Prof. Dr. Banu Coşar

Prof. Dr. Banu Coşar

banucosar@banucosar.net

Seyahatlerde Göz Sağlığını Korumanın Yolları

Gözlerimiz yolculuk sırasında günlük hayatta olduğundan daha çok yorulabiliyor. Saatlerce direksiyon başında kalmak, uzun uçuşlar, araç klimaları, düzensiz uyku, telefon ve tablet ekranları, güneşe maruz kalma ve değişen çevre şartları gözler üzerinde düşündüğümüzden daha fazla yük oluşturabiliyor.

Haberin Devamı

Tatilin ilk günlerinde ortaya çıkan kızarıklık, yanma, batma, sulanma veya bulanık görme şikayetleri bazen gözlerin sessiz yardım çağrısı olabiliyor.

Uzun yol gözleri neden yoruyor?

Direksiyon başında veya uzun süre dikkat gerektiren bir işe odaklandığımızda farkında olmadan daha az göz kırpıyoruz.
Normalde dakikada yaklaşık 15–20 kez göz kırparız. Ancak dikkat gerektiren durumlarda bu sayı belirgin şekilde azalabilir. Göz kırpmanın azalması, göz yüzeyini koruyan gözyaşı tabakasının daha hızlı bozulmasına neden olur.

Bunun sonucunda gözlerde:

• Yanma
• Batma
• Kaşıntı
• Kızarma
• Yaşarma
• Geçici bulanık görme gibi şikayetler ortaya çıkabilir.

Araç klimaları düşündüğünüzden daha etkili olabilir

Uzun araba yolculuklarında klima büyük konfor sağlar. Ancak klimalar aynı zamanda havadaki nemi azaltır.
Özellikle hava akımı doğrudan yüze yöneliyorsa gözyaşı daha hızlı buharlaşabilir ve göz kuruluğu artabilir.

Haberin Devamı

Yolculuk sırasında:

• Klimayı doğrudan yüzünüze yöneltmeyin
• Araç içini aşırı soğutmayın
• Yeterli miktarda su tüketin
• Mümkün olduğunda kısa molalar verin
Küçük görünen bu önlemler yol boyunca göz konforunu önemli ölçüde artırabilir.

Seyahatlerde Göz Sağlığını Korumanın Yolları

Uçak yolculukları gözleri kurutabiliyor

Uçak kabinlerinde nem oranı oldukça düşüktür. Bu durum özellikle uzun uçuşlarda göz yüzeyini etkileyebilir.

Özellikle kontakt lens kullanan kişilerde:

• Batma hissi
• Kızarıklık
• Gözlerde rahatsızlık hissi
• Görmede geçici dalgalanmalar
daha sık görülebilir.

Uzun uçuşlarda mümkünse gözlük tercih etmek daha rahat olabilir.

Ayrıca yanınıza suni gözyaşı damlası alıp, uçuş sırasında kullanmak gözlerinizi rahatlatabilir.

Yol boyunca telefon kullanımı gizli bir sorun

Yolculuk sırasında hem çocuklar hem yetişkinler saatlerce telefon veya tablet kullanabiliyor.

Ekrana odaklandığımızda:

• Göz kırpma azalır
• Göz kasları uzun süre yakın mesafeye odaklanır
• Göz yorgunluğu artar

Bu nedenle 20–20–20 kuralını uygulamak fayda sağlar:
Her 20 dakikada bir, yaklaşık 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakın.

Haberin Devamı

Çocuklarla seyahat ederken göz sağlığını unutmayın

Uzun yolculuklarda çocukların en büyük eğlencesi çoğu zaman ekranlar oluyor. Ancak saatlerce kesintisiz yakın mesafeye odaklanmak gözleri yorabiliyor.

Özellikle miyopisi olan veya miyopi riski taşıyan çocuklar için bazı küçük önlemler önem taşıyor:

• Saatler süren kesintisiz ekran kullanımından kaçının
• Mola sırasında mümkün olduğunca dış ortamda zaman geçirmelerini sağlayın
• Uzak noktalara bakmalarını teşvik edin
• Güneşli havalarda UV korumalı güneş gözlüğü kullanın

Düzenli göz damlası kullananlar dikkat

Glokom, göz kuruluğu, alerji veya başka nedenlerle düzenli damla kullanan kişiler seyahat sırasında ilaç düzenlerini bozabiliyor.
Bunun yanında göz damlalarının saklanma koşulları da önemlidir.

Haberin Devamı

Yola çıkmadan önce:

• Damlalarınızı yeterli miktarda yanınıza alın
• Yedek bulundurmayı unutmayın
• Kullanım saatlerinizi mümkün olduğunca değiştirmeyin
• Göz damlalarını sıcak araç içinde uzun süre bırakmayın. Özellikle yaz aylarında kapalı araç içindeki sıcaklık ilaçların etkinliğini etkileyebilir
• Uçak yolculuklarında damlalarınızı valize değil el bagajına koyun
Kontakt lens kullananlara özel öneriler

Kontakt lensler seyahat sırasında büyük kolaylık sağlasa da küçük ihmaller bazen önemli sorunlara neden olabilir.

Öneriler:

• Lenslerle uyumayın
• Lensleri musluk suyuyla temas ettirmeyin
• Yedek gözlük taşıyın
• Lens solüsyonunu her gün düzenli değiştirin
• Kızarıklık, ağrı, çapaklanma veya ışık hassasiyeti gelişirse lens kullanımını durdurun

Haberin Devamı

Güneş gözlüğü sadece bir aksesuar değildir

Tatillerde birçok kişi güneş gözlüğünü yalnızca bir stil tamamlayıcısı olarak görüyor. Oysa kaliteli bir güneş gözlüğü gözlerimizi zararlı ışınlardan koruyan önemli bir ekipmandır.

Özellikle açık havada:

• UV korumalı güneş gözlüğü tercih edin.
• Çocuklarda da güneş gözlüğünü ihmal etmeyin
• Geniş kenarlı şapkalar ek koruma sağlayabilir

Kalitesiz güneş gözlükleri çoğu zaman UV koruması içermez. UV filtresi olmayan koyu renkli bir camı kullanmak ise hiç güneş gözlüğü kullanmamaktan daha zararlıdır. Çünkü koyu camlar göz bebeğinin genişlemesine neden olarak, güneşin zararlı UV ışınlarının göz içine daha fazla ulaşmasına yol açar.

Haberin Devamı

Yolculuk çantasında gözler için küçük bir hazırlık

Uzun yolculuklarda temel bir göz bakım çantası faydalı olabilir. Ancak her göz şikayetinde rastgele ilaç kullanmak doğru değildir.

Yanınızda bulunabilecekler:

• Koruyucu içermeyen suni gözyaşı damlaları
• Daha önce doktorunuzun önerdiği alerji damlaları (mevsimsel alerjisi olanlar için)
• Düzenli kullandığınız göz ilaçları
• Yedek gözlük veya kontakt lens kullananlar için yedek lens malzemeleri

Önemli bir nokta: Kızarıklık, şiddetli ağrı, çapaklanma, ışığa hassasiyet veya ani görme azalması gelişirse gelişigüzel göz damlası kullanmak yerine göz hekimi değerlendirmesi gerekir.

Son söz

Tatiller güzel anılar biriktirmek içindir. Ancak bazen küçük bir göz rahatsızlığı bile bütün yolculuğun keyfini gölgeleyebilir.
Alınacak birkaç basit önlem, hem göz konforunuzu artırabilir hem de tatilinizi daha rahat geçirmenize yardımcı olabilir.

 

Yazarın Tüm Yazıları