7 ayda 3’üncü kez Washington’da… Trump: Ateşkes bu hafta olabilir

GAZZE Şeridi’nde ateşkes ve rehine takası anlaşmasına dair müzakereler devam ederken dün gözler Washington’daydı. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile başkanlık görevine ikinci kez başladığı ocak ayından bu yana Beyaz Saray’da üçüncü kez bir araya gelirken, Trump’ın ziyaret öncesi “Gazze Şeridi’nde ateşkes sağlanmasına yönelik müzakerelerde önemli ilerleme var, anlaşma hafta içinde mümkün olabilir” sözleri dikkati çekti. Times of Israel’e konuşan Filistinli bir yetkili de Netanyahu’nun Washington’a gitmesinin ardından Hamas ve İsrail’in Katar’da görüşmelere yeniden başladığını belirtti.

TRUMP’A GÜVENİYOR

ABD’ye uçmadan önce İsrailli basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Netanyahu, Gazze Şeridi’nde 20 sağ, 30 ölü İsrailli esir bulunduğunu hatırlatarak, “Kabul ettiğimiz şartlarda anlaşmaya varmak için çalışıyoruz. Net talimatlarla müzakere etmek üzere bir ekip gönderdim” dedi. Katar’da yeniden başlayan müzakereler, ABD’nin Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff’un yer aldığı Mısır ve Katarlı arabulucular aracılığıyla sürdürülüyor.

HAMAS’IN YANITI OLUMLU

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Gazze Şeridi’nde 60 günlük ateşkesin sağlanması için gerekli şartları kabul ettiğini açıklamıştı. ABD Başkanı, ateşkes görüşmelerine arabuluculuk yapan Katar ve Mısır’ın Hamas’a “nihai teklifi” sunacağını kaydetmişti. Hamas, Gazze’de İsrail ile ateşkes ve esir takası anlaşmasına ilişkin teklife “olumlu yanıtını” arabuluculara ilettiğini, ateşkesin uygulanması için müzakerelere hazır olduğunu duyurmuştu. Tel Aviv yönetimi, Gazze’de ateşkes için Hamas’ın Katar önerisinde yaptığı değişikliğin kabul edilemez olduğunu savunmuştu.

ASIL GÜNDEM İRAN

İsrail medyasının aktardığına göre görüşmenin ana gündem maddelerinden biri de İran’ın nükleer geliştirme kapasitesine ilişkin yeni adımların belirlenmesi oldu. Jerusalem Post’a konuşan İsrailli bir kaynağa göre Netanyahu İran’ın nükleer programını yeniden inşa etme faaliyetlerine karşı harekete geçmek için yeşil ışık istiyor. Post’a konuşan bir İsrailli yetkili, İsrail hükümetinin amacının Lübnan’daki gibi İran’a da istediği zaman saldırabileceği bir durumun oluşması olduğunu kaydetti. Son olarak İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, nükleer tesislerin ve bilim insanlarının güvenliği sağlanana kadar Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile işbirliğinin askıya alınmasına ilişkin yasayı onaylamış; Trump da İran’ın, nükleer programının denetlenmesini ya da uranyum zenginleştirmekten vazgeçmeyi kabul etmediğini belirtmişti.

Bu arada dün Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD’nin İran ile doğrudan ve dolaylı yoldan temas halinde olduğunu açıkladı.

PROGRAM ÇOK YOĞUN

Dün ABD Başkanı Trump ile görüşmesi öncesinde Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşen Netanyahu’nun bugün ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Kongre üyeleriyle Capitol Hill’de bir araya gelmesi bekleniyor. Netanyahu yarın da Savunma Bakanı Pete Hegseth’in yanı sıra Yahudi ve Evanjelik kanaat önderleriyle de buluşacak.

ATEŞKES PLANINDA NELER VAR

Amerikan AP Ajansı’nın ele geçirdiği Hamas’a önerilen ateşkes anlaşmasında özetle şu unsurlar yer alıyor:

- 60 günlük ateşkeste Hamas’ın elinde bulunan 10 İsrailli rehine ile 18 rehinenin cesedi İsrail’e teslim edilecek.

- Rehinelere karşılık İsrail’in elindeki Filistinli mahkûmlar serbest bırakılacak.

- Gazze’ye giren insani yardım önemli ölçüde arttırılacak ve Birleşmiş Milletler tarafından dağıtılacak. İsrail güçleri Gazze’nin İsrail ve Mısır sınırı boyunca uzanan bir tampon bölgeye çekilecek.

- Ateşkesin ilk gününde tarafların savaşı sona erdirmek için müzakerelere başlaması bekleniyor, ancak herhangi bir zaman çizelgesinden bahsedilmiyor.

- Savaşı sona erdirmeye yönelik müzakereler 60 gün sonra tamamlanmazsa, ateşkes uzatılabilir.