SPD nereye gidiyor?
Güncelleme Tarihi:
23 Mayıs 1949 tarihinde Alman Anayasası’nın kabulüyle resmen kurulan Almanya Federal Cumhuriyeti’nin, iki Almanya 3 Ekim 1990’da resmen birleşinceye kadar, 11 eyaleti vardı.
Tabii bir de özel statüdeki Batı Berlin.
İki Almanya birleştikten sonra eyalet sayısı Batı-Doğu Berlin’in birleşmesiyle ve eski Doğu Almanya sınırları içinde oluşturulan yeni 4 eyaletle birlikte 16 oldu.
Bu eyaletlerden Bremen şimdiye kadar SPD’nin dışında hiçbir partili Eyalet Başbakanı görmedi.
Bavyera’da SPD’li Wilhelm Högner 1945-1946 ve 1954-1957 yıllarında Eyalet Başbakanlığı yaptı.
Diğer yıllardaki Eyalet Başbakanlarının hepsi de, şu anda da olduğu gibi, Hristiyan Sosyal Birlik Partisi'ndendi (CSU).
Baden Württemberg eyaletinde de 2011 yıkına kadar yalnız Hristiyan Demokrat Birlik Partili (CDU) politikacılar Eyalet Başbakanı olarak görev aldı.
2011 yılından beri de Yeşiller’li Winfried Kretschmann görevdedir.
Yerine de 8 Mart’ta yapılan seçimleri kazanan parti arkadaşı Cem Özdemir’in gelmesi beklenmektedir.
Berlin’de, Hamburg’da, Hessen’de, Kuzey Ren Vestfalya’da şimdiye kadar SPD’li Eyalet Başbakanları CDU’lulardan daha uzun süre iktidarda kaldı.
Şu anda Aşağı Saksonya, Brandenburg, Bremen, Hamburg, Mecklenburg-Vorpommern, Rheinland-Pfalz ve Saarland’ın Eyalet Başbakanları SPD’lidir.
Ancak geçen hafta sonu Rheinland-Pfalz’da yapılan seçimlerde, tam 35 yıl sonra tarihi bir yenilgiye uğrayan ve ilk sırayı yeniden CDU’ya kaptıran SPD’li Eyalet Başbakanı Alexander Schweitzer de koktuğundan oldu.
8 Mart’ta Baden-Württemberg’de yapılan Eyalet Parlamentosu seçimlerinde yüzde 5.5 oy alarak yüzde 5 barajını zar zor aşan SPD, partinin tarihinde şimdiye kadar hiç görülmemiş bir hezimete uğradı.
23 Şubat 2025’te yapılan erken genel seçimlerde toplam oyların ancak yüzde 16.4’ünü alarak Başbakanlık koltuğunu yüzde 28.5 oy toplayan CDU’lu Friedrich Merz’e, ikinci sırayı ise seçmenlerin yüzde 20.8’inin desteğini alan sağ popülist Almanya için Alternatif’e (AfD) kaptıran SPD, gözden de gönülden de düşmeye başladı.
Tabii Baden-Württemberg’deki hezimetin ardından, Rheinland-Pfalz’da yaşanan hayal kırıklığı, SPD’de son yıllarda zaten varolan sancıları daha da artırdı.
Parti Eş Başkanları Lars Klingbeil ile Baerbel Bas’a istifa baskılarını da…
Almanya’nın SPD’li eski Başbakanı Gerhard Schröder’in eski eşi olan Aşağı Saksonya Eyalet Parlamentosu milletvekili Doris Schröder-Köpf, Klingbeil ile Baerbel Bas’a yenilgilerin siyasi sorumluluğunu üstlenip istifa etmeleri çağrısında bulundu.
Hatta bir dönemler yüzde 45’in bile üzerinde oy alan SPD’nin yeniden canlandırılması için partinin başına Saarland’da tek başına iktidarda bulunan sosyal demokrat Eyalet Başbakanı Anke Rehlinger’in getirilmesini bile önerdi.
SPD gençlik teşkilatı Genç Sosyalistler “(Jusos) Başkanı Philipp Türmer de, partide bir yenilenmeye gerek duyulduğunu belirtirken, parti liderlerine, dolaylı bir şekilde de olsa, görevi bırakmaları sinyali verdi.
“Sesini çıkarmayanlar da bu çöküşün sorumlusu olur” diyerek hem uyarıda hem de harekete geçme çağrısında bulundu.
Rheinland-Pfalz’daki seçim sonuçları başka bir şeyi daha ortaya koydu.
Bir dönemlerin “İşçi Partisi”, “İşçilerin Partisi” olarak bilinen SPD, bu konumunu da kaybetti.
Yapılan seçim analizlerine göre, Baden-Württemberg’de de Rheinland-Pfalz’da da SPD’ye destek veren işçilerin oranı dibe vurdu.
Bu oran Baden-Württemberg’de yüzde 5’lere, Rheinlad-Pfalz’da yüzde 20’nin altına düştü.
Sağ popülist AfD’ye destek veren işçilerin oranı ise Rheinland-Pfalz’da yüzde 39’a ulaştı.
Bu sonuçların ortaya çıkması üzerine AfD’li politikacılar, “Biz işçilerin partisiyiz” diyerek hava atmaya bile başladı.
Evet…
Bu veriler, yıllarca “İşçilerin Partisi” olarak bilinen SPD’yi işçilerin terk ettiğini ortaya koydu.
Yalnız işçiler değil, gençler de SPD’den uzaklaşmaya başladı.
Rheinlad-Pfalz’da yapılan seçimlerde, 18-24 yaş grubu seçmenlerin ilk tercihi Alman mahkemeleri tarafından bazı politikacılarına “faşist” denilmesine izin verilen AfD oldu.
Bu yaş grubu seçmenlerin yüzde 21’i AfD’ye, yüzde 19’u Sol Parti’ye, yüzde 18’i SPD’ye, yüzde 14’ü CSU’ya ve yüzde 9’u Yeşiller’e oy verdi.
Evet…
Politik gözlemcilere göre, Almanya’nın “en köklü partisi” olan SPD’nin ayakta kalabilmesi için partinin politikasında ve yönetim kadrosunda “köklü bir değişime” ihtiyaç vardır.
“Köklü bir değişim” için de yeni yüzlere ve yaratıcı kafalara.
Ama partinin tepesinde bu yönde bir hareket görülmemektedir.
Parti Eş Başkanları Baerbel Bas da, Lars Klingbeil da görevi yeni yüzlere devretmeyi düşünmemekte.
Tabii SPD’nin nereye gideceği de bilinmemekte…