim. Eğer anlaşma yapmak istemezlerse o zaman başladığımız işi bitiririz." şeklinde konuştu.

"İRAN'DA NEDEN NÜKLEER SİLAH KULLANAYIM Kİ?"

Öte yandan ABD Başkanı Trump, İran'a yönelik nükleer silah kullanmayı düşünüp düşünmediği yönündeki bir soruya tepki göstererek, bu sorunun nereden geldiğini anlamadığını belirtti.

"(İran’a karşı) Neden nükleer silah kullanayım ki? Onları nükleer silah kullanmadan, tamamen geleneksel yöntemlerle yok ettik. Nükleer silahların kimse tarafından kullanılmasına izin verilmemelidir. Dolayısıyla hayır kullanmayacağım." değerlendirmesini yapan Trump, nükleer silah kullanma gündemi olmadığını vurguladı.

ABD'nin İran'daki hedeflerinin yüzde 75’ini vurduğunu, ardından planladıklarından biraz daha erken durduklarını aktaran ABD Başkanı, bu süreçte İran'ın bir süre barış yapmak istediğini ifade etti.

Diğer yandan Trump, İran'da idam edilmeyi beklediğini söylediği 8 kadının, kendi ricasının ardından idamlarının durdurulduğunu ve bu kişilerin serbest bırakılacağının kendisine iletildiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı ile ilgili de açıklamalarda bulunan Trump, boğazın kontrolünün tamamen kendilerinde olduğunu ve İran'ın her gün yaklaşık 500 milyon dolar zararda olduğunu ileri sürdü.

İran'la savaşın ne kadar süreceği ve ABD'deki benzin fiyatlarının ne kadar süre yüksek seyredeceği konusundaki soruları cevaplayan Trump, yüksek benzin fiyatlarının "nükleer silaha sahip bir İran'dan daha iyi olduğu" yorumunu yaptı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın İran içerisinde siyasi liderlik çekişmesi olduğunu öne sürdüğü ifadelerine karşılık verdi.

İran Cumhurbaşkanı, "İran’da 'sertlik yanlıları' ya da 'ılımlı' yoktur. Hepimiz 'İranlı' ve 'devrimciyiz'. Millet ile devletin demir gibi birliğiyle, ülke liderinin talimatlarına tam bağlılıkla saldırgan suçluyu pişman edeceğiz. Tek Tanrı, tek millet, tek lider ve tek yol, o da canımızdan aziz İran'ın zafer yoludur." ifadelerini kullandı.

Aynı mesajı, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ve Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei de sosyal medya hesaplarından paylaştı.

Tahran'daki patlama seslerinin ardından İsrail'den açıklama geldi. İsrail, İran'a saldırı gerçekleştirmediklerini açıkladı.

Tahran'da patlama sesleri duyuldu. İran basını, başkent Tahran'ın çeşitli bölgelerinde hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini bildirdi.

İsrail ordusu, 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırılarını sürdürüyor. Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail'e ait bir İHA, Nebatiye'de Şavkin yolunda seyir halindeki bir aracı İHA ile hedef aldı. Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırıda 3 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Öte yandan İsrail ordusunun güneydeki Yatir beldesine düzenlediği topçu saldırısında ise biri çocuk, 2 kişinin yaralandığı ifade edildi.

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD medyasına yaptığı yazılı açıklamada ABD ordusunun Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesinin 6 ay sürebileceği haberlerini yalanladı. Parnell, açıklamasında Washington Post gazetesinin paylaştığı söz konusu habere atıf yaparak, "Tek bir değerlendirme, o değerlendirmenin makul olduğu anlamına gelmez. Hürmüz Boğazı’nın altı ay boyunca kapalı kalması imkansızdır ve Savunma Bakanı (Pete Hegseth) için kesinlikle kabul edilemez bir durumdur." değerlendirmesini yaptı.

ABD-İran arasındaki hassas ateşkes sürerken İsrail’den bölgedeki gerilimi yükseltebilecek yeni bir açıklama geldi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, bölgedeki ve taraflar arasındaki değerlendirmesinde, "İsrail, İran'a karşı savaşa yeniden başlamaya hazır. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) savunma ve saldırı açısından hazırlıklı halde ve hedefler belirlenmiş durumda" dedi.
Katz, "İsrail, Hamaney hanedanlığını tamamen ortadan kaldırmak ve İran’ın enerji ile elektrik altyapısını hedef alarak ülkeyi ‘karanlık çağlara’ döndürmek için ABD’den yeşil ışık bekliyor" ifadelerini kullandı. İran’a yönelik muhtemel yeni saldırıların çok daha ağır olacağını savunan İsrailli bakan, "Bu seferki saldırı farklı ve ölümcül olacak. En acı verici noktalara yıkıcı darbeler indirecek, (İran’ın) temellerini sarsacak ve çökecektir" şeklinde konuştu.

