Sedef Batı
sbati@hurriyet.com.trYaşlanmaya kafa tutan Hunzaların sırrı ne?
Himalaya’nın eteklerinde Kuzey Pakistan'daki Hunza halkı sıra dışı uzun ömürleriyle tanınıyorlar. Bazı kaynaklarda 150 yaşına kadar yaşadıkları söyleniyor ancak bu konuda bilimsel bir kanıt yok. Yine de uzun ömürlü oldukları bilimsel bir gerçek…Peki Hunza halkının sırrı ne? Ne yiyip içiyorlar da bu kadar sağlıklı ve uzun ömürlü olabiliyorlar?
Yazar Sujesh Gopalakrishnan'ın, "Hunza halkları ve 145 yaşına kadar uzanan sıra dışı yaşamları" makalesinde, Hunzaların uzun yaşamasının sırrı olarak, yemek niyetine meyve suyu içmeleri, sebze ve meyveleri kurutarak ya da çiğ yemeleri, haftada 1 gün oruç tutmaları ve bölgenin coğrafi yapısı gereği sürekli egzersiz içinde olmaları gösteriliyor.
100 yaşını aşkın yaşam süreleriyle dikkat çeken bu topluluğun böylesi sağlıklı bedene sahip olmalarının sırrını sorduğum Diyetisyen Gülçin Işık, Hunza halkının diyetlerinin çoğunun sebze, meyve, bakliyat ve tam tahıllardan oluştuğunu, et ve et ürünlerinin çok nadir tüketildiğini, genellikle yalnızca özel günlerde et tüketimi görüldüğünü, harici kalori alımlarının büyük çoğunluğunun sebze, meyve ve tahıllardan oluştuğunu belirtti.
Ayrıca, süt ürünlerini de çok sık tüketmediklerini, özetle diyetlerinin %30’unun sebzeler, %40’ının tam tahıllar, %15’ inin kayısı, dut, üzüm gibi taze meyvelerden geldiğini sözlerine ekledi.
KAYISI VE KAYISI YAĞI SOFRALARINDAN EKSİK OLMUYOR
Hunzalar hem kayısı tüketiyorlar hem de çekirdeğinden yağ elde ediyorlar. Tıpkı bizdeki zeytinyağı gibi yemeklerinde kullanıyorlar. Gülçin Işık, bu yağın yüksek antioksidan içeriğe sahip bir besin olarak günlük tüketimlerinde yer aldığını hem E vitamini hem de oleik asit içeren kayısıyı taze veya kuru olarak beslenmelerinde sıkça tükettikleri besinlerden bir tanesi olduğunu ve katı yağ kullanmadıklarını ayrıca yemeklerini genellikle baharatlarla tatlandırmayı tercih ettiklerini belirtti.
Ev yapımı yoğurt, fermente sebzeler ve doğal mayalı ekmekler sofralarında daime yer alıyor. Bu da sağlıklı bağırsak florasını destekliyor.
GÜNDE İKİ ÖĞÜN BESLENİYORLAR
Hunzaların genellikle 2 öğün şeklinde beslendiğini, bunu son yıllarda oldukça popüler olan aralıklı oruç beslenme modeline benzediğini ifade eden Işık, bunun sadece aralıklı beslenmek değil, ne yediklerinin de uzun yaşam sırrını belli ettiğini ifade etti. İşte bu şekilde hem insülin metabolizmasını kontrol altında tutuyorlar hem de inflamasyon riskini düşük tutuyorlar.
ŞEKER YA DA İŞLENMİŞ GIDA TÜKETMİYORLAR
Gülçin Işık, Hunza halkanın trans yağ, katkı maddeleri gibi bileşenlerin diyetlerinde hiç yer almadığını, bu durumun obezite ve metabolik hastalıkların önüne geçilmesinde önemli rol oynadığını sözlerine ekledi.
MİNERAL ZENGİNİ BUZUL SUYU İÇİYORLAR
Hunzalar Glacial adı verilen buzul suyu içiyorlar. Bu da tükettiklerin suyun mineral zengini olması anlamına geliyor. Ayrıca bol bol hareket ediyorlar.
Işık, Hunza diyetinin şimdilerde tekrar gündeme gelse de 130-140 yıl yaşayan kişilerin olduğunun efsanesi henüz net olmadığını ancak yine de bu beslenme şekillerinin kronik hastalıklara karşı ne kadar koruyucu olduğunun öngörebildiğini söyledi.
