CANLI ABD istihbaratından Trump yönetimine 'Netanyahu' uyarısı! İran: İsviçre'deki görüşmeler ertelendi

ABD Başkanı Donald Trump, Axios haber sitesine verdiği röportajda gündeme dair açıklamalarda bulundu.

İran’ı tamamen mağlup ettiklerini öne süren Trump, varılan son anlaşmayı "kayıtsız şartsız teslimiyet" olarak gördüğünü ifade etti. Önceki ABD yönetimlerinin aksine İran’a askeri bir darbe vurduklarını ve liderlik kademesindeki önemli isimleri etkisiz hale getirdiklerini kaydeden Trump, "Ali Hamaney'i ben öldürdüm. Ve maalesef oğlu Mücteba Hamaney’i de yaraladım; ki size şunu söyleyeyim, onunla tanışmadım, onunla konuşmadım ama insanlar ondan bahsediyordu. Ancak onda da belli bir cesaret var çünkü kendisi ağır yaralı" ifadelerini kullandı.

"SÜLEYMANİ SUİKASTİ ORTA DOĞU TARİHİNDEKİ EN BÜYÜK ANLARDAN BİRİYDİ"

İranlı general Kasım Süleymani’nin de kendi döneminde öldürüldüğünü hatırlatan Trump, "Normalde bunu İsrail'le yapmamız gerekirdi. Ve onu öldürdüğümde İsrail son anda geri çekildi, aslında bunun İsrail'le birlikte yapılması gerekiyordu. Ortak bir işti. Üzerinde 30 gün boyunca çalıştık. Sadece bir sürü insanın bulunduğu ticari yolcu uçaklarıyla seyahat ediyordu, çünkü onları vurup düşürmeyeceğimizi biliyordu" değerlendirmesinde bulundu. Süleymani’ye yönelik saldırıyı "kusursuz" olarak niteleyen Trump, "İşte bu, Orta Doğu tarihindeki en büyük anlardan biriydi, çünkü o son 100 yılın en çok korkulan adamıydı. İran bile, Hamaneyler bile, hepsi Süleymani'den korkuyordu" dedi.

"BUNUN BİR REJİM DEĞİŞİKLİĞİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM"

Trump, İran’ın askeri kapasitesinin son savaş sırasında büyük oranda yok edildiği iddiasını yineleyerek, "Hiç uçakları kalmadı. Çok vardı, 200 taneydiler, hepsi yok oldu. Donanmaları 159 gemiden ibaretti değil mi? Hepsi denizin dibinde" şeklinde konuştu. İranlı üst düzey yöneticilerin öldürülmesiyle rejim değişikliğinin fiili anlamda gerçekleştiğini öne süren Trump, "Onlarla ben uğraştım. Hepsi gitti. Şimdi ise aslında en zeki grup olduğunu düşündüğüm üçüncü grupla uğraşıyoruz. Ve ben aslında bunun bir rejim değişikliği olduğunu düşünüyorum" diye konuştu. Trump, Ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney ve yönetimde halen etkin olan Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) hatırlatılması üzerine, "Bunlar farklı insanlar. oğul Hamaney farklı" değerlendirmesinde bulundu.

"ASLA NÜKLEER SİLAHLARI OLMAYACAK"

İran’ın şu anda "daha az radikal" bir grup tarafından yönetildiğini iddia eden Trump, İran’a yönelik saldırıları neden sürdürmediği yönündeki eleştirilere de yanıt verdi. Trump, "Daha sert olabilmemin tek yolu, oraya iki veya üç haftalığına daha girip canlarına okuyana kadar onları bombalamaya devam etmemdir. Değil mi? Peki ama bu bize ne kazandırır?" diye sordu. Savaşın sona ermesiyle birlikte borsanın tavan yaptığını ve petrol fiyatlarının düştüğünü hatırlatan Trump, "En büyük fark ise İran'ın asla nükleer bir silaha sahip olamayacak olmasıdır. Asla nükleer silahları olmayacak. Tamam mı? Bu çok net ve çok basit" ifadelerini kullandı. Savaşın devam etmesi halinde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin olumsuz etkileneceğini ve petrol sevkiyatının duracağını vurgulayan Trump, İran’la varılan anlaşma sonrasındaki ekonomik göstergelere atıfla "Borsa binlerce puan arttı. Herkes daha zengin. Şimdi, bunu mu tercih edersiniz yoksa bazı aptal insanlar gibi olmayı mı?" ifadelerini kullandı.