ABD merkezli New York Times gazetesi, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in, İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarda yaralandığına ilişkin iddiaları sürdürüyor. New York Times gazetesi İranlı kaynaklara dayandırdığı haberde, Mücteba Hamaney'in, babası İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney'in hayatını kaybettiği saldırıda ağır yaralandığı, buna rağmen ülkenin karar alma süreçlerinde aktif rol oynamaya devam ettiği öne sürüldü. Haberde, Hamaney'in bir bacağından üç kez ameliyat edildiği ve ilerleyen süreçte protez bacağa ihtiyaç duyabileceği ileri sürüldü. Ayrıca elinden de ameliyat geçirdiği ve bu uzvunun işlevini kademeli olarak geri kazanmaya başladığı ifade edildi. Saldırı sırasında Hamaney'in yüzünde ve dudaklarında ciddi yanıklar oluştuğu, bu nedenle konuşmakta zorlandığı ve gelecekte estetik operasyon geçirebileceği de iddialar arasında yer aldı. Öte yandan, kalp cerrahı olan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da Hamaney'in tedavisiyle yakından ilgilendiği ileri sürüldü.

İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, Trump'ın Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını vermesinin ardından konuyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İran ordusunun Hürmüz Boğazı'ndaki varlığından övgüyle söz eden Ejei, dün bu stratejik su yolunda ihlal yapan 3 gemiye "yasal işlem" uygulandığını belirtti.

ABD'ye ait Peterson ve Murphy destroyerlerinin 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan gizlice geçme girişiminin Devrim Muhafızları tarafından engellendiğini hatırlatan Ejei, "Amerikalılar Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemiyor. Murphy ve Peterson adlı sözde çok gelişmiş iki muhriplerinin başına neler geldiğini gördüler." ifadelerini kullandı.

İtalya Deniz Kuvvetleri Komutanı Giuseppe Berutti Bergotto, devlet televizyonuna Hürmüz Boğazına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Bergotto, İtalya'nın Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme çalışmalarına katkıda bulunmaya hazır olduğunu, ancak İtalyan mayın tarama gemilerinin ateşkes sırasında veya taraflar arasındaki çatışma sona erdikten sonra bölgeye gönderebileceğini belirtti. Bergotto, "Plan, 2 mayın tarama gemisi, 1 refakat gemisi ve 1 lojistik gemisinden oluşan grubu içeriyor. Elbette yalnız hareket etmiyoruz. Uluslararası bir koalisyonun parçasıyız ve diğer ülkeler de mayın temizleme gemileri gönderecek" dedi.

Bergotto İngiltere, Fransa, Belçika ve Hollanda'nın da mayın temizleme kapasitesine sahip olduğunu aktardı. Bergotto, İtalyan gemilerinin kuzeybatıdaki La Spezia limanından yola çıkacağını ve bölgeye ulaşmalarının yaklaşık 4 hafta süreceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde "tam kontrol" sahibi olduklarını iddia etti.

Truth Social medya hesabından açıklama yapan Trump, şu ifadeleri kullandı:

"İran, liderlerinin kim olduğunu belirlemekte büyük zorluk çekiyor! Hiçbir şekilde karar veremiyorlar! Savaş alanında feci şekilde yenilgiye uğrayan 'sertlik yanlıları' ile, hiç de ılımlı olmayan 'ılımlılar' arasındaki iç çekişme var. Bu çekişme tam bir delili. Hormuz Boğazı üzerinde tam kontrolüme sahibiz. ABD Donanması'nın onayı olmadan hiçbir gemi girip çıkamaz. İran bir anlaşma yapana kadar boğaz 'sıkı sıkıya kapatılmış' durumda"

ABD Başkanı Donald Trump, "Amerika Birleşik Devletleri Donanması'na, Hürmüz Boğazı sularına mayın döşeyen her türlü tekneyi, ne kadar küçük olurlarsa olsunlar (ki tüm donanma gemileri, toplam 159 adet, denizin dibindedir!) vurmaları ve imha etmeleri emrini verdim. Hiçbir tereddüt edilmeyecek. Ayrıca, mayın tarama gemilerimiz şu anda Boğaz'ı temizlemektedir. Bu faaliyetin devam etmesini ancak üç katına çıkarılmasını emrediyorum!" açıklamasını yaptı.

ABD güçleri, İran'dan petrol taşıyan yaptırım listesindeki M/T Majestic X isimli tankere, Hint Okyanusu'nda çıkarma operasyonu gerçekleştirdi.

Pentagon'un X hesabından yaptığı açıklamada, "Yaptırımlı aktörler tarafından uluslararası sular bir kalkan olarak kullanılamaz. Savaş Bakanlığı, yasadışı aktörlere ve gemilerine deniz alanında manevra özgürlüğünü reddetmeye devam edecektir. Küresel denizcilik uygulamasını, nerede faaliyet gösterirlerse göstersinlerasadışı ağları bozmak ve İran'a maddi destek sağlayan gemileri engellemek için sürdüreceğiz." denildi.

Lübnan ve İsrail, bugün Washington'da ABD Dışişleri Bakanlığı’nda ikinci kez doğrudan görüşmeler gerçekleştirecek. Görüşmelere Lübnan Büyükelçisi Nada Hamadeh Moawad ile İsrail Büyükelçisi Yechiel Leiter’in katılması bekleniyor. Taraflar, 14 Nisan’da yıllar sonra ilk kez doğrudan diplomatik temas kurarak sürecin devamı için yeni bir müzakere takvimi oluşturmuştu.

TARAFLARIN TALEPLERİ

Lübnan’ın, ateşkesin bir ay uzatılmasını ve İsrail’in işgal altındaki köylerde yıkımları durdurmasını talep edeceği bildirildi. Müzakerelerde İsrail saldırılarının sona erdirilmesi, İsrail birliklerinin Lübnan’dan çekilmesi, İsrail’de tutulan Lübnanlı mahkumların serbest bırakılması, sınır hattına Lübnan birliklerinin konuşlandırılması ve yeniden inşa sürecinin başlatılması tartışılacak.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Lübnan'ın Hizbullah'ı silahsızlandırmak için İsrail ile işbirliği yapmasını istedi. Saar, Hizbullah'ı "barış ve normalleşmenin önündeki engel" olarak nitelendirdi.

Hizbullah’ın kıdemli siyasi konsey üyesi Vafik Safa ise grubun görüşmeler sırasında yapılan hiçbir anlaşmaya uymayacağını söyledi.

İran'ın devrik Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi, Almanya'nın başkenti Berlin'de Federal Basın Evi'nde basın toplantısı düzenledi.

Binanın önündeki bir kişi, toplantının ardından korumalarıyla aracına giden Pehlevi'nin üzerine kırmızı sıvı attı.

Sıvı, Pehlevi'nin sırtına ve ensesine geldi.

Şüpheli, olay yerinde yere yatırılarak gözaltına alındı.

İran'ın devrik liderinin oğlu Pehlevi, daha sonra aracına binerek bölgeden ayrıldı.

İsrail ordusu, "güney Lübnan'daki mevzilerini korumaya devam ettiğini" duyurarak, bölgeye yönelik yeni bir tahliye uyarısı yayınladı.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, X hesabından güney bölgesindeki bazı köy ve beldelerin işaretli olduğu bir harita paylaştı. Adraee, Lübnanlıların haritada işaretli köy ve çevre bölgelerden uzak durması gerektiğini belirtti.

Yonhap ajansının Güney Kore Dışişleri Bakanlığına dayandırdığı habere göre, Güney Kore'nin İran özel temsilcisi Chung Byung-ha, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile İran'ın başkenti Tahran'da bir araya geldi. Chung, Tahran'da kalan 40 Güney Kore vatandaşının ve 20 gemi ile mürettebatın güvenliği için İran'dan desteğin sürdürülmesini talep ederek, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin sağlanması çağrısında bulundu.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu sabah saatlerinden itibaren Meys el-Cebel beldesinin batısındaki Mufeylihe Mahallesi'nde evlere saldırdı. Söz konusu mahallede evleri ateşe veren İsrail ordusu ayrıca sınır hattında yer alan işgali altındaki beldelerde evleri yıkmayı sürdürüyor.

