Sedef Batı

Sedef Batı

sbati@hurriyet.com.tr

Bağırsaklarda baloncuk mu olur demeyin! Oluyormuş ve bende 5 tanecik var

“Karın ağrısı ile hastaneye gitti gerçeği öğrenince şok oldu” başlıklı insan hikayelerinden o kadar çok haber yaptık ki artık en ufacık bir semptomda “Acaba bende de ondan mı var?” diye düşünmeden yapamıyor insan.

Haberin Devamı

Hepimizin ara ara çeşitli nedenlerle karnı ağrır ve bu gayet normaldir. Benim de arada karnım ağrır normal insanoğlu gibi ve ama hiç ağrı kesici kullanmam geçsin diye. İşte geçtiğimiz aylarda bende yine böyle bir karın ağrısı başladı ama öyle bildiğiniz gibi biraz ağrıyıp sonradan dinen cinsten değil. Sol alt karında bir noktada sabit bir ağrı…

Öldürmeyen ama süründüren cinsten. İlaç alayım da geçsin diyeceğin kadar acı vermiyor ama hep bir rahatsızlık hissi veriyor. Bir yatayım geçsin diyorum. Sabah gözümü açınca ayağımı oynatıyorum ağrıyı kontrol için, aynı yerde olduğu gibi duruyor.

Tabii ki hemen doktora gitmedim ve günlerce geçmesini bekledim.

Ben yaz kış ayaklarımı sıcak tutarım çorabım ayağımdan hiç eksik olmaz. Çorap giyince gerisi hiç önemli değildir benim için çünkü çorap vücudun tüm iç sıcaklığını ayarlar. Bilimsel bir bilgi gibi satmayım size ama benim gerçeğim bu. Yani kendimi soğuktan sadece çorap ile korurum özetle.
İşte bu karnımın ağrıdığı o dönemde de çorabımla kendimi korumaya devam ettim ama hâlâ yazlık takılıyordum evin içinde.

Haberin Devamı

Ben o ağrı ile yaşamaya başladım ve bir süre sonra normalleştirmeye başladım. Kimseye “Ya biraz karnım ağrıyor, keyifsizim” demedim mesela. İşe gittim, kursa gittim ama hiç söylenmedim, belki arada hafif yüzüm ekşimiş olabilir. Hatta birkaç kere belki iyi gelir diye squash oynamaya bile gittim ama iyi gelmedi 😊

Neyse sonra bana birkaç tane kolon kanseri ile ilgili bülten geldi, 45 yaşından sonra belirti olmasa bile mutlaka yaptırın, şu belirtilerde mutlaka doktora gidin başlıklı mailler beni birazcık korkutmaya başladı. Ağrımın üstüne başka birkaç ciddi semptom daha eklenince ben de alarm zilleri çalmaya başladı.
Çok sevgili Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Vedat Göral hocamı aradım, şikayetlerimi anlattım ve randevu aldım.

Aslında öyle doktordan, hastaneden korkan biri değilim ama bu ağrıyı neden bu kadar tolere ettim ve doktora gitmek istemedim bilmiyorum. Bugün yarın geçer diye herhalde…

Vedat hocam ile hem işim gereği sık sık iletişim halindeyim hem de geçmiş dönemde yaşadığım pankreatit hastalığım nedeniyle kendisine kontrole geliyorum. Mide ile ilgili de şikayetlerim olduğu ve bugüne kadar hiç yaptırmadığım için ‘kolonoskopi ve endeskopi birlikte yapalım’ dedi. Günü belirleyip hastaneden ayrıldım.

Haberin Devamı

Aslında karın ağrım artık geçmişti bir ara cayar gibi oldum hatta. Bir gece yatarken uzun bir pijama giydim, sabah kalktığımda ağrım yoktu. Sonra ben yine yazlık moda geçtim ağrı geri geldi ama bu tamamen tesadüftü. Ben hastaneye gittiğimde de artık ağrım sızım yoktu kalmamıştı.
Lafı uzattım biraz ama siz okurken biraz daha eğlenin diye…

Randevu aldığım tarihte işleme giremedim çünkü covid oldum ve geçmesini bekledim ve sonunda hayatımda ilk defa endoskopi ve kolonoskopi yaptırdım.

İşlemi yaptırmak isteyen ama tedirgin olanlara tavsiyem, gidin mışıl mışıl uyuyarak işleme girin rahatsız olacak, tedirgin olacak hiçbir şey yok. Hatta ben gibi eğlenebilirsiniz bile…

Haberin Devamı

Erken teşhisin önemini vurgulayan kamu spotu repliklerine gerek bile duymuyorum, herhalde artık hepimiz bunu biliyoruz.

Gelelim sonuçlarıma...

Gastrit, reflü vs bunlar zaten cepte ama bağırsaklarımdan çıkan sonuç beni biraz şaşırttı ve gülümsetti. Çünkü ben ilk defa duydum bu hastalığı…

Vedat hocamın “Yara var, ya da polip vardı ama aldık” diyeceğini beklerken “Bağırsaklarınızda baloncuklar var” dediğini duyunca bi kahkaha atasım geldi ama içime içime güldüm.

Zaten sedasyonlu kafayla işlem sırasında sorular sormuşum, hocam sadece birkaç örnek verdi, umarım o kadarla kalmışımdır😊 Daha fazla rezil olmadan evime gideyim ben diye düşünürken hocam sakin sakin şemalar üzerinden bu hastalığı anlattı. Meğer benim karnım bu baloncuklardan dolayı ağrıyormuş, bu baloncuklar arada patlayabiliyormuş, iltihapladığı durumlarda da böyle ağrı yapıyormuş. Hoca “kendini sıcak tut, bu çok önemli” deyince benim jeton düştü. Demek ki ben kalın pijama giyince ağrım azalmıştı.Tesadüf falan da değildi.

Haberin Devamı

Bağırsaklarda baloncuk mu olur demeyin Oluyormuş ve bende 5 tanecik var

Belki sizin de bağırsaklarınızda balon var ve farkında bile değilsiniz. Çünkü bazen belirti vermeyebiliyormuş.

Ben kime sonuçlarımdan bahsetsem ilk defa duyduğunu söyleyince o zaman bunun bir haberini yapayım da herkes öğrensin dedim.

Vedat hocama sizler için bağırsak balonları ile ilgili bilinmesi gerekenleri sordum.
Öncelikle bağırsak baloncuğnun tıbbi adı kalın bağırsağın divertiküler hastalığı. Batı ülkelerinde daha yaygın ve sebebi henüz tam olarak bilinmiyor.

Kalın bağırsakta vivertikül hastalığın nedenine ilişkin, yaygın teoriler, kalın bağırsak hareketliliğine, kolon duvarının yapısal özelliklerine ve özellikle lif olmak üzere beslenme faktörlerinin rolüne odaklanmıştır.
Divertiküllerin gelişimine ilişkin yaygın teoriler: genetik (ailesel geçiş olabiliyor), kalın bağırsak duvarının yapısal anormallikleri, düzensiz hareketlilik ve liften fakir beslenmenin rolü vardır.

Haberin Devamı

Batı dünyasında, özellikle yaşlandıkça ortaya çıkan yaygın bir hastalıktır. ABD'de 50 yaş üstü kişilerin %30'unda, 60 yaş üstü kişilerin %50'sinde ve 80 yaş üstü kişilerin %75'inde divertiküler hastalık görülür. Hemen hemen hepsinde kolonun son kısmında (sigmoid kolon) görülür. Divertiküler hastalığı, 40 yaşından önce nadir görülüyor.

Divertiküler hastalığın yol açtığı belirtiler nelerdir?

Çoğu insanda divertikül belirtileri görülmez. Tesadüfen ortaya çıkar. Muhtemelen bunu hiç fark etmezsiniz. Alt karın ağrısı veya ateş gibi hastalık belirtileri gösteriyorsanız, divertiküllerin enfeksiyonunu (divertikülit) olabilir.

Divertikülünüzü basınca karşı daha hassas hale getiren, bağırsaklarınızdaki başka bir hastalığın yan etkisi olarak da belirtiler görülebilir. Örneğin, irritabl bağırsak sendromunuz (huzursuz bağırsak hastalığı) veya inflamatuar bağırsak hastalığınız varsa, divertikülünüzden geçen gıda atıkları, hassasiyete veya şişkinliğe neden olabilir. Kabızlığa yatkınsanız, sıkışan dışkı, baloncuklarda sıkışarak durumu daha da kötüleştirebilir.

Bağırsaklarda baloncuk mu olur demeyin Oluyormuş ve bende 5 tanecik var

Divertikülleri olan kişilerin yaklaşık %10'unda, divertikülerde kanama görülebilir. Bu durum, divertikülden geçen sert dışkının bir kan damarını aşındırması veya yırtılmasına neden olmasıyla ortaya çıkabilir. Genellikle geçici ve ağrısızdır, ancak bu gerçekleşirse, dışkınızda taze kan görebilirsiniz, bazen de dışkı ile bulaşık kan gelebilir. Yaşlılarda en sık bağırsak kanamasının sebebi, kalın bağırsaktaki divertiküllerden oluşan kanamalardır.

Hiç belirti vermediği durumlarda, sonradan bir soruna neden olabilir mi?
Belirti vermeyen hastalarda, kabızlık, üşütme ve taneli gıda (üzüm çekirdeği, ceviz parçacığı gibi) yenmezse, dikkat edilirse, hiçbir soruna neden olmaz.

Kolonoskopi şart mı, yoksa başka bir yöntemle de anlaşılabilir mi?

Eskiden baryumlu kalın bağırsak filmi çekiliyordu. Şimdi artık bu tetkiki kullanmıyoruz. Kolonoskopi net olarak divertikülleri ve yerini gösterir. Kolonoskopi yapılmayacaksa, batın tomografisi de kalın bağırsaktaki divertikülleri gösterir.

Kolon divertiküllerinin gelişmesi önlenebilir mi?

Divertikülünüz olduğunda, bunları ortadan kaldırmanıin bilinen bir yolu yoktur. Çoğu insan için sorun yaratmazlar, ancak sizde sorun yaratırlarsa, yaşam tarzınızı buna göre ayarlamanız gerekir.
Divertiküllerin gelişmesini önlemeye yardımcı olmak için, bol miktarda meyve, sebze ve tam tahıl içeren yüksek lifli bir diyet uygulamak gerekir. Bu tür bir diyet, atıkları yumuşatır ve kalın bağırsaktan dışkının daha hızlı geçmesine yardımcı olur. Bu, sindirim sisteminizdeki basıncı azaltır ve divertikülün büyüme ve iltihaplanma riskini azaltabilir.

Daha fazla, tam tahıl, meyve ve sebze tüketmek gerekir. Bazı kişiler ayrıca psyllium gibi lif takviyeleri de kullanır. Lifin kolondan geçmesine yardımcı olması için yeterli su içilmeli…

Bu baloncukların patlaması tehlikeli mi?

Divertiküllerin patlaması için, divertikülün ilthaplı (Divertikülit) olması gerekir. Divertiküldeki ilthaplanma, patlamaya neden olabilir. Baloncuklar bazen, deneyimli olmayan kişilerin yaptığı kolonoskopi işleminde de patlayabilir. Bu durumda cerrahi işlem gerekir. Geç kalınırsa, karın zarında iltihap, karında apse, genel durum bozukluğu ve ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bağırsaklarda baloncuk mu olur demeyin Oluyormuş ve bende 5 tanecik var

Kolon divertikülleri nasıl tedavi edilir?

Çoğu insanın divertiküloz için tedaviye ihtiyacı yoktur. Ancak doktorunuz, beslenmenize daha fazla lif eklemenizi önerebilir. Bu, divertikülozunuzun olası nedenini ele almak ve kabızlık, şişkinlik veya diğer semptomlarla ilişkili daha fazla komplikasyonu önlemek içindir. Daha fazla lif, dışkının, kolonunuzdan daha sorunsuz geçmesine ve geçerken temizlenmesine yardımcı olacaktır.

İnsanların yaklaşık %3'ü, kalıcı divertiküler kanamayı durdurmak için tedaviye ihtiyaç duyabilir. Divertiküldeki kanama, kolonoskopi ile anlaşılır. Bir gastroenterolog, kolonoskopi sırasında kanama tespit ettiğinde, kanayan kan damarını kapatmak için kolonoskopi esnasında ve adrenalin uygulaması, APC denilen yöntemler kullanabilir. Alternatif olarak, radyolog kanamayı bulmak için anjiyogram kullanabilir ve ardından kan damarına ilaç enjekte ederek tedavi edebilir.

Hastanın kendini soğuktan koruması neden önemli?

Evet. Üşütme ve soğukta kalma, divertiküllerin iltihaplanmasına neden olur. Bu da, karında ağrı ve rahatsızlık yapar. Genel durum bozukluğuna neden olur.

Bu hastalık ciddi midir, tehlikeli hale gelebilir mi?

Tanı konulduktan sonra dikkat edilirse, kötü bir şey gelişmez. Ancak, kabızlık, ıkınma, karın bölgesini üşütme (havuz veya duş sonrası, kışın ince giyinmek, cereyanda kalmak), ağrı kesici ilaçların sık kullanımı sorun yaratabilir.

Bu hastalığı olanlar ne yememeli, ne yemeli?

Acılı, baharatlı, salçalı ve katı gıdalardan uzak durulmalıdır. Sulu, hazmı kolay, bağırsakları yormayan gıdalar tüketilmelidir.

Bu hastalık tamamen geçer mi, yoksa ömür boyu sürer mi?

Hastalık geçmez ve kalıcıdır. Ancak dikkat edilirse, divertiküllerde büyüme, kanama ve iltihaplanma olmaz.

Divertikülit atağı olunca ne yapmak gerekir?

Mutlaka hekime gitmek lazım. İltihaplanma olunca, uygun antibiyotiklerle iltihaplanma geçer. Ancak yılda 3-4 kez den fazla iltihaplanma yani divertikülit olursa, ameliyat gerekebilir.

Belli bir yaştan sonra kolonoskopi yaptırmak neden önemli?

Genelde 45 yaşından sonra herkese kolonoskopi öneriliyor. Ancak, anne ve babada kalın bağırsak kanseri varsa, 35 yaşından itibaren, belli aralıklarla kolonoskopi yapılmalıdır.

NE ÖĞRENDİM?

'Bir musibet bin nasihatten iyidir' derler ya işte bu sözü iliklerime kadar hissettim.

Her gün 1-2 elma yemeden, 2-3 litre su içmeden, uzun ve kalın pijamalarımı giymeden yatağa girmiyorum.

Yazarın Tüm Yazıları