"BAZI SERTLİK YANLILARINA OLAN SAYGIMI KAYBETTİM"

İran’la anlaşmaya giden süreçte bazı insanlara olan saygısını kaybettiğini ifade eden Trump, isim vermekten kaçındı. Bu kişilerin "sertlik yanlıları" olduğunu söylemekle yetinen Trump, "Bakın size ne söyleyeceğim. Ben insanları öldürme peşinde değilim" şeklinde konuştu. Trump, "İran’dan sonra sıra Küba’ya gelecek" yönündeki ifadelerinin hatırlatılması üzerine, "Bu konuda esneğiz ama Dışişleri Bakanı Marco Rubio bu işle detaylı şekilde ilgileniyor. Bu arada Marco dahil tüm ekibim çok iyi bir iş çıkarıyor. Ama Marco'nun ailesii Küba'dandı" dedi. Küba’yı askeri bir operasyon gerçekleştirdikleri Venezuela ile karşılaştıran Trump, "Aradaki fark şu ki Venezuela'nın petrolü var, Küba'nın ise yok. Küba güzel topraklara ve güzel bir kıyı şeridine sahip" diye konuştu.

"BEN OLMASAYDIM BUGÜN İSRAİL DİYE BİR YER OLMAZDI"

Bir soru üzerine İran’a ve Venezuela’ya yönelik askeri operasyonları kıyaslayan Trump, "İran operasyonunun bir bakıma silah gücü açısından Venezuela'dan çok daha büyük, çok daha güçlü olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı. İran’a yönelik saldırıların bir zorunluluk olduğu iddiasını yineleyen Trump, "Onları durdurmak zorundaydım çünkü nükleer bir silahları olsaydı, onu kullanırlardı. Ben olmasaydım bugün İsrail diye bir yer olmazdı" dedi. Eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde yapılan İran nükleer anlaşmasını (Kapsamlı Ortak Eylem Planı) kendisinin sonlandırdığını hatırlatan Trump, "Aksi takdirde 5 yıl önce nükleer silaha sahip olmuş olacaklardı. Bana sorarsanız, son savaşın ilk haftasında da kullanırlardı. Ve İsrail artık bizimle olmazdı. Eğer bunu yapmamış olsaydım, İsrail yıllar önce yok olup gitmişti" şeklinde konuştu. İran’ı vurmamaları halinde Tahran rejiminin sahip olacağı nükleer silahları İsrail’in yanı sıra Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn’e karşı da kullanabileceğini iddia eden Trump, "Çünkü savaş başladığında sanırım en çok şaşırdığım şey, neredeyse anında bu diğer 5 ülkeye de füzelerin yağması oldu. 'Bunu neden yapıyorlar?' dedim. Ve bu ne işe yaradı biliyor musunuz? O 5 ülkeyi doğrudan benim kucağıma itti. Harikaydılar" ifadelerini kullandı.

"NETANYAHU’NUN MANTIKLI DAVRANMASINI SAĞLAMALIYIZ"

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ilişkisinin nasıl olduğu yönündeki soruya, "Güzel, ancak biraz mantıklı davranmasını sağlamalıyız" yanıtını verdi. "İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını kontrol altına alabilecek misiniz?" sorusu üzerine ise Trump, "Evet, alabileceğim. Bana çok büyük saygı duyuyorlar ve ne dersem onu yapıyorlar. Bunu unutmayın. Eğer Obama döneminde yapılan İran nükleer anlaşmasını sonlandırmamış ve 10 ay önce B-2 bombardıman uçaklarıyla İran’ın nükleer tesislerine saldırmamış olsaydım, bugün İsrail diye bir yer olmazdı" değerlendirmesini yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan'daki İsrail saldırılarının planlanan İran barış görüşmelerini riske atmasının ardından, Tel Aviv yönetiminden "Hizbullah ile ateşkes konusunda anlaşmasını istediğini" belirtti.

Trump, NBC News'e telefonda verdiği röportajda, İsrail-Lübnan ateşkesine giden süreç hakkında bilgilendirmede bulundu.

"İsrail ile görüştüğünü ve onlardan ateşkesi kabul etmelerini istediğini" söyleyen Trump, ateşkesin sağlanması konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile doğrudan görüşüp görüşmediği konusuna açıklık getirmedi.

Trump, söz konusu ateşkes hakkında, "Olumlu bir gelişme." ve "Bu, pastanın üzerindeki küçük bir krema gibi." ifadelerini kullandı.

Ayrıca Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'in "bir noktada" barış görüşmeleri için İsviçre'ye gideceğini beklediğini söyledi.

Bugün İsrail ordusunun, yeni ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetinde bulunan Ali Tahir Tepesi çevresini fosfor ve misket bombalarıyla hedef aldığı bildirilmişti.

Washington Post (WP) gazetesinin ismini açıklamak istemeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, söz konusu uyarı, Netanyahu ile Trump hükümetleri arasında gerginliğin tırmandığı bir dönemde geldi.

