Geçmişe Davet: Masada III

Kimi tatlar ve kokular vardır ki bizi alır, geçmişe götürür. Bazen spesifik bir an, bazen yıllara yayılan bir yaşanmışlık olur bizi karşılayan. Tatlı ya da tuzlu, acı ya da ekşi; bıraktığı çocukluk anısıyla birlikte gelir yanı başımıza. Belleğin bir tat ya da kokuyla ansızın harekete geçmesi boşuna değildir; Marcel Proust, Kayıp Zamanın İzinde'de çaya batırılan bir madlen kurabiyesinin kokusuyla ansızın canlanan çocukluk anıları, bugün “Proust etkisi” diye anılan bu deneyimin edebiyattaki en bilinen örneklerinden biridir. Belki de bu yüzden, çocukluğa dair anılarımızın önemli bir kısmı masadaki yemek etrafında birikir. Hayat bir oyun olduğu gibi, karnını doyurma güdüsü de çocukken oyuna dönüşüverir. Bizi oyunların başından kaldırıp mola vermemizi sağlayan tek geçerli neden de sofraya oturma zamanlarımızdır. Ebeveynler yemek yemeyi oyuna çevirerek çocuğu kandırmış mı olur, yoksa bu sadece çocuk için bir motivasyon mudur, bilemiyorum. Yeme, içme, oyun oynama ve bulduğu her düzlemi karalama rutini ile günlerimizin geçtiği çocukluğumuza döndüren bir sergi oldu geçtiğimiz günlerde.

Masada III, GaleriBu ve Buffett iş birliğinde, 8 Mayıs – 14 Haziran tarihleri arasında gerçekleşti. Küratörlüğünü E. Ezgi Özer’in üstlendiği sergide, Buffett kurucusu Şef Merve Şeker Yalım’ın menüsü ile sanatçılar Şevval Konyalı, Şeyma Türk ve Umut Yalım’ın eserleri, izleyicileri geçmişe döndüren bir deneyim yaşattı. Bireysel anılarımızın kolektif hafızayı oluşturduğu fikrinden yola çıkan sergi, çocukluğun gündelik pratiklerini yeniden düşünmeye davet ediyordu izleyicisini.

Çocukluğumuzda kaldığını düşündüğümüz oyun ve yemek arasındaki ilişkinin mutluluğunu yetişkin hayatlarımızda da yaşayabilir miyiz? Sergi, ilk bakışta basit görünen bu sorunun etrafında dolaşıyor aslında: Bir insan neyi hatırlar? Daha da önemlisi, neyi unuttuğunu sanır? Hatırlamak çoğu zaman zihinsel bir faaliyet gibi düşünülür. Oysa bedenin de kendine ait bir hafızası vardır. Bir kaşık sesi, sıcak yemek kokusu, sofrada karşılıklı oturmak... Bu an, yıllar önce unuttuğumuzu sandığımız her şey aniden geri döndürebilir. Üstelik bunu bir fotoğraf ya da günlük sayfası değil, çoğu zaman bir tat ve bir koku yapar.

Masada III tam da buna işaret ediyor. Şevval Konyalı, Şeyma Türk ve Umut Yalım’ın eserleri çocukluğa doğrudan referans vermek yerine onun etrafında dolaşıyor. Böylelikle sergi, geçmişi nostaljik bir dekor olarak kullanmak yerine hafızayı duyularla tetikliyor. Sergiye eşlik eden Şef Merve Şeker Yalım’ın menüsü ise izleme deneyimini daha derin duyusal bir karşılaşmaya dönüştürüyor. Sanat eserleriyle yemek arasında ilişki kurarak izleyicinin bedensel hafızasını da bu deneyime dahil ediyor.

Masada sergisini ve GaleriBu’yu sosyal medya hesaplarından takip edebilirsiniz. Her yıl farklı bir konsept ve yeni sanatçılarla şekillenen Masada’nın bir sonraki sergisini beklemeye değecek.