Yıllardır suçu ekrana atıyorduk, meğer sebep başkaymış... Loş ışık sevenler dikkat!
Güncelleme Tarihi:
Miyopluk (uzağı net görememe) yıllardır 'ekran kullanımı' ile açıklanıyordu. Ancak ABD’de SUNY College of Optometry araştırmacıları, asıl sorunun ekranın kendisinden çok loş ışıkta, uzun süre yakına odaklanma alışkanlığı olabileceğini söylüyor.
Çalışmaya göre, özellikle kapalı mekânlarda düşük aydınlatma altında yapılan 'yakın iş' sırasında retinaya ulaşan ışık miktarı azalıyor; bu da miyop gelişimini tetikleyen ortak bir mekanizma olabilir.
Araştırmanın kıdemli yazarı Prof. Dr. Jose-Manuel Alonso, “Miyopluk dünya genelinde neredeyse salgın düzeyine ulaştı ama nedenini hâlâ tam bilmiyoruz. Bulgularımız, uzun süreli yakın çalışmada retinaya ulaşan ışık miktarının kritik bir etken olabileceğini gösteriyor” değerlendirmesini yaptı.
BAKMADAN GEÇME!
Ekran değil, ‘yakına bakma’ süresi
Miyopluk bugün küresel ölçekte hızla artıyor: ABD ve Avrupa’da genç yetişkinlerin neredeyse yarısını, Doğu Asya’nın bazı bölgelerinde ise yaklaşık yüzde 90’ını etkilediği belirtiliyor. Genetik yatkınlık önemli olsa da, artışın birkaç kuşak içinde bu kadar hızlanması çevresel faktörlerin rolünü güçlendiriyor.
SUNY ekibi, “ekranlar miyop yapıyor” şeklindeki tek açıklamaya itiraz ediyor: Telefon, tablet ya da kitap… Hepsinin ortak noktası, gözün uzun süre yakına kilitlenmesi. Araştırmacılara göre özellikle kapalı alan + loş ışık + uzun süre yakın odak üçlüsü, gözün içindeki ışık dengesini bozarak miyop riskini artırabilir.
BAKMADAN GEÇME!
Retinaya daha az ışık gidiyor
Çalışmanın önerdiği mekanizma şöyle: Dışarıda parlak ışıkta göz bebeği kısılır ama ortama çok ışık olduğu için retinaya yine de yeterli ışık ulaşır. İçeride loş ışıkta ise yakına odaklanırken görüntüyü keskinleştirmek için göz bebeği yine kısılabilir. Loş ortamla birleşince bu durum retina aydınlanmasını ciddi biçimde düşürebilir.
Araştırmayı yürüten doktora öğrencisi Urusha Maharjan, bu noktayı “Parlak ışıkta göz bebeği ışığa tepki olarak kısılır; içeride yakına bakarken ise ışık az olsa bile görüntüyü netleştirmek için kısılabilir. Loş ışıkta bu birleşim retinaya ulaşan ışığı iyice azaltabilir” şeklinde özetliyor.
BAKMADAN GEÇME!
Ayrıca çalışma, miyopluğu tetiklemek için kullanılan negatif lenslerin de benzer bir yolla etkili olabileceğini; odaklanma (akomodasyon) arttıkça göz bebeği kısılmasının güçlenebildiğini ve bu etkinin dakikalarca sürmesi halinde daha da belirginleştiğini aktarıyor.
Çözüm: Daha aydınlık, daha sık mola
Araştırmacılar, bu yaklaşım doğrulanırsa miyop kontrolünde bakış açısının değişebileceğini söylüyor: Amaç, güvenli şekilde daha parlak ışığa maruz kalmak ve yakına odaklanmanın yarattığı “göz bebeği kısılması” yükünü azaltmak.
BAKMADAN GEÇME!
Bunun; çok odaklı lensler, kontrastı azaltan optik çözümler, atropin damla gibi yöntemlerle veya daha fazla açık havada zaman geçirerek desteklenebileceği ifade ediliyor.