Bu kapsamda, ABD istihbarat kurumlarının, Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran ile kalıcı bir barış anlaşmasına varma çabalarını baltalayabilecek adım atma olasılığının muhtemel olduğu" konusunda Washington yönetimini uyardığı öne sürüldü.

İstihbarat raporlarında, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdürme konusunda niyetli olduğu, bu durumun ABD-İran mutabakatının temel unsurlarından birini ihlal edeceği ileri sürüldü.

Yeni bir raporda, İsrail'de sonbaharda yapılması planlanan genel seçimler karşısında Netanyahu'nun siyasi geleceğinin, iç kamuoyuna Lübnan'dan asker çekmeyeceğini ve Hizbullah ile çatışmaları tırmandırmaya kararlı olduğunu göstermesine bağlı olduğu iddiasında bulunuldu.

Raporda ayrıca, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın şartlarının İsrail'de hayal kırıklığı yarattığı öne sürülürken ABD'li yetkililerin bu şartların İsrail'in Tahran üzerindeki "azami baskıyı sürdürme stratejisini zayıflattığını" değerlendirdiği belirtildi.

Mutabakatın, İsrail'in Hizbullah'a karşı meşru müdafaa kabiliyetini kısıtlayabileceği yönünde İsrail'de algı olduğu öne sürülen raporda, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesi veya herhangi bir çatışmaya son vermesi durumunda bunun İsrail'de Netanyahu'nun yenilgisi olarak görüleceği kaydedildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları sona erdirse bile ülkenin güneyinden askerleri çekmeyi reddetmesi olasılığının, ABD-İran mutabakatını "başarısızlığa mahkum edebileceği" öne sürüldü.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkesin TSİ 16.00'da yürürlüğe girdiğini iddia etmişti.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında konuştu.

ABD medyasında, İsrail ile Hizbullah'ın ateşkes konusunda anlaştığına dair haberlerin farkında olduklarını dile getiren Dujarric, "Bu gelişmeleri memnuniyetle karşıladığımızı söyleyebilirim." dedi.

Dujarric, taraflara düşmanlıkları sona erdirme, mevcut ateşkes düzenlemelerine saygı gösterme, uzun vadeli güvenlik ve istikrar için tek geçerli yol olan diyaloğu sürdürme çağrısı yaptı.

Öte yandan BM Lübnan Geçici Barış Güçlerinin (UNIFIL) bugün yerel saatle gece yarısından 16.00’ya kadar İsrail güçlerinin Lübnan’ın hava sahasını 49 kez ihlal ettiğini aktardığını belirten Dujarric, ayrıca Lübnan topraklarına yönelik 51 hava saldırısının gerçekleştirildiğini bildirdi.

Dujarric, BM Barış Gücü askerlerinin yine aynı saatler arasında 695’i İsrail güçlerine atfedilen toplam 748 roket, havan topu ve ateş açma olayını tespit ettiklerini, ayrıca İsrail’in işgal altında tuttuğu bölgelerde yoğun askeri hareketlilik gözlemlediklerini söyledi.

İran Dışişleri Bakanı’nın resmi Telegram hesabına göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Erakçi görüşmede, ABD’nin Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması hususundaki sorumluluğuna atıf yaparak, mutabakat zaptındaki maddelerin ihlal edilmesinin olası sonuçları hakkında uyarıda bulundu.

İshak Dar ise, yürütülen diplomatik süreci memnuniyetle karşıladıklarını ve nihai anlaşmaya dair umutlu olduklarını söyledi

Taraflar ayrıca, iki ülke konuları hakkında da görüş alışverişinde bulunarak, istişarelerin devam ettirilmesinin önemine değindi.​​​​​​​

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) yılbaşından bu yana yürüttüğü AB Konseyi dönem başkanlığı kapsamında düzenlenen son zirvenin ardından AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile ortak basın toplantısı düzenledi.

AB liderlerinin iki günlük zirvede Orta Doğu'daki son gelişmeleri ele aldığına değinen von der Leyen, İran ile ABD arasında varılan mutabakatın önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.

Von der Leyen, mutabakatın Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanmasına, İran'ın nükleer silah edinmesinin engellenmesine ve bölgesel güvenliğin güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.

Lübnan'daki gelişmelerin de derin endişe yarattığını dile getiren von der Leyen, barışçıl bir Orta Doğu için istikrarlı ve egemen bir Lübnan'ın gerekli olduğunu vurguladı.

Von der Leyen, AB'nin, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını hedefleyen Lübnan yönetiminin çabalarını desteklediğini belirterek, "Aynı zamanda İsrail'in Lübnan'ın hem egemenliğine hem de toprak bütünlüğüne saygı göstermesi önemlidir." dedi.

