Vesime Itır Demir
demiritir@gmail.comSesin bellekteki katmanları: KHET
İnsanlık tarihinde sözlü dil, yazıdan çok daha eskidir. Belki de bu yüzdendir ki, söz üzerine çok sayıda atasözüne rastlanır. “Söz gümüşse sükut altındır”, “Söz ağızdan çıkar”, “Söz uçar, yazı kalır” gibi atasözleri, sözün ve dilin iletişimde ve insan ilişkilerindeki önemini gösterir. Atasözleri her ne kadar sözün, dolayısıyla sesin geçiciliğini ve uçuculuğunu vurguluyor olsa da Burcu Urgut’un 5 Mart’ta x-ist’te açılan sergisi KHET, dil ile sözün ağırlığını ve kalıcılığını sanatçının kendine özgü resim tekniğiyle izleyiciye gösteriyor.
Türkçe’deki “ket” ile Sami dillerindeki “khet”in tarif ettiği “durma”, “kesilme” ve “mühürlenme” anlamlarından yola çıkan sergi, Urgut’un farklı zaman katmanlarını yan yana - üst üste getirdiği resimlerini, yazıdan önceye ait bir ses olarak bir araya getiriyor. Animasyon ve sinematografi üzerine eğitim almış olan Burcu Urgut’un resimlerindeki kuşbakışı perspektif ve küçük ölçekli figürler minyatürü anımsatırken, gravüre öykünen çizgisel detaylar zengin bir görsel doku oluşturuyor.
Urgut her ne kadar endüstriyel bir malzeme olan akrilik boya ile çalışıyor olsa da kullandığı okra tonları, klasik resim geleneğine özgü tempera ve erken dönem yağlı boya tekniğini anımsatan bir atmosfer yaratıyor. Sanatçının, sıcak renk tonlarının baskın olduğu Barok dönem resimlerini çağrıştıran renk paleti, çalışmalarındaki zamansız fakat bir arada duran çok katmanlı bir zaman anlayışına paralel bir üslup oluşturuyor.
Tuhaf yaratıklar ve fantastik sahneler ile hayal gücünün sınırlarını zorlayan, Orta Çağ’da yaşamış olan sanatçı Hieronymus Bosch’un resimleri gibi, Burcu Urgut’un resimlerinde de gerçek ile hayal arasında kalan çok sayıda olay aynı zeminde buluşuyor. Yakın geçmişten modern bir anıt ya da bir liderin heykeli, mitolojik bir karakterle yan yana durabilir. Bir masaldan fırlamış bir büyücü ile özerkliğini ilan etmiş bir beden parçası karşılıklı bakışıyor olabilir. Kökeni Orta Çağ’a kadar uzanan atlıkarınca resmin bir köşesinde dönerken, diğer köşesinde antik çağlardan bir sütun göğe doğru yükseliyor. Farklı dönemlere ait imgelerin tezatlık yaratan buluşması, Urgut’un resimlerini izleyen gözleri aktif bir pozisyona getirip, resmin içinde gezinmeye yönlendirerek canlı tutuyor. Yalnızca bir görsel zenginlik değil, belleğin sıçramalı ve parçalı yapısına dair bir öneri de getiriyor. Burcu Urgut’un resimleri sözü yalnızca doğrudan duyulabilir bir form haline getirmekle kalmıyor, sözün boşlukta bıraktığı sesi, izleyeni yolculuğa çıkaran bir serüven haline getiriyor.
Sonuç olarak KHET, sözün görünmeyen ve geçici hali olan sesin, kalıcı bir görünen olmaya dair dönüşüm sürecini izleyicinin içinde yol aldığı bir görsel dil haline getiriyor. Burcu Urgut’un son kişisel sergisi olan KHET’i, Gümüşsuyu’nda tarihi dokusuyla başlı başına bir mekan deneyimi yaşatan bir galeri olan x-ist’te 11 Nisan’a kadar ziyaret edebilirsiniz.
