Şansölye Merz’den beklenmedik çıkış

Bu yılki konferansın organizatörü emekli Büyükelçi Wolfgang Ischinger, selamlama konuşmasını yaparken birden okuma gözlüğünü çıkarıp, Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron’un İsviçre’nin Davos beldesinde Ocak ayında yapılan Dünya Ekonomik Forumu'nda gözündeki hassasiyet nedeniyle taktığı güneş gözlüğüne benzer bir gözlük takması izleyicileri güldürdü.

115 ülkeden 60’a yakın ülkeden devlet ve hükümet başkanları ile binden fazla izleyicinin katıldığı etkinliğe, geçen yıl ABD Başkan Yardımcısı DJ Vance’ın konuşması, bu yıl ise Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in beklenmedik çıkışı damga vurdu.

Vance, tam bir yıl önce Münih’te, “Avrupa’ya karşı en çok endişe duyduğum tehdit ne Rusya, ne Çin, ne de başka bir dış aktör. Beni endişelendiren içeriden gelen tehdit, Avrupa’nın ABD ile paylaştığı temel değerlerden uzaklaşması' demişti.

Belçika’yı nefret dolu içerikler nedeniyle sosyal medyayı kapatmakla, Almanya’yı anti-feminist yorumlar paylaştıkları için kendi vatandaşlarına yönelik baskınlar düzenlemekle suçlamıştı.

Avrupa’yı ifade özgürlüğünün korunması gibi temel değerlerden uzaklaşmakla da suçlamıştı.

Tabii DJ Vance’ın bu suçlamaları Avrupalıları küplere bindirmişti.

Sağ popülist Almanya için Alternatif (AfD) partisini “uygun bir siyasi ortak” olarak değerlendirmesi ve desteklediklerini söylemesi ise en çok da demokrasi sevdalısı Almanları kızdırmıştı.

Dün başlayan ve yarın sona erecek olan Münih Güvenlik Konferansı’nın açılışında yaptığı konuşmasında Şansölye Merz, ABD ile Avrupa arasında bir “çukur - uçurum” oluştuğuna dikkat çekerken, “Avrupa kendi ayakları üzerinde durmalı” dedi.

“Bizi ABD’ye aşırı derecede bağımlı hale gelmeye kimse zorlamadı. Bu bizim kendimizin hatasıydı” derken, Avrupalıların ve Almanların birlikte hareket ederek askeri, siyasi, ekonomik ve teknolojik potansiyellerini artırmalarının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

“Transatlantik güven onarılmalı ve yeniden canlandırılmalı. Yarın değil bugünden” uyarısında bulundu.

Tabii ABD’yi ve “Avrupa kendi güvenliğini kendisi sağlasın” diyen ABD Başkanı Donald Trump’ı küplere bindirmemek için de, “Avrupa, ABD’yi ortaklıktan silmemeli” görüşünü vurgulamayı da ihmal etmedi.

Şansölye Merz, dünyanın artık değiştiğini, eski kurallara dayalı uluslararası düzenin çöktüğünü ve "büyük güçler siyaseti" (great power politics) olarak nitelendirilen güce ve kuvvete dayalı yeni bir döneme girildiğini de dile getirdi.

Özgürlük ve bağımsızlığın korunması için Avrupalıların da, demokrasi sevdalısı Almanların da harekete geçmeleri zamanının geldiğini söyledi.

Ayrıca dünya düzeninin süper güçler tarafından belirlenmesinin engellenmesi için Avrupa’nın Türkiye, Brezilya, Hindistan gibi ülkelerle ilişkilerini geliştirmesinin kaçınılmaz olduğunun altını da çizdi.

Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron da konuşmasında, Avrupa’nın güçlendirilmesine ağırlık verdi.

“Avrupalılar olmadan barış olmaz” diyen Macron da, Rusya ile Ukrayna arasında ABD’nin desteğiyle sürdürülen barış görüşmelerine Avrupalıların dahil edilmemesini dolaylı bir şekilde eleştirdi.

“Biz çözümün parçası olacağız ve görüşmelerin parçası olmalıyız” dedi.

Avrupalıların çok şey başardığını hatırlatan Macron, “Başarılarımızla ve gücümüzle gurur duymalıyız. Elbette daha yapılacak çok iş var. Ama biz bunların da üstesinden geliriz. Güçlü bir Avrupa zamanı. Avrupalılar kendileriyle gurur duymalı” dedi.

“Bu Avrupa, ABD için iyi bir ortak olacak” derken, Donald Trump’a olumlu sinyaller de yansıttı.

Ancak “Saygı görmeliyiz” diyerek uyarıda bulunmayı da ihmal etmedi.

Şansölye Merz’in lideri olduğu Hristiyan Demokrat Birlik Partisi’nin (CDU) “kardeş parti” konumundaki Hristiyan Sosyal Birlik Partisi (CSU) Genel Başkanı ve Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder de, Avrupa ile ABD aradındaki ilişkilerin Avrupa’nın güvenliği açısından anahtar rol oynadığının altını çizdi.

Şansölye Merz’in Avrupa’nın güçlendirilmesi, ancak ABD ile ilişkilerin de sürdürülmesini içeren konuşmasını çok yerinde bulduğunu da dile getirdi.

Markus Söder, ABD ile yaşanan gerginliği kişiler arasında yaşanan kriz ve krizlere benzeterek, “Biraz uzun soluklu olmalıyız. ABD ile ilişkilerimizi yeniden rayına oturtup düzetmeliyiz” uyarısında da bulundu.

Konferansın ikinci gününde konuşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise tam bir dostluk sergiledi.

“ABD ile Avrupa birbirlerine aittir. Biz güçlü bir Avrupa istiyoruz. Biz sizin ve bizim geleceğimizle yoğun bir şekilde ilgileniyoruz. Biz medeniyetin, Batılı medeniyetin bir parçayız” dedi.

Ve “Avrupalılar bizim dostumuz” dedi.

Evet…

Şansölye Merz’in konuşması Almanya’da ağırlıklı olarak “beklenmeyen konuşma” olarak yorumlanırken, ABD basını, “Merz’in konuşması, ABD ile Avrupa arasındaki büyüyen mesafeyi ortaya koydu. Merz, Trump yönetiminin gümrük vergileri, iklim değişikliği ve kültür savaşları konusundaki politikasını açıkça eleştirdi. Bu ifadeler Washington’da rahatsızlık yaratabilir” değerlendirmesinde bulundu.