Costa da ABD ve İran arasında varılan mutabakatın "önemli dönüm noktası" olduğunu kaydederek "Bu mutabakat, Hürmüz Boğazı'nın açılmasına imkan vermelidir. Bunun, kalıcı barışa, bölgesel istikrara ve Lübnan'ın egemenliğine tam ve etkili şekilde saygı gösterilmesine zemin hazırlamasını umuyoruz." diye konuştu.

Gazze'deki "vahim insani durum" ve Batı Şeria'da "kötüleşen koşulların" unutulmaması gerektiğini vurgulayan Costa, AB Komisyonunun Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ticaretin kısıtlanması için öneriler sunma niyetini memnuniyetle karşıladığını bildirdi.

İsrail'in Lübnan'da Hizbullah ile girdiği çatışmada biri tabur komutanı 4 askerinin öldüğünü duyurmasının ardından İzzeddin el-Kassam Tugayları Sözcüsü Ebu Ubeyde, Telegram sayfasındaki hesabından açıklama yaptı.

Hizbullah güçlerinin İsrail ordusuna büyük kayıplar verdirmeyi sürdürdüğünü belirten Ebu Ubeyde, bundan dolayı da kendilerini tebrik ettiklerini aktardı.

Ebu Ubeyde, işgalci İsrail güçlerine karşı direnişin tüm kanunlar nezdinde bir hak ve görev olduğunu vurguladı.

İki yıldan uzun bir süredir İsrail'in hayal kırıklığından başka bir şey devşirmediğini kaydeden Ebu Ubeyde, "İsrail, diğer alanlardaki başarısızlığını Lübnan'a saldırılar düzenleyerek ve topraklarını işgal ederek telafi etmeye çalışıyor." dedi.

İsrail ordusu, bugün yaptığı açıklamada, ABD-İran mutabakatına rağmen saldırılarını sürdürdüğü Lübnan'ın güneyinde Hizbullah saldırısında biri tabur komutanı 4 askerinin öldüğünü duyurdu.

Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılara ilişkin ölü ve yaralı sayısına dair son verileri paylaştı.

Buna göre, söz konusu dönemde İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısı 3 bin 980'e yükseldi, 12 bin 1 kişi de yaralandı.

Bakanlık, dünkü açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan itibaren Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 3 bin 912 kişinin öldüğünü bildirmişti.

Hayatını kaybedenler arasında 135 sağlık çalışanı yer alırken, 405 sağlık çalışanı da yaralandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran-ABD müzakerelerine ilişkin açıklama yaptı.

İhtiyaç duyulması halinde arabulucular aracılığıyla gerekli görüşmelerin yapıldığını söyleyen Bekayi, müzakereler için gerekli koşullar oluştuğunda bilgilendirme yapılacağını ve İsviçre'deki görüşmelerin "daha sonraki bir tarihe" ertelendiğini belirtti.

Bekayi, müzakerelerin başlaması için mutabakat zaptının 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerinin uygulanması ve uygulamanın devam etmesi gerektiğini vurgulayarak, mutabakat zaptının önceden imzalanması nedeniyle İsviçre'de yapılması planlanan görüşmelerin aciliyeti olmadığını ifade etti.

Bazı basın yayın kuruluşlarında Hürmüz Boğazı’nın tekrar kapatıldığı yönünde iddialar bulunduğunu hatırlatan Bekayi, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve İran’ın sağladığı güvenlik önlemleri ile birlikte boğazdan ticari gemi geçişlerinin devam ettiğini söyledi.

Bekayi ayrıca, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nı (UAEA) İran'ın nükleer tesislerini denetlemeye davet ettiğine dair çıkan haberlerin de doğru olmadığını ancak Buşehr Nükleer Santrali gibi şimdiye kadar denetlenen santrallerin denetlenmesinin devam edeceğini ve ülkesinin 60 günlük müzakere süresince nükleer programını koruyacağını dile getirdi.

İsrail ordusunun yeni ateşkes iddiasına rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine saldırılar düzenlediği belirtildi.

Lübnan basınında yer alan haberlere göre, İsrail ordusu Yukarı Nebatiye ve Adşit ve Şevkin beldelerini hava saldırısıyla hedef aldı.

İsrail uçakları ayrıca Cizzin bölgesindeki Reyhan bölgesini bombaladı.

İsrail basınına yansıyan haberlere göre, İsrailli bir yetkili, ABD-İran mutabakatına rağmen şiddetli saldırılar düzenlenen Lübnan'da Hizbullah ile yeni ateşkesin devreye girdiğini belirtmişti.

Öte yandan İsrail ordusunun, ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarına devam etmesi sonucu bölge halkının, ülkenin kuzeyine göç ettiği bildirildi.

Araçlarıyla göç eden Lübnanlı aileler, Sayda kentindeki yollarda yoğunluk oluşturdu. 