Lübnan hükümeti bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini ancak Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini ifade etmişti.

Ateşkese rağmen İsrail saldırıları sürerken, Hizbullah da ihlallere karşılık verdiğini duyurdu.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Hamid Rıza Hacıbabai, ABD'nin mevcut politikalarını ve tehditlerini sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını ifade etti.

İran’ın yaklaşımının "müzakere değil haklarını elde etmek" olduğunu vurgulayan Hacibabai, İran'ın Hürmüz Boğaz üzerinde tam egemenlik istediğini ifade ederek, "İran milletinin talebi, Hürmüz Boğazı'nın İran'a ait olması ve bu boğazdan geçen tüm gemilerin İran milletine riyal cinsinden vergi ödemesidir." dedi.

Hürmüz Boğazı'nın küresel denklemlerdeki önemine ve küresel petrol ticaretinin yüzde 20'sinin ve doğal gazının yüzde 35'inin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğine değinen Hacibabai, "Hürmüz Boğazı'na hakim olmak, İran'ın uluslararası ekonomideki rolü anlamına gelir. Bu boğaz üzerinde kontrolümüz var ve Hürmüz Boğazı geçiş ücretlerinden elde edilen ilk gelir Merkez Bankası hesabına yatırıldı." ifadelerini kullandı.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Hamid Rıza Hacıbabai, hangi gemilerden ve ne zaman geçiş ücreti alındığına ilişkin detay vermedi.

Lübnan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsrail'in dün Lübnan'ın güneyindeki Tayri beldesine düzenlediği saldırıda gazeteci Emel Halil'in hayatını kaybetmesinden duyduğu üzüntüyü dile getirdi, aynı saldırıda yaralanan Zeynep Fereç'e de geçmiş olsun dileklerini iletti.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn

'İNSANLIĞA KARŞI İŞLENMİŞ BİR SUÇ'

İsrail'in basın mensuplarını hedef alan saldırısını kınayan Avn, bunun uluslararası hukuk ve teamüller uyarınca cezalandırılması gereken "insanlığa karşı işlenmiş bir suç" olduğunu vurguladı. Avn, bu tür saldırıların durdurulması için uluslararası toplumun harekete geçmesi çağrısında bulundu.

Orta Doğu Kiliseler Konseyi (MECC) Genel Sekreteri Michel Abs, Lübnan'ın güneyinde bir İsrail askerinin Hazreti İsa'yı simgeleyen heykeli parçalamasının beklenmedik bir olay olmadığını belirterek, "Bu asker, sözde kutsal metinlere dayalı kutsal bir savaş yürüttüğünü iddia eden bir hükümete mensup." ifadelerini kullandı. Abs, siyaset ve dini birbirinden ayırmanın son derece önemli olduğuna işaret ederek savaş da dahil siyasette dinin kullanılmasının, sonuçları tahmin edilemeyen tehlikeli bir yönelim olduğuna değindi.

Abs, "(İsrail) Askerinin eylemi için özür dilediği iddia edilen hükümet, kendisini uluslararası insancıl hukuk ve insan haklarına odaklı bir hükümet olarak göstermek için bunu yapmak zorunda kaldı." değerlendirmesinde bulunarak, bunun İsrail hükümeti için akıllıca bir hamle olmasına rağmen geçmişteki vahşet dolu eylemlerini dengeleyemeyeceğinin altını çizdi.

Birleşmiş Milletler (BM) Konut Hakkı Özel Raportörü Balakrishnan Rajagopal, İsrail'in Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarının Gazze'de yürüttüğü soykırım kampanyasına benzediğini belirterek, Lübnan'da da tıpkı Gazze'de olduğu gibi sivil yerleşim yerlerinin sistematik olarak yıkıldığını bildirdi.

‘GEÇMİŞTEKİ BİRÇOK ATEŞKES BOZULDU’

İsrail ile Lübnan arasındaki barışın 1948'de İsrail'in kurulmasından bu yana "en iyi ihtimalle" kırılgan olduğunu belirten Rajagopal, 2024'teki de dahil geçmişteki birçok ateşkesin İsrail ya da Hizbullah tarafından bozulduğunu kaydetti. Rajagopal, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin, İsrail'in savaş halinde olduğu geniş bir çatışma alanının parçası olduğu için daha da kırılgan olduğuna işaret etti.

İsrail'in bu anlaşmaya uyması gerektiğinin altını çizen Rajagopal, Tel Aviv yönetiminin Lübnan'ın güneyinde yürüttüğü kitlesel bombalama ve yerinden etme kampanyasını yeniden başlatmaktan vazgeçmesinin de şart olduğunu vurguladı.

İran devlet televizyonuna göre, İran'ın BM Daimi Temsilcisi Said İravani, BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'i protesto için BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'e ve Güvenlik Konseyi'ne (BMGK) ayrı ayrı mektup göndererek, "topraklarını ve hava sahasını ABD-İsrail'in İran'a saldırılarında kullandırdıkları" gerekçesiyle Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'i, Birleşmiş Milletlere (BM) gönderdiği mektupla protesto etti.

'DEVLETLER SORUMLULUK TAŞIYOR'

Uluslararası hukuka göre devletlerin, "topraklarının üçüncü bir ülkeye karşı saldırganlık veya silahlı saldırı eylemleri için kullanılması durumunda" sorumluluk taşıdığını hatırlatan İravani, mektubunda, şu ifadeleri kullandı:

"İran; Katar, Kuveyt, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan hükümetlerini iyi komşuluk ilkelerine uymaya ve topraklarının İran'a karşı sürekli olarak sömürülmesini engellemeye kesin olarak çağırıyor."

İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a karşı yürütülen savaş kapsamında yerli savunma firması Elbit Systems’ten yaklaşık 200 milyon dolar değerinde gelişmiş hava mühimmatı siparişi verdi. Şirket tarafından yapılan açıklamada, Elbit’in ürettiği mühimmatın İsrail Hava Kuvvetleri’nin operasyonel kapasitesinde önemli bir rol oynadığı vurgulanarak, sistemlerin hava üstünlüğü sağlamada etkili olduğu ifade edildi.

İsrail Savunma Bakanlığı anlaşmanın, ülkenin silahlanmada bağımsızlığını artırmayı ve "güvenlikle ilgili olası senaryolara" hazırlık sağlamayı hedeflediğini duyurdu. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise anlaşmanın "İsrail'in mühimmat tedarikinde bağımsızlığını güçlendirmeye yönelik çabaların bir parçası" olduğunu dile getirdi.

İran yargısına bağlı Mizan Haber Ajansı'na göre, Sultan Ali Şirzadi Fahr adlı kişi ülkede terör örgütü kabul edilen Halkın Mücahitleri Örgütü mensubu olmak ve İsrail dış istihbarat örgütü MOSSAD ile işbirliği suçlamalarından yargılandı. İdam edilen kişinin örgütün 1988'de İran'a karşı yürüttüğü "Furug-u Cavidan" ve "Çalçerag" adı verilen saldırılara da katıldığını mahkemede itiraf ettiği kaydedildi.

Körfez’de çatışmalar nedeniyle bekleyen 6 yolcu gemisi, ateşkesin sağladığı kısa zaman dilimini değerlendirerek Hürmüz Boğazı’nı geçmeyi başardı. Sınırlı sayıdaki mürettebatın yönettiği gemiler, yüksek risk altında gerçekleştirilen cesur bir operasyonla bölgeden ayrıldı. Filoda TUI’ye ait Mein Schiff 4 ve Mein Schiff 5, MSC’ye ait Euribia, Celestyal şirketine ait Journey ve Discovery ile Suudi Arabistan merkezli Aroya’ya ait bir gemi yer aldı.

Yolcular ve fazla personel haftalar önce tahliye edilmesine rağmen gemiler, onlarca kişilik ekiplerle seyrine devam etti. Cuma gecesi limanlardan ayrılan gemiler, Umman’a bağlı Musandam Yarımadası kıyılarına yakın bir rota izleyerek ilerledi. İlk olarak Celestyal Discovery cumartesi sabahı boğazı geçerken, son gemi olan Mein Schiff 4 pazar gecesi güvenli şekilde limana ulaştı ve filonun tamamı daha sonra Arap Denizi üzerinden bölgeden çıktı.

DEVRİM MUHAFIZLARI İLE TEMAS RİSKİ

Bölgedeki kayalık yapı ve dar geçişler, büyük gemilerin İran hükümetine ait unsurlarla temas riskini artırıyor. Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin çatışmaların başlamasından bu yana ciddi oranda azaldığı belirtilirken, İran Devrim Muhafızları’nın insansız hava araçlarıyla oluşturduğu tehdit dikkat çekti. Uzmanlar, bu araçların gemilere ciddi hasar verebilecek kapasitede olduğunu ifade ediyor.

