GeriProf. Dr. Banu Coşar Ekran karşısında mavi filtreli gözlük kullanımı gerekli mi?
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Ekran karşısında mavi filtreli gözlük kullanımı gerekli mi?

Ekran karşısında mavi filtreli gözlük kullanımı gerekli mi?

Akıllı telefonlar, tabletler ve TV ekranlarında beyaz LED ışıklandırma kullanılıyor. Beyaz LED ışık ise içinde mavi-ışık ve fosfor barındırıyor. COVID-19 pandemisi nedeniyle iyice artan dijital ekran kullanımı, mavi ışığın göz sağlığına olumsuz etkileriyle ilgili merakı artırdı.

Mavi ışık biyolojik saatimizi bozuyor

Vücudumuzun 24 saati kapsayan iç ritmine “sirkadiyen ritim” diyoruz. Sirkadiyen ritme etki eden temel çevresel faktör ise ışık…

Gece uyumamızı, beynimizden salınan melatonin salgısı sağlıyor. Beynimize melatonin salıp salmamayı söyleyen sinyal ise, gözümüzdeki ışığa duyarlı hücrelerin saldığı melanopsin... Diğer bir deyişle ışık azalınca, gözümüz beynimize uyuması için sinyal gönderiyor. Mavi ışık, melatonin salgısını en fazla baskılayan ışık rengi.

Mavi ışık gündüz saatlerinde dikkatimizi, tepki hızımızı ve ruh halimizi olumlu etkilemekle birlikte; gece maruz kalındığında biyolojik saatimizi ve uyku düzenimizi bozuyor.

Deneysel çalışmalar, mavi ışığın retinada (gözün ağ tabakası) hasar yarattığını gösteriyor

Ömrümüz boyunca maruz kaldığımız mavi ışığın, görme kaybına yol açan yaşa bağlı sarı nokta hastalığında rolü olabileceği yönünde çalışmalar mevcut. Ancak yaşa bağlı sarı nokta hastalığının oluşumunda pek çok faktör söz konusu ve tek başına mavi ışığın etkisi henüz kesin ispatlanmış değil…

Çocuklar mavi ışığa daha duyarlı

Çocukların gözünün kornea (şeffaf) tabakası ve merceği (lensi) ışığa erişkinlerden daha geçirgen. O nedenle 2 yaşın altındaki çocuklara dijital ekran kullandırılmamalı.

Dijital ekranlara çok bakmak daha büyük çocuklarda göz yorgunluğu, odaklama güçlüğü, göz kuruluğu ve baş ağrısına yol açarak öğrenme ve üretkenliği olumsuz etkileyebiliyor. Ayrıca gece uykusundan hemen önce cep telefonu, tablet, bilgisayar kullanıldığında veya TV seyredildiğinde; mavi ışık çocukların uyku düzenini bozuyor. Çocukların yeterince uykusunu alamaması ise büyümelerini, dikkatlerini ve okul başarılarını olumsuz etkiliyor.

Gece uykusundan 2-3 saat önce ekran kullanımını bırakın

Geceleri mavi ışıktan korunma önlemi almalıyız. Gece uykusundan 2-3 saat önce mavi ışık yayan elektronik cihazlara bakmayı bırakmalıyız. Ya da mavi ışığı filtre eden gözlükler kullanmalıyız. Gece lambası olarak tercih ettiğimiz renk de kırmızı olmalı.

Uzun süre ve özellikle gece ekran kullanımı olanlar, mavi filtreli gözlük camı tercih edebilir

Mavi filtreli camlar mavi ışıktan korunmanın yanı sıra parlamayı azaltarak daha rahat bir görüş sağlıyor. Bilgisayar başında uzun saatler geçirenler, fazlaca cep telefonu kullananlar, uzun süre televizyon seyredenler ve özellikle gece uyumadan önce ekran maruziyeti olanlar bu camları tercih edebilir.

False