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan anlaşmayı eleştirenlere sert tepki gösterdi. Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Bu savaş İran'ı zayıflattı. Artık bir hava kuvvetleri, donanması, hava savunma sistemleri, radarı ya da başka hiçbir şeyi yok. Buna rağmen Demokratlar, İran'ın bugün dört ay öncesine göre daha iyi durumda olduğunu söylüyor. Buna gerçekten inanabiliyor musunuz? Bazı insanlar nasıl bu kadar aptal olabilir?" dedi.

Trump, bir sonraki paylaşımında ise ABD’nin "çaresiz" olduğu için İran ile görüşmediğini, aksine İran’ın "çaresiz" olduğu için kendileri ile görüştüğünü belirterek, "Çaresizlikten ötürü masaya oturan biz değildik, İran'dı. Onların işi bitti. Bu 60 günlük süreyi tamamlayacağız. Onlara tek bir kuruş bile yok, on sent bile alamayacaklar" dedi.

Adının açıklanmaması kaydıyla AFP'ye konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan'da ateşkes sağlanması için anlaşıldığını duyurdu.

İsrail basınında yer alan haberlerde saat 16.00 itibarıyla yürürlüğe gireceği bildirilen anlaşmaya ABD ve Katar'ın arabuluculuk ettiğinin altı çizildi.

Times of Israel, ABD'nin İsrail nezdinde Katar'ın ise İran'ın nezdinde arabuluculuk girişiminde bulunduğunu belirtti.

Tel Aviv gazetelerine konuşan bir İsrailli kaynak da ateşkesin hayata geçtiğini doğruladı.

Yetkili IDF askerlerinin Lübnan'ın güneyinde bulunan işgal altındaki bölgelerde kalmaya devam edeceğini ve olası bir Hizbullah saldırısı halinde yanıt verileceğini dile getirdi.

Amerikan yayın kuruluşu CNN, ABD'nin, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını artırmayacağına dair İran'a güvence verdiğini iddia etti.

CNN'in konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre, İsrail'in Lübnan'da 4 askerinin öldüğü Hizbullah saldırısına karşılık bugün düzenlediği hava saldırılarının ardından İran, İsviçre'de yapılması planlanan nükleer müzakereler öncesi Lübnan'daki çatışmaların duracağına dair güvence talep etti.

"ABD GÜVENCEYİ TAHRAN'A İLETTİ"

Kaynak, müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik çabalarını sürdüren Başkan Donald Trump yönetiminin söz konusu güvenceyi Tahran'a ilettiğini belirtti.

ABD'nin bu güvenceyi sağlayıp sağlamayacağına dair ise kaynak, "Hizbullah ateşkesi ihlal etti. İsrail buna karşılık vermeyerek durumu olduğu gibi bırakmayı kabul etti. Bu karar İranlılara iletildi. Şimdi saldırıları durdurmak Hizbullah'ın elinde" ifadelerini kullandı.

GÖRÜŞMELER YENİDEN AYARLANABİLECEK Mİ?

ABD yönetiminin bu bilgiyi İran'a hangi yolla ilettiği ve bunun planlanan teknik görüşmelerin yeniden ayarlanması için yeterli olup olmayacağı henüz netlik kazanmadı.

ABD ile İran arasında varılan mutabakatın Lübnan'ı içermesi İsrail'de tepki ile karşılanmış, Başbakan Netanyahu yoğun eleştirilere maruz kalmıştı.

İsrail basınında, ABD'nin İsrail'i yarı yolda bıraktığı yorumları yapılmıştı.

ABD Başkanı Trump da katıldığı G7 Liderler Zirvesi'nde Netanyahu'yu özellikle İsrail'in Lübnan'da yaptığı yıkım ve saldırılar nedeniyle kameralar önünde sık sık eleştirmişti.

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ise ABD-İran mutabakatını eleştiren İsrailli aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'i doğrudan hedef alarak "9 milyonluk bir ülkesiniz. Karşılaştığınız her ulusal güvenlik sorununu çözmek için sadece öldürerek bir çıkış yolu bulamazsınız." demişti.

İran Körfezi Boğazları Otoritesi (PGSA) tarafından yapılan açıklamada, İran’ın ABD ile imzalanan mutabakat zaptı kapsamında 60 günlük müzakere süresi boyunca Hürmüz Boğazı’nından geçiş için planlanan ücretlerden feragat edeceğini belirtti. Bu ücretler arasında güvenlik, emniyet, çevre hizmetleri ve ilgili sigorta ücretlerinin bulunduğu kaydedilen açıklamada mayınlardan etkilenen bölgeler nedeniyle ve güvenli seyrüsefer sağlamak için gemilerin güzergahlarını ve geçiş sürelerini önceden koordine etmelerini şart gerektiği bildirildi.

