Melatonin takviyeleri uzun vadede kalp-damar riskini artırıyor mu?

Melatonin Nedir?

Melatonin, beynimizdeki epifiz bezinden salgılanan doğal bir hormondur.

Vücudun “biyolojik saatini” ayarlayan bu madde, özellikle akşam karanlığıyla birlikte artar ve uykuya geçişi kolaylaştırır. Ancak yaş, stres, vardiyalı çalışma, ekran ışığı gibi etkenler melatonin üretimini azaltabilir. Bu durumda birçok kişi çözümü, melatonin tabletleri veya damlalarında buluyor.

Yeni Araştırmalar Ne Diyor?

Kasım 2025’te yayımlanan geniş kapsamlı bir gözlemsel çalışma (Amerikan Kalp Derneği – AHA Scientific Sessions 2025), uzun süreli melatonin kullanan bireylerde kalp yetmezliği riskinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.

Araştırmada:

● 130.000 yetişkinin sağlık verileri incelendi.

● En az 1 yıl boyunca melatonin takviyesi kullananlar, kullanmayanlarla karşılaştırıldı.

● 5 yıl içinde kalp yetmezliği tanısı alma oranı:

○ Melatonin kullananlarda %4,6

○ Kullanmayanlarda %2,7 olarak bulundu.

● Ayrıca, melatonin kullanan grupta herhangi bir nedenle ölüm oranı da daha yüksek çıktı. Bu veriler, melatoninin uzun vadeli kullanımının kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini düşündürüyor.

Kaynaklar:

American Heart Association – 2025 Sessions Abstract #4371606

Newsroom.heart.org – Melatonin and Heart Risk Report

Neden Böyle Olabilir?

Araştırmacılar, kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurmuş değil. Ancak birkaç olası mekanizma üzerinde duruluyor:

1. Kan Basıncı Düzeni:

Melatonin, damar genişlemesini ve tansiyonu etkileyebilen bir hormondur. Uzun süre yüksek doz kullanımı, kan basıncında dalgalanmalara yol açabilir.

2. Kalp Ritimleri:

Melatonin, kalp atım hızını yavaşlatabilir. Bu, bazı bireylerde ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir.

3. Eşlik Eden Hastalıklar:

Melatonin kullanan bireylerin büyük bölümü zaten uyku apnesi, stres bozukluğu veya hipertansiyon gibi risk faktörlerine sahiptir. Bu durum, genel kalp-damar riskini artırıyor olabilir.

Melatonin Kullananlar Ne Yapmalı?

Endişelenmek yerine bilinçli kullanmak en doğru yaklaşım.

Uzmanların önerileri şu şekilde:

● Uzun süreli (aylar veya yıllar) melatonin kullanımından kaçının.

● Uyku probleminizin nedenini bulmak için bir uyku uzmanına danışın.

● Melatonin takviyesini sadece kısa süreli (örneğin 2–4 hafta) ve düşük dozda kullanın.

● Kalp hastalığınız, hipertansiyonunuz veya diyabetiniz varsa doktor onayı olmadan melatonin almayın.

● Doğal yollarla melatonin üretimini artırın:

○ Akşam saatlerinde ekran ışığını azaltın,

○ Yatmadan 2 saat önce parlak ışıklardan uzaklaşın,

○ Düzenli uyku saatleri oluşturun,

○ Akşamları triptofan zengini besinler (yoğurt, yulaf, muz, ceviz) tüketin.

“Doğal” Her Zaman Güvenli Değil

Melatonin genellikle “doğal uyku hormonu” olarak tanıtılıyor, ancak takviye formu vücutta doğal salınımdan çok farklı etkilere sahip olabilir. Bazı ürünlerde gerçek melatonin miktarı etikette yazan dozdan 2 ila 5 kat fazla olabiliyor. Bu da uzun vadede hormon dengesini ve kalp fonksiyonlarını bozabilecek bir durum yaratıyor.

Melatonin takviyeleri, kısa vadede uyku düzenlemeye yardımcı olabilir; ancak uzun vadeli ve kontrolsüz kullanımı kalp-damar sağlığı açısından riskli olabilir. Günün sonunda, iyi bir uyku için en güvenli çözüm hâlâ aynı:

● Doğru uyku alışkanlıkları,

● Işık kontrolü,

● Dengeli beslenme,

● Düzenli egzersiz,

Unutmayın: Sağlıkta “doğal” olan her şey zararsız değildir denge, her zaman anahtar kelimedir.