OPERASYON NASIL GERÇEKLEŞTİ

Seferle ilgili bilgi sahibi kaynaklara göre gemiler, İran sularından uzak kalmak için Umman kıyılarına son derece yakın ilerledi. Mürettebat, iletişim kanallarını açık tutarak kimliklerini gizlemeden gündüz saatlerinde seyir gerçekleştirdi. Ayrıca ABD Donanması ile koordinasyon sağlandığı ve olası bir acil durumda destek verilmesinin planlandığı kaydedildi.

'KARMAŞIK VE HIZLI GELİŞEN BİR DURUMDU'

Celestyal Cruises’ın ticari işlerden sorumlu başkanı Lee Haslett, "Karmaşık ve hızlı gelişen bir durumdu ve ekibimizle gurur duyuyorum," diyor. "Kaptanlarımızdan gemi içi ve destek ekiplerimize kadar herkes güvenli ve iyi yönetilen bir sonuca ulaşmak için üzerine düşeni yaptı. Şimdi tamamen önümüzdeki sezona odaklanmış durumdayız ve Akdeniz seferlerimiz Mayıs ayında yeniden başlayacak."

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle 31​​​​​​​ gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı. CENTCOM'un X hesabından konuya ilişkin yapılan açıklamada, "gemilerin büyük çoğunluğunun ABD'nin talimatlarına uyduğu" belirtilerek, geri dönen gemilerin çoğunun petrol tankeri olduğu bilgisine yer verildi.

AFP’nin haberine göre İsrail ve Lübnan, bugün Washington DC’de yeni bir görüşme turu gerçekleştirecek. Beyrut yönetiminin, birkaç gün içinde sona erecek ateşkesin bir ay daha uzatılmasını talep etmeye hazırlandığı kaydedildi.

HİZBULLAH GÖRÜŞMELERİ KABUL EDEBİLİR

Haberde, ismi açıklanmayan bir Hizbullah yetkilisinin, "grubun devam eden süreç kapsamında ABD arabuluculuğunda dolaylı görüşmeleri kabul edebileceği" ifadesine yer verildi. Hizbullah, daha önce yaptığı açıklamalarda görüşmelerin bir geçerliliği olmadığını vurgulayarak, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı olası sonuçlar konusunda dikkatli olması konusunda uyarmıştı.

ABD ordusunda, üst düzey bir komutanın sürpriz ayrılığı nedeniyle deprem yaşandı. ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü Sean Parnell, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD Donanma Sekreteri John Phelan'ın görevinden ayrıldığını duyurdu.

Kararın nedenine ilişkin detaylı bilgi vermeyen Parnell, ABD Savunma Bakanlığı adına Phelan’a şimdiye kadarki hizmetleri için teşekkür etti. Parnell, açıklamasında "Gelecekteki hayatında kendisine başarılar dileriz. ABD Donanma Sekreterliği görevini vekaleten Donanma Müsteşarı Hung Cao yürütecektir" ifadelerini kullandı.

İsrail kamu yayıncısı KAN’ın haberinde, ABD’li yetkililerin Tel Aviv yönetimine, Trump’ın Tahran yönetimi için belirlediği sürenin pazar günü dolacağını ilettiği aktarıldı. Haberde, Trump’ın süresiz müzakereler yerine İran ile bir anlaşmaya varmayı hedeflediği ifade edildi.

Kaynaklar, pazar gününe kadar görüşmelerde somut bir ilerleme sağlanmasının düşük ihtimal olduğunu dile getirdi. İsrailli yetkililer, ABD’nin tutumunda "karışıklık" olduğunu belirterek, Trump’ın son dönemdeki adımlarını çoğunlukla medya haberleri ve sosyal medya paylaşımları üzerinden öğrendiklerini kaydetti.

ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası sürerken, Tahran yönetiminden dikkat çeken bir hamle geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Hürmüz Boğazı’nda 2 gemiye el konulan operasyonların görüntülerini yayınladı. Görüntülerde, DMO güçlerinin botlarla gemilere yaklaştığı ve silahlı DMO askerlerinin gemilerin kontrolünü ele geçirdiği görüldü.

DEVRİM MUHAFIZLARI 2 GEMİYE EL KONULDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI

DMO’dan daha önce yapılan açıklamada Hürmüz Boğazı’nda 2 gemiye el konulduğu belirtilerek, "MSC-Francesca (siyonist rejimle bağlantılı) ve ‘Epaminondas' adlı 2 farklı gemi, gerekli izinler olmadan ve deniz güvenliği sistemlerini manipüle ederek seyir güvenliğini tehlikeye attıkları için DMO Deniz Kuvvetleri tarafından durdurulmuş ve İran kıyılarına yönlendirilmiştir" denilmişti.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Tel Nof Hava Üssü'nde F-15 uçak teknisyeni olarak görevli iki hava kuvvetleri mensubunun İran'a casusluk yaptığı iddia edildi.

İki uçak teknisyeninin "savaş zamanında düşmana yardım etmek" ile suçlandığı belirtilen haberde, şüphelilerden birinin cezasının "vatana ihanet" olabileceği yönünde değerlendirme yapıldığı, olaydan haberdar oldukları halde bildirmedikleri şüphesiyle 8 askerin de soruşturma altında olduğu kaydedildi.

Haberde, kişilerden İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve eski Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi hakkında bilgi toplamalarının istendiği, ayrıca İsrail uçaklarının motor şemalarına ait belgeleri ve bir uçuş eğitmeninin fotoğrafını teslim ettikleri öne sürüldü.

İsrail makamları son yıllarda, İran istihbaratıyla bağlantılı oldukları iddiasıyla çok sayıda kişiyi gözaltına almış ve haklarında casusluk suçlamasıyla işlem başlatmıştı.

Beyrut'taki ABD Büyükelçiliği, Lübnan'daki ABD vatandaşlarına güvenlik durumunun hızla değişebileceği uyarısında bulunarak, ticari uçuş seçenekleri mevcutken ülkeden ayrılmalarını tavsiye etti. Büyükelçilikten yapılan açıklamada, "Lübnan'daki güvenlik durumu yakından takip edilmektedir. Güvenlik ortamı karmaşık olmaya devam etmekte ve hızla değişebilmektedir. Ticari uçuş seçenekleri mevcutken ABD vatandaşlarının Lübnan'dan ayrılmalarını önemle tavsiye ediyoruz." ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, Lübnan'da bulunan ve ayrılmayı tercih etmeyen ABD vatandaşlarından ise acil durumlar için planlar hazırlamaları ve son dakika gelişmelerini takip etmeleri istendi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Beyaz Saray'da basın mensuplarının sorularını cevapladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran ile ateşkesin uzatılmasına yönelik açıklamasına değinen Leavitt, "Başkan, ‘Destansı Öfke' (Epic Fury) Operasyonu nedeniyle itibar kaybına uğramış rejime karşı bir miktar esneklik gösteriyor ve bunu cömertçe sunuyor. İran'da açık bir şekilde iç bölünme söz konusu. Şu anda pragmatistler ile sertlik yanlıları arasında bir mücadele yaşanıyor ve Başkan ortak bir cevap görmek istiyor" dedi.

ABD'nin bu yanıtı beklerken ateşkesin yürürlükte olduğunu ancak "Ekonomik Öfke" operasyonunun devam ettiğini ifade eden Leavitt, "İran limanlarına giden ve gelen gemilere yönelik etkili ve başarılı deniz ablukası da sürüyor. Bu abluka yoluyla ekonomilerini tamamen boğuyoruz. Günde 500 milyon dolar kaybediyorlar. Hark Adası tamamen dolu. Petrolü, içeri ya da dışarı taşıyamıyorlar. Kendi halklarına bile ödeme yapamıyorlar" şeklinde konuştu. Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile devam eden ateşkesin süresi konusunda son bir tarih belirlemediğini belirtti. Leavitt, "Başkan, bazı haberlerde iddia edildiği gibi İran'dan teklif gelmesi için kesin bir süre belirlemedi" dedi. Leavitt, "ABD, durum üzerinde kontrolü ve İran rejimi aleyhinde kartları elinde tutuyor." ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile İran arasındaki müzakerelere ilişkin, "İran, diyalog ve anlaşmayı memnuniyetle karşılamıştır ve bunu sürdürmektedir. Taahhütlerin ihlali, abluka ve tehditler gerçek müzakerelerin önündeki başlıca engellerdir. Dünya, bitmek bilmeyen ikiyüzlü söylemlerinizi ve iddialarınız ile eylemleriniz arasındaki çelişkiyi görmektedir" dedi.