Açıklamada, geçici anlaşma yürürlükteyken boğazdan geçiş talep eden gemilerin, varıştan en az 48 saat önce geçiş taleplerini sunmaları gerektiği kaydedildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, gece saatlerinde Lübnan'daki çatışmalar sırasında 4 İsrail askerinin ölmesinin ardından açıklama yaptı. Netanyahu, gece saatlerinde orduya Hizbullah'a güçlü bir saldırı düzenlenmesi talimatı verdiğini belirterek, "Ordu, 80'den fazla terör hedefine saldırdı ve onlarca teröristi etkisiz hale getirdi. Ardından bu sabah, Bekaa'daki Hizbullah karargahları vuruldu. Bu sabah Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile durum değerlendirmesi yaptım.

Talimatım net: İsrail, askerlerimize veya topraklarımıza yönelik saldırıları sineye çekmeyecek ve Hizbullah bu saldırılar için çok ağır bir bedel ödeyecek. Ordu, güçlerimize ve topraklarımıza yönelik her türlü tehdidi bertaraf etmek için harekete geçecek" ifadelerini kullandı.

İsrail'in Lübnan'daki işgalinin süreceğini işaret eden Netanyahu, "Dün de dahil olmak üzere net bir şekilde ifade ettiğim gibi İsrail, kuzey yerleşimlerini korumak için Lübnan'ın güneyindeki güvenlik bölgesinde gerektiği kadar kalacaktır" dedi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) İran'ın nükleer tesislerindeki denetim faaliyetlerini sürdürmesini sert sözlerle eleştirdi.

Rezai, denetimlerin devam etmesinin, İran Meclisi tarafından kabul edilen ve UAEA ile iş birliğinin askıya alınmasını öngören yasanın açık hükümlerine aykırı olduğunu savundu.

"HUKUK İHLALLERİNE VE UZLAŞMALARA KARŞI DURACAĞIZ"

Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Rezai, parlamentonun anlaşma sürecini yakından takip ettiğini belirterek, "Hukuk ihlallerine ve uzlaşmalara karşı duracağız" ifadelerini kullandı.

İranlı yetkili, ülkenin ulusal çıkarlarını ve yasal çerçeveyi ihlal edecek herhangi bir adıma izin verilmeyeceğini vurguladı.

ABD merkezli CNN'in haberine göre konuya ilişkin bilgi sahibi bir diplomat, İran'ın ABD ile İsviçre'de müzakerelere yeniden başlamadan önce Lübnan'daki çatışmaların sona ereceğine dair güvenceler talep ettiğini öne sürdü.

"İranlılar, imzalanan anlaşmada belirtildiği üzere Lübnan'daki çatışmaların sona ereceğine dair güvenceler talep etti." ifadesini kullanan diplomat, "arabulucuların şu anda bu sorunun çözümü için çalıştıklarını" ileri sürdü.

Diplomat, planlanan görüşmelerin şu anda "Lübnan'daki İsrail saldırıları nedeniyle geçici olarak ertelendiğini" belirtirken, arabulucuların görüşmelerin ne zaman yeniden başlayacağına dair beklentilerine ilişkin bir açıklama yapmadı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile görüşmelerin İran'ın "kırmızı çizgilerine" bağlı olduğunu söyledi.

Kalibaf, "Geçmiş müzakerelerde gösterdiğimiz gibi, belirlenen şartları ve kırmızı çizgileri yerine getirme ve İran milletinin çıkarlarını elde etme konusunda kararlıyız" dedi.

Kalibaf, ABD'nin aşırıcılık arayışında olması durumunda İran'ın karşılık vermek için çekinmediğini dile getirdi

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Lübnan'da saldırılarını ve işgalini sürdüren İsrail askerlerinin Hizbullah saldırısında öldürülmesinin ardından, ABD-İran mutabakatına rağmen "Lübnan'ın yanması" gerektiğini ve "İsrailli bir annenin döktüğü her gözyaşı için bin Lübnanlı annenin ağlaması gerektiğini" iddia etti.

Ben-Gvir, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Orta Doğu'da kazanmak için çılgına dönülmesi" gerektiğini, kontrollü ve ölçülü tepkilerin işe yaramadığını öne sürdü.

ABD-İran mutabakatına işaret ederek, ABD'lilere "saygı duyduğunu" söyleyen İsrailli aşırı sağcı Bakan, Lübnan'da saldırılarını ve işgalini sürdüren İsrail askerlerini korumanın önemine vurgu yaparak, "Tüm Lübnan'ın yanması" gerektiğini savundu.

Ben-Gvir, İsrail saldırılarında binlerce kişinin hayatını kaybettiği ve yerinden edildiği Lübnan'da, "İsrailli bir annenin döktüğü her gözyaşı için bin Lübnanlı annenin ağlaması gerektiği" iddiasında bulundu.

