GeriZeynep Şimşek Çocukluk döneminde inatçılık
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Çocukluk döneminde inatçılık

Çocukluk döneminde inatçılık

İnatçılık davranışı 2-4 yaş arasında sıklıkla görülen bir durumdur. Bu yaş aralığını verebiliyorsak bunun gelişimin bir parçası olarak değerlendirmek, izlemek ve ona göre yönetmek için ideal bir bilgidir. Bu yaş döneminde doğru iletişim yolunu bulamazsak her anımız krize dönüşebilir. Oyuncak toplamak, yatma zamanı, giysi seçmek, yemek öğünleri, ödev yapmak gibi…

2-4 yaş döneminde iradesini kullanmak isteyeceği bir dönemdir. Her şeyi kendi seçmek ve yapmak ister. Eğer çocuğa belli sorumluluklar vermezsek ve seçim hakkı tanımazsak bu içinden çıkılmaz bir savaşa dönüşür. Ağlama krizleri, öfke nöbetleri de baş göstermeye başlar. İnatçılık gibi görünen durum aslında çocukta duyusal işleme de sorunu olabilir.

İnatçı çocuğunuzla doğru şekilde başa çıkmak için önce neden bu şekilde olduklarını ve onları bu şekilde yapan şeyin ne olduğunu anlamak önemlidir. Çocuğunuzun kararlı mı yoksa inatçı mı? Bunlar başka bir şeydir. Kararlı olmak ‘amaca ulaşmak' olarak tanımlanırken, inatçı olmak 'herhangi bir dış baskı altında düşünce, davranış veya eylemi değiştirmeyi reddetmektir.' İnatçılık genetik olabilir ve ayrıca başkalarını gözlemleyerek öğrenilen kazanılmış davranış olabilir. Ancak bu davranış, çocuğunuzu çok yönlü bir birey olarak üretken ve yumuşak bir şekilde amacına ulaşmaya kanalize edilebilir.

Neler yapmalısınız?

İnatçı çocuklar tartışmaya çok müsaitlerdir. Buna fırsat vermeden konu neyse onunla alakalı sohbet geliştirin.

Birlikte ortak alanlar belirleyin. Ödev yapmak istemiyorsa baskı yapmamalısınız. Ödev yapmak bir çocuğun sorumluluğudur ama ilişki kurmak adına ödev öncesi biraz onunla oyun oynayın. Sonra kendi sorumluluğunuz olan bir işi yapmaya gidin. Doğru model olmanız uzun vadede çok işe yarayacaktır.

Rutinler çocuklara güven verir. Öncesi ve sonrası durumları görmesini sağlar.

Olumsuz davranışlarına yönelik sürekli olarak tenkit etmeyin. Hatta onları done olarak vermek yerine bir süre sadece olumlu davranışlarını pekiştirin. Çok sakinsin, Çok güzel oturuyorsun, çok kibar konuştun vb.

Mutlaka kurallarınız olmalı ve bunlar da tutarlı olmalısınız. Bunlar sert olmamalı ve ceza içermemeli.

Çocuğunuzun bazı davranışlarına bazı öneriler…

Yemek saati

Çoğu çocuk, konu yemek ve öğün olduğunda mızmız olabilir ve daha fazlası, çocuğun inatçı bir çizgisi varsa porsiyonları küçük hazırlayın. Sağlıklı malzemelerle yaratıcı tarifler bularak yiyecekleri ilginç hale getirmeyi de deneyebilirsiniz. Ayrıca, çocuğunuzu sofra hazırlamak gibi yemek işlerine dahil etmeye çalışın. Onları yemeklerini bitirmek için en sevdikleri tatlılar gibi ödüllendirmek de işe yarayabilir.

Ödev saati

Her çocuğun dikkat süresi farklıdır. Eğer çocuğunuzun ödev süresi uzuyorsa belli saatlere bölerek molaları uzatarak çalışmasını sağlayabilirsiniz. “Ödevini yap” tekraraları asla işe yaramayacaktır.

Yatma zamanı

Yatma vakti yaklaştıkça, çocuğunuz etrafta koşmaya başlar ve adrenalini pompalamaya çalışır, böylece kolayca uykuya dalmazlar. Bu nedenle, ışıklar sönmeden yaklaşık 30 dakika önce rahatlatıcı bir müzik açın ve ışıkları kısın. Televizyonu kapatın ve çocuğunuzun pijamasını değiştirmesini sağlayın. Çocuğunuza geceliğini seçme ve giyme seçeneği vererek veya yardımınızı alarak burada kavga etmekten kaçının. Onları yatak odasına yerleştirmeden hemen önce, çocuğunuza günleriyle ilgili paylaşacak bir şeyleri olup olmadığını veya sadece günün iyi bir gün mü yoksa kötü bir gün mü olduğuna dair basit bir soru sorarak bağlantı kurmak için birkaç dakikanızı ayırın.

İnatçı bir çocuğa sahip olmak kötü bir şey değildir. Nitekim bu özelliklere sahip çocukların çalışma hayatlarının yanı sıra akademisyenlerde de sıklıkla başarılı oldukları görülmüştür. Akran baskısına teslim olma konusunda daha az hassastırlar, bu da arkadaşlarının içine girebilecekleri yanlış şeylerden uzak durmalarına yardımcı olur. Etkili disiplin uygulamak ve çocuğunuzu anlamak için çaba sarf etmek, iradeli de olsa sorumlu yetişkinlere dönüşmelerine yardımcı olmak için uzun bir yol kat edebilir.

False