Frankfurt Mahmut Telli’yi andı

Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği (HeADD) ile Almanya Türk Mühendis ve Mimarlar Birliği (TMMB) gibi artık her biri kurumsallaşma süreçlerini tamamlamış olan sivil toplum örgütlerinin uzun yıllar başkanlığını yürüten Mahmut Telli’nin 8 Mayıs günü yaşamını yitirmişti.

HeADD Başkanı Yelda Acar Gösterişli’nin yönetimindeki törene Mahmut Telli’nin oğlu Cem Telli, Türkiye’nin Frankfurt Başkonsolosu Nagihan İlknur Akdevelioğlu ile Frankfurt ve çevresindeki sivil toplum kurumlarının temsilcileri ve çok sayıda vatandaşımız katıldı.

Cem Telli, HeADD Başkanı Acar Gösterişli, Başkonsolos Akdevelioğlu, HeADD ile TMMB’nin kurucu ve önceki dönem yöneticilerinden Makine Yüksek Mühendisi Abdullah Eldelekli, TMMB Başkanı Demir Ceylan, TMMB’nin eski Başkanı Fatma Weber yaptıkları konuşmalarda Telli’nin hem toplumsal, hem de mesleki ve bilimsel çalışmalarını anlattılar, çeşitli alanlarda Almanya’daki Türk toplumuna büyük katkılarda bulunduğuna işaret ettiler.

DOĞUM GÜNÜNÜN GETİRDİĞİ SORUMLULUK

Mahmut Telli’nin ABD’de yaşayan, babası gibi Makine Mühendisi olan oğlu Cem Telli, 10 Kasım 1938’de Türkiye Atatürk’ün kaybına ağlarken dünyaya gelen babasının hiçbir zaman bir tesadüf olarak kabul etmediğini bu durumun kendisine O’nun mirasını taşıma sorumluğu yüklediğinin bilinciyle yaşamını sürdürdüğünü vurguladı.

İki ay önce de annesini yitiren Cem Telli’nin Yelda Acar Gösterişli’nin desteğiyle tamamladığı konuşması özetle şöyle:

“Bugün Anneler Günü. Dünyanın her yerinde çocuklar annelerine sarılırken, ben çekirdek ailemin hayatta kalan son üyesi olarak buradayım. İki ay önce, annem Songül’ü kaybettim. Babam, onun en büyük hayat arkadaşı ve yol arkadaşıydı. Mart ayında ona veda etti ve şimdi yine el ele yola koyuldular.

Babam 10 Kasım 1938’de doğdu. Türkiye, Atatürk’ün kaybıyla ağlarken, o karanlığın ortasında yeni bir hayat filizlenmişti. Babam bunu hiçbir zaman sıradan bir tesadüf olarak görmedi. Doğum gününü asla kutlamazdı, çünkü ona göre o gün kutlama değil, anma günüydü. Atatürk’ün mirasını taşıma sorumluluğunu omuzlarında hissederek, bu mirasın mimarı gibi büyüdü.

O, ‘titanyum’ sertliğinde bir disipline ve ODTÜ’de dövülmüş keskin bir zekaya sahipti. Farklı kıtalarda mühendislik yaparken de Darmstadt Teknik Üniversitesi’nde ders verirken öğrencilerin zihinleri şekillendirdi.

TMMB’nin kurucularından biri oldu ve HeADD’nin tatürkçü 18 yıl boyunca kurucu başkanlığını yürüttü. Onun için bilim ve laiklik sadece birer fikir değil, Frankfurt’ta hepimiz için inşa ettiği bir yuvaydı.

Ama babam aynı zamanda şair ruhlu bir mühendisti. Kelimelerini, tıpkı bir çarkın dişlileri gibi birbirine tam oturacak şekilde seçerdi. 80’li yaşlarında, hayatını anlattığı kitabına ‘Her Şey Yeniden Başlasa’ adını verdi. Bu, aslında 20 yaşındayken yazdığı bir şiirin adıydı. Çünkü o, en sarsıcı kayıplardan sonra bile hayata yeniden nasıl başlanacağını hep biliyordu.

Onun asıl gücü dayanıklılığıydı. 1985’te kardeşim Cenk’i kaybettiğimizde ağladı ama yıkılmadı. Mart ayında annem gittiğinde ise onu uğurladı ve peşinden gitmeye hazırlandı. Sonunda onları tekrar birbirine kavuşturdu.

Annem Songül’e, Zübeyde Hanım’a ve evlatlarını vatana adayan tüm annelere…

Bugün hepinizi saygıyla anıyoruz.

Babam bana acı ve sevginin aynı nefeste yaşanabileceğini ve iyi bir insanın, doğduğu günü bile başkalarına adayabileceğini öğretti.

Baba, sonunda anneme kavuştun ve 40 yıl sonra tekrar Cenk’in yanındasın. Kitabında dediğin gibi, hikaye bitmiyor, sadece yeniden başlıyor.”

BAŞKONSOLOS: TÜRK KADININA SAYGI

Mahmut ve Songül Telli’yle kısa bir süre önce tanışma fırsatı bulduğunu belirten Başkonsolos Akdevelioğlu da konuşmasında “anlamlı bir ömür sürdürdüklerine ve topluma katkıda bulunduklarına” işaret etti. “Mahmut Bey gerçekten zarif ve kadar hoş bir insandı. Buraya atanın ilk kadın başkonsolos olduğum için çok özel bir gurur duyduklarını hissettim” diyen Akdevelioğlu, Mahmut Telli’nin bu gururu toplum ve kendilerini ait hissettikleri devlet adına duyduklarını belirtti ve “Bu Türk kadınına gösterdikleri saygıydı” dedi.

Mahmut Telli’yle uzun yıllar süren dostluklarının temelini 1965’te Ankara’da attıklarını ve daha sonra yollarının Frankfurt’ta kesiştiğini belirten meslektaşı ve arkadaşı Abdullah Eldelekli de konuşmasında “Gençtik, enerjimiz vardı. Atatürkçüleri, mühendis ve mimarları bir çatı altında topladık. Kardeş olduk, sırdaş olduk. Büyük bir aile olduk. Önce kardeşim Mahmut’un sevgili eşini, şimdi de kendisini sonsuzluğa uğurluyoruz. Hepimizin başı sağolsun. Sevgili kardeşim toprak seni incitmesin. Işıklar yoldaşın olsun” dedi.

CUMHURİYET AYDINLIĞININ SEMBOLÜ

Almanya-TMMM Başkanı Demir Ceylan da Telli’nin vefatının Avrupa’daki Türk toplumu ve Türk mühendislik camiası için büyük bir kayıp olduğunu belirtti.

Ceylan’ın konuşması özetle şöyle:

“Sizlere bugün, TMMB Başkanı olarak, ama her şeyden önemlisi, büyük bir değeri kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşayan bir yol arkadaşı olarak hitap ediyorum.

Mahmut Telli’nin vefatı, yalnızca ailesi için değil, Avrupa’daki Türk toplumu ve de Türk mühendislik camiası için de çok büyük bir kayıp.

Bugün burada sadece bir mühendisi uğurlamıyoruz. Birliğimizin harcını karan, temeline ilk taşı koyan ulu çınarlarımızdan birini, Mahmut Telli’yi ebediyete yolcu ediyoruz. Acımız gerçekten çok derin.

Mahmut Bey, mühendislik ve mimarlığın sadece teknik bir hesap işi olmadığını, bu mesleğin bilimin ışığında halkın çıkarına ve vatan sevgisiyle icra edilmesi gerektiğini bizlere öğreten o eşsiz kuşağın temsilcisiydi.

ODTÜ ekolünden gelen disiplini, onu NATO ve ABD Mühendislik Teşkilatı gibi en zorlu platformlarda en üst düzeye taşıdı. 1985 yılında Almanya’da ‘Yılın Mühendisi’ seçilmesi, Türk mühendisinin zekasını ve azmini dünyaya tescil ettiren tarihi bir başarıydı. Darmstadt Teknik Üniversitesi’ndeki kürsüsünde ise sadece teknik bilgi vermedi; geleceğin mühendislerine sarsılmaz bir duruş aşıladı.

Mahmut Telli ismi bizim için sadece bir kurucu üye ismi değildir. Liyakatin ve Cumhuriyet aydınlığının sembolüdür.

1991’den itibaren Almanya-TMMB’nin kuruluş yıllarındaki kısıtlı imkanlara rağmen, onun ve onun gibi değerli dava arkadaşlarımızın gösterdiği vizyon olmasaydı, bugün 35. yılındaki bu güçlü meslek örgütünden bahsedemezdik.

Üç dönem başkanlığını da yürüttüğü birlik çatısı altında bizlere, mesleki dayanışmanın ötesinde bir ufuk kazandırdı.

2018 yılında Dışişleri Bakanlığı tarafından ‘Örnek Kıdemli Vatandaş’ ilan edilmesi, onun gurbetteki Türk toplumuna sağladığı bilgeliğin ve yol göstericiliğin en zarif nişanesidir.

Mahmut Telli, sadece 10 Kasım 1938’de doğmuş bir isim değil. O, ömrü boyunca Atatürk ilke ve devrimlerini rehber edinmiş, Cumhuriyet’in yetiştirdiği gerçek bir ‘meşale’ idi. HeADD’nin kurucu başkanı olarak, vatanından uzakta ama kalbi daima memleket sevdasıyla çarpan bir aydın olarak hepimize örnek oldu.

Birliğimizin Teknik İletişim dergisinin hazırlanması ve yayımlanmasında emeği çok büyüktü. ‘Her Şey Yeniden Başlasa’ adlı eseriyle de ardında büyük bir miras bıraktı.

Saygıdeğer Büyüğüm, Mahmut Ağabeyim,

Senin ve kurucu üyelerimizin birlikte diktiği o fidan, bugün koca bir ormana dönüştü. Bizler aynı heyecanla bilimin, tekniğin yolunda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.”

TMMB’nin eski Başkanı Mimar Fatma Weber de konuşmasında toplumuna güçlü sivil toplum örgütleri kazandıran Mahmut Telli’nin yaşamı boyunca gençleri teşvik ettiğini, iş bulmaları için destek verdiğine işaret etti.

Anma töreni Din Görevlisince okunan dualarla devam etti.

Mahmut Telli’nin yarın (Salı günü) Ankara Cebeci Mezarlığı’nda toprağa verilecek.