"CEHENNEMİN KAPILARINI AÇIN"

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de 4 İsrail askerinin öldürülmesine işaret ederek, "zor bir sabah olduğu" açıklamasında bulundu.

Lübnan'a saldırıların artırılmasını isteyen Smotrich, "Cehennemin kapılarını açın." ifadelerini kullandı.

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları devam ederken, Hizbullah İsrail güçlerine karşılık vermeyi sürdürüyor. İsrail ordusu, Lübnan güneyindeki Kfar Tebnit köyünde bir tanka düzenlenen saldırıda 4 askerinin öldüğünü, birkaç saat sonra aynı köye düzenlenen İHA saldırısında ise 1'i ağır olmak üzere toplam 5 askerinin yaralandığını açıkladı. İsrail ordusu, yaralı askerlerin hastaneye sevk edildiğini aktardı.

ABD ile İran arasında varılan 14 maddelik mutabakat zaptının ardından diplomasi trafiği sürerken, CNN’in ortaya attığı yeni iddia dikkat çekti. ABD ve İran’ın, nükleer program başta olmak üzere anlaşmanın uygulanmasına yönelik kamuoyuna açıklanmayan “gizli teklifler” üzerinde çalıştığı öne sürülürken, Tahran ise anlaşmanın ihlal edilmesi halinde sert karşılık verileceği uyarısında bulundu.

CNN: GİZLİ TEKLİFLER MASADA

CNN’e konuşan ABD’li kaynaklar, Washington ve Tahran’ın mutabakat zaptındaki maddelerin hayata geçirilmesi için perde arkasında ek düzenlemeler üzerinde çalıştığını ileri sürdü.

Kaynaklar, tarafların mutabakat zaptını memnuniyetle karşıladığını ancak İran’ın, kamuoyuna yansıyan 14 maddelik metin dışında herhangi bir ek belgeyi imzalamadığını belirtti.

Bu durumun, ABD yönetiminin İran’dan aldığı taahhütleri olduğundan daha kapsamlı göstermiş olabileceği yönünde soru işaretleri doğurduğu ifade edildi. CNN, söz konusu iddiaların aynı zamanda diplomatik sürecin ne kadar kırılgan olduğunu da ortaya koyduğunu vurguladı.

“GİZLİ BELGELER VAR” İDDİASI

CNN’e konuşan bir kaynak, Trump yönetimi yetkililerinin Kongre üyelerine mutabakat zaptına ilişkin herhangi bir “yan anlaşmadan” haberdar olmadıklarını söylediğini aktardı.

Ancak aynı kaynak, kamuoyuna açıklanmayan bazı belgelerin varlığının kabul edildiğini öne sürdü.

İddiaya göre bu belgeler arasında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nı (IAEA) denetimler yapmaya davet eden, zenginleştirilmiş nükleer materyallerin yerlerine ilişkin bilgiler içeren ve ABD’li nükleer uzmanların sürece katılımına onay veren bir İran mektubu da bulunuyor.

BEYAZ SARAY: EK ANLAŞMA YOK

Beyaz Saray ise söz konusu iddiaları reddetti.

CNN’in aktardığı açıklamada, mutabakat zaptının dışında yeni bir anlaşma bulunmadığı, yalnızca sonraki aşamalara ilişkin görüşmeler yürütüldüğü belirtildi.

Sözcü, “Müzakere ekibimiz, İran’ın uranyum zenginleştirmesine izin verilmesine ilişkin mutabakat da dahil olmak üzere mevcut teklifler temelinde ilerleyen görüşmelerde daha fazla anlaşmaya varmayı umuyor.” dedi.

İsrail ordusu, 17 Mayıs itibarıyla 45 gün uzatılan ateşkese ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarını sürdürdü.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail savaş uçakları gece saatlerinde Nebatiye kenti, Kefercuz, Kefertebnit, Yukarı Nebatiye, Haruf, Şarkiye, Düveyr, Kuseybe, Keferdcal, Adşit, Tul ve Cebşit beldelerini hedef aldı.

İsrail topçuları ise Nebatiye kenti, Kefer Cuz bölgesi, Keferrumman, Zibdin, Yukarı Nebatiye, Habbuş, Secid, Cebel er-Rafi, Kefersir, Kuseybe ve Cebşit çevresine yoğun bombardıman düzenledi.

İsrail uçaklarının Nebatiye kent merkezindeki Camiat Mahallesi ile Kefercuz ve Haruf beldelerine düzenlediği saldırılarda 8 kişi hayatını kaybetti.

Şarkiye ve Düveyr beldeleri arasındaki Eşmaiyye bölgesini hedef alan hava saldırısında ise 4 kişi yaşamını yitirdi.

Kefersir beldesine düzenlenen hava saldırısında 3 kişi, İsrail'e ait bir insansız hava aracının da Düveyr yakınlarında bir motosikleti hedef alan saldırısında da 1 kişi öldü.

İSRAİL ORDUSUNDAN SALDIRI AÇIKLAMASI

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İsrail savaş uçaklarının Lübnan'ın güneyini hava saldırılarıyla hedef almaya devam ettiği bildirildi.

Açıklamada, savaş uçaklarının gece saatlerinden bu yana sürdürdüğü saldırılarda Hizbullah altyapısı ve mensuplarının hedef alındığı ileri sürüldü.

ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın uygulanmasını ele almak üzere İsviçre'de yapılması planlanan kritik görüşme iptal edildi.

İsviçre Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, tarafların bugün Burgenstock'taki tatil beldesinde gerçekleştirmesi beklenen toplantının yapılmayacağı duyuruldu.

Karar, Beyaz Saray'ın ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre seyahatinin şimdilik ertelendiğini açıklamasının ardından açıklandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı başlattığı askeri operasyonların maliyeti Washington'da tartışma konusu olmaya devam ediyor. ABD basınında yer alan haberlere göre Pentagon, İran savaşı ve diğer askeri harcamaları karşılayabilmek için Kongre'den yaklaşık 80 milyar dolarlık ek kaynak talep etmeye hazırlanıyor.

ABD'nin önde gelen gazetelerinden The Wall Street Journal'ın haberine göre, Savunma Bakan Yardımcısı Stephen Feinberg, bu hafta milletvekilleriyle yaptığı görüşmelerde Pentagon'un artan savaş maliyetleri nedeniyle ek bütçeye ihtiyaç duyduğunu anlattı.

Habere göre Pentagon yönetimi, Kongre'nin yeni bir savaş harcama paketini onaylamaması halinde yaz aylarında operasyon bütçesinde ciddi sıkıntılar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Savunma yetkilileri, İran'daki savaşın yanı sıra ABD'nin güney sınırında devam eden askeri konuşlandırmalar nedeniyle eğitim faaliyetleri ve diğer öncelikli programlarda kesintiye gitmek zorunda kalabileceklerini belirtti.

ABD ve İran arasında varılan anlaşmanın iki ülkenin devlet başkanları tarafından imzalanmasının ardından, Tahran yönetiminden Washington’a dikkat çeken bir uyarı geldi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kendilerine verilen görevin anlaşmanın şart ve hükümlerinin yerine getirilmesini sağlamak olduğunu belirterek, "Karşı tarafın sözünü tutmaması, anlaşmayı ihlal etmesi ve aşırı taleplerde bulunması durumunda, düşmana ezici bir yanıt vermekten çekinmeyiz" dedi.

Anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda buna verecekleri yanıtın sert olacağı konusunda uyaran Kalibaf, "Savaşta bir kez tokat yediler, aynı yolu seçerlerse bu kez daha sert bir tokat yerler" ifadelerini kullandı.

Amerikan Axios haber portalına röportaj veren ABD Başkanı Trump, İran'la mutabakatın ardından siyasi gücünü değerlendirdi.

Trump, İran savaşının ardından başkan olarak güç kullanma yetkisinin sınırları hakkında ne düşündüğü sorusuna, "Bir sınırı yok. Bu yönde bir ders almadım. Sınırların olduğunu biliyorum, ama burada sınır yok." değerlendirmesini yaptı.

İran'ı askeri açıdan tamamen mağlup ettiklerini ve ABD ordusunun dünyanın en güçlü ordusu olduğunu savunan Trump, "Başka kim böyle bir abluka uygulayabilirdi ki? Tek bir geminin bile geçemediği bir deniz ablukası uyguladım. Bazıları denedi. Başaramadılar." şeklinde konuştu.

ABD-İran mutabakat zaptının başlangıçta Tahran’dan istediği "koşulsuz teslimiyet" anlamına gelip gelmediği sorulduğunda ise Trump, "Muhtemelen gerçekten de koşulsuz bir teslimiyet oldu." diye yanıt verdi.

Beyaz Saray, İran ile yürütülecek teknik görüşmelere ilişkin hazırlıkların sürdüğünü ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre seyahatinin şimdilik ertelendiğini açıkladı.

Açıklamada, ABD heyetinin ilk uygun fırsatta yola çıkmaya hazır olduğu belirtilerek, "Ancak bu müzakerelerin lojistiği hiçbir zaman basit ya da öngörülebilir olmadı." denildi.

Başkan Yardımcısı Vance'in bu gece yola çıkmayacağı ve seyahatinin şimdilik ertelendiği kaydedilen açıklamada, "Bir sonraki adımlara ilişkin somut bir güncelleme olur olmaz sizi bilgilendireceğiz. Teknik görüşmelere mümkün olan en kısa sürede başlamayı sabırsızlıkla bekliyoruz." ifadelerine yer verildi.