Dondurma yediğinizde vücudunuzda gerçekte neler oluyor?

İlk lokma: Neden “brain freeze” oluyor?

Dondurmayı çok hızlı yediğinizde damağınızın hızla soğuması, buradaki sinirleri ve damarları etkileyebilir. Bu durum bazı kişilerde birkaç saniye veya dakika süren keskin bir baş ağrısına, yani “brain freeze” olarak bilinen duruma yol açabilir.

Çözüm basit: Dondurmayı biraz daha yavaş yemek.

Kan şekeriniz yükseliyor

Dondurmanın içerdiği şeker ve diğer karbonhidratlar sindirildikçe glukoz kana geçer. Bunun üzerine pankreas insülin salgılar ve glukozun hücreler tarafından kullanılmasına yardımcı olur. Bu, vücudun normal metabolik yanıtıdır. Ancak porsiyon büyüdükçe alınan şeker ve toplam enerji de artar.

Dondurmanın içerdiği yağ ve protein ise sindirimin ve kan şekeri yanıtının hızını da etkileyebilir.

Neden bir top daha istiyoruz?

Dondurmanın şeker ve yağ kombinasyonu, beynin ödül ve motivasyon sistemlerini uyarabilir.

Tatlı ve enerji yoğun yiyeceklerin lezzetli bulunması, onları tekrar tüketme isteğini artırabilir. Bu nedenle “bir top daha” demek kolaylaşabilir.

Ancak dondurmanın doğrudan “bağımlılık yaptığı” sonucuna varmak doğru değildir. Burada söz konusu olan, lezzetli yiyeceklerin beynin ödül sistemini aktive etmesidir.

Laktoz herkesi etkilemiyor

Süt bazlı dondurmalarda bulunan laktoz, bazı kişilerde sindirim sorunlarına neden olabilir.

Laktaz enzimi yetersiz olduğunda laktoz yeterince sindirilemez ve bağırsakta bakteriler tarafından fermente edilir. Bunun sonucunda şişkinlik, gaz, karın ağrısı veya ishal görülebilir.

Bu nedenle dondurma sonrasında sindirim problemi yaşayan herkesin süt alerjisi olduğunu düşünmek doğru değildir. Laktoz intoleransı farklı bir durumdur.

Dondurmanın hiç faydası yok mu?

Dondurma yalnızca şeker ve yağdan oluşmaz. Süt bazlı ürünler belirli miktarlarda kalsiyum, protein, fosfor ve bazı vitaminleri de sağlayabilir.

Ancak bunlar dondurmayı başlı başına sağlıklı bir besin haline getirmez. Çünkü ürünün türüne göre önemli miktarda şeker, doymuş yağ ve kalori de içerebilir.

Gece dondurma yemek kötü mü?

“Gece dondurma yerseniz kilo alırsınız” şeklinde kesin bir kural yoktur. Burada daha önemli olan günün toplam enerji alımı, porsiyon miktarı ve genel beslenme düzenidir. Ancak yatmadan hemen önce büyük bir porsiyon yemek bazı kişilerde reflü veya uyku sorunlarını artırabilir.

Asıl önemli olan porsiyon

Dondurmayı tamamen hayatınızdan çıkarmak çoğu insan için gerekli değildir. Asıl mesele ne kadar ve ne sıklıkta tükettiğinizdir. Küçük bir porsiyon dondurma ile büyük bir kase dondurma aynı metabolik etkiye sahip değildir. Dengeli bir beslenme düzeninde, ölçülü tüketilen dondurma keyifli bir tatlı seçeneği olabilir.

Dondurma yediğinizde vücudunuzda sadece “şeker yükselmesi” yaşanmaz. Beynin ödül sistemi aktive olur, kan glukozu ve insülin yanıtı değişir, süt içeriği bazı kişilerde sindirim sorunlarına yol açabilir ve çok hızlı tüketildiğinde brain freeze ortaya çıkabilir. Dondurma zehir değildir. Ama sınırsız da değildir. Sağlıklı beslenmenin anahtarı tek bir yiyeceği yasaklamak değil, porsiyonu ve toplam beslenme düzenini yönetmektir.