Güncelleme Tarihi:
Eczacı Burcu Çengel Karabulut, insan ömrnün son yıllarda önemli ölçüde artarken, sağlıklı yaşam süresinin aynı oranda artmadğını, bu nedenle yaşlanma süreçlerini geciktirme veya tersine çevirme potansiyeline sahip olan ve böylece yaşlanmayla ilişkili hastalıkların başlangıcını geciktirerek sağlıklı yaşam süresini arttıracak bileşiklerin son zamanlarda çok fazla araştırmaya konu olduğunu söyledi.
Karabulut, yaşlanmanın nedenlerini ve sürecin nasıl ilerlediğini şu sözlerle anlattı:
"Bir organizmanın yaşlanması hücresel senesens yani zombi hücreler adı verilen yaşlı hücrelerin birikmesiyle oluşur. Bu da dokuların bozulmasına ve dolayısı ile sistemin bozulmasına neden olur. Vücudumuzda biriken bu zombi hücrelerin hasar görmüş, kusurlu hücrelerin sistem tarafından parçalanması işlemi otofaji olarak adlandırılır. Mitokondrilerimiz besin ve oksijenden enerji üreten organellerimizdir. Alyuvarlar hariç tüm hücrelerimizde mitokondri vardır. Bir enerji santrali gibi çalışır.Mitokondriler, yaşlanma sürecinde önemli bir rol oynar. Mitokondriyal fonksiyon bozuklukları, hücresel ve sistemik yaşlanma belirtilerine yol açabilir.
Mitokondriler, enerji üretimi sırasında serbest radikaller üretir ve bu radikaller hücre zarı ve DNA'sına zarar verebilir. Yaşlanmanın bir parçası olarak, mitokondriyal fonksiyonlar yavaşlar ve bu da hücrelerin yenilenmesini ve düzenlenmesini etkiler.40-70 yaşları arasında mitokondri verimliliğimizi yüzde 50 oranında kaybederiz.Mitokondrilerimizin ürettiği enerjinin yüzde 25’ini beyin tek başına harcar.Mitokondriyal otofaji kusurları; aşırı inflamasyon, doku hasarı, nörodejenerasyon ve yaşlanma gibi birçok patolojilere yol açar."
• Termogenez (ısı üretimi)
• Bağışıklık sistemi
• Antiviral etkinlik
• Kalsiyum tamponlanması ve sinyali
• Programlanmış hücre ölümü (apoptozis)
• Yaşlanmayı geciktirme
• Yağ asitlerinin beta oksidasyonu
• Steroid hormonların üretimi (seks ve kortizon hormonları)
• Hemoglobinin protein kısmının sentezi
• Strese yanıt oluşturmak gibi fonksiyonlarda sorunlar yaşarız.
Mitokondri bozukluğun en önemli nedenleri; kötü beslenmek, çevresel toksinler, genetik yatkınlık, enfeksiyonlar, suni mavi ışığa maruz kalma, stres, uykusuzluk ve hareketsiz yaşamdır.
Mitokondri fonksiyon bozukluğunun belirtileri nelerdir?
Depresyon,
Kronik yorgunluk hızlı yaşlanma,
Kaslarda güçsüzlükEnerji düşüklüğü,
Konsantrasyon bozukluğu,
Anksiyete,
Odaklanamamak,
Spor yapamama,
Unutkanlık,
Sisli beyin,
Ağrı,
Bağışıklık sisteminin zayıflamasını görüyoruz.
Mitokondriyal bozuklukta;
Alzheimer, parkinson, ALS gibi hastalıklar
Kalp damar hastalıkları,
Obezite, diyabet,
Metabolik sendