İlk tüp bebek denemesi tutmadıysa: 'Ekstra çaba' gerçekten gerekli mi?

İlk tüp bebek denemesi, çoğu zaman tanı koydurucu bir denemedir. Yani: Yumurta nasıl yanıt verdi? Embriyolar hangi aşamaya kadar gelişti? Rahim nasıl bir ortam sundu? Bu soruların yanıtları ilk denemede ortaya çıkar. Eğer; yeterli sayıda iyi kaliteli embriyo oluşmuşsa, transfer teknik olarak sorunsuz yapılmışsa, belirgin bir problem saptanmamışsa o zaman ikinci denemede her şeyi baştan aşağı değiştirmek şart değildir. Bazen yalnızca zamanlama, bazen yalnızca biyolojik şans faktörü devreye girer. Bu çiftlerde “aynı ama daha sakin ve bilinçli bir tekrar” yeterli olabilir. Ama bazı başarısızlıklar tesadüf değildir. İlk denemede embriyolar erken duruyorsa, blastokist oluşmuyorsa, tekrarlayan tutunamama varsa, transferden sonra hiç biyokimyasal iz dahi görülmediyse işte bu durumlarda “bekleyelim, aynısını yapalım” demek çoğu zaman doğru değildir. Çünkü bu tablo genellikle şunu gösterir; sorun görünürde değil, ayrıntıda saklıdır. Bu noktada “ekstra çaba” dediğimiz şey, daha fazla ilaç ya da daha pahalı testler değil; daha akıllı bakmaktır.

Ekstra çaba ne demek değildir?

Önce yanlış bir algıyı düzeltelim. Ekstra çaba; herkese genetik test yapmak, her transferde yeni deneysel yöntemler denemek, gereksiz bağışıklık ilaçları eklemek demek değildir.

Bunlar çoğu zaman çiftleri yoran, maliyeti artıran ama faydası sınırlı adımlardır.

Ekstra çaba ne demektir?

Gerçek ekstra çaba şudur; ilk denemeden ne öğrendiğini doğru yorumlamak, gereksiz olanı ayıklamak, eksik olanı hedefli biçimde tamamlamak. Bazen bu; Embriyoyu biraz daha ileri aşamada transfer etmek, rahmi bir siklus dinlendirmek, bazen de hiçbir şey eklemeyip yalnızca protokolü rafine etmek şeklinde olur.

En sık yapılan hata: Her başarısızlıktan sonra “daha fazlası”

Tüp bebekte en büyük risklerden biri şudur; Her başarısızlıktan sonra tedaviye katman eklemek. Oysa biyoloji bazen karmaşıklıktan değil, denge bozulduğunda başarısız olur. Bu yüzden ikinci denemede sorulması gereken soru şudur: “Ne ekleyelim?” değil, “Ne gerçekten gerekli?” Sonuç; Ekstra çaba değil, doğru çabadır. İlk deneme başarısız olduysa; panik gerekmez, otomatik olarak daha fazlasına gerek yoktur ama aynı soruları sormaya devam etmek de yetmez. İkinci denemede başarıyı artıran şey: daha çok şey yapmak değil; daha doğru şeyleri, doğru çiftte, doğru zamanda yapmaktır. Çoğu zaman bu, büyük müdahalelerden çok ince ayarlamalarla mümkün olur.