Güncelleme Tarihi:

OPEC, Eylül 1960'ta İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından Bağdat'ta imzalanan bir anlaşma ile kurulmuştur. Kuruluşun temel amacı, petrol şirketlerinin uyguladığı fiyat indirimlerine karşı üretici ülkelerin gelirlerini korumak ve petrol piyasasında adil ve istikrarlı fiyatlar sağlamaktır. Ayrıca, tüketici ülkelere verimli, ekonomik ve düzenli petrol tedariki sağlamak ve petrol endüstrisine yatırım yapanlara adil bir sermaye getirisi sunmak da OPEC'in misyonları arasında yer almaktadır.
OPEC ÜYELERİ
OPEC, kuruluşundan bu yana birçok ülkenin katılımına ve ayrılığına tanık olmuştur. 2024 yılı itibarıyla örgütün 12 üyesi bulunmaktadır. Kurucu üyelerin yanı sıra, zamanla farklı ülkeler de örgüte katılmış veya üyeliklerini askıya almıştır. Örneğin, Katar 2019'da, Ekvador 2020'de ve Angola 1 Ocak 2024 itibarıyla üyelikten ayrılmıştır. Endonezya'nın üyeliği ise askıdadır.
GÜNCEL OPEC ÜYESİ ÜLKELER (2024):
Ülke Adı | Katılım Yılı |
Cezayir | 1969 |
Kongo | 2018 |
Ekvator Ginesi | 2017 |
Gabon | 1975 (2016'da yeniden katıldı) |
İran | 1960 (Kurucu) |
Irak | 1960 (Kurucu) |
Kuveyt | 1960 (Kurucu) |
Libya | 1962 |
Nijerya | 1971 |
Suudi Arabistan | 1960 (Kurucu) |
Birleşik Arap Emirlikleri | 1967 |
Venezuela | 1960 (Kurucu) |
OPEC'İN İŞLEVİ VE DÜNYA PETROL PİYASASINDAKİ ROLÜ
OPEC, dünya petrol piyasasında arz ve talep dengesini etkileyerek fiyat istikrarını sağlamaya çalışır. Üye ülkeler, petrol üretim kotaları belirleyerek küresel petrol arzını yönetirler. Bu kararlar, dünya ekonomisi ve enerji piyasaları üzerinde doğrudan bir etkiye sahiptir.
OPEC+
Son yıllarda, OPEC'in etkisi OPEC+ olarak bilinen daha geniş bir işbirliği grubuyla artmıştır. OPEC+, OPEC üyesi ülkelerin yanı sıra Rusya, Kazakistan ve Meksika gibi OPEC dışı büyük petrol üreticisi ülkeleri de içermektedir. Bu genişletilmiş grup, küresel petrol piyasasında daha kapsamlı bir istikrar sağlamak amacıyla üretim politikalarını koordine etmektedir.
YÖNETİM VE MERKEZ
OPEC'in merkezi Avusturya'nın Viyana şehrindedir. Örgütün başında bir Genel Sekreter bulunur. Mevcut Genel Sekreter, Kuveytli Haitham al-Ghais'tir.
OPEC, kurulduğu günden bu yana dünya enerji politikasının ve ekonomisinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Küresel petrol arzının önemli bir kısmını kontrol etmesi, onu uluslararası ilişkilerde ve enerji güvenliğinde kilit bir aktör haline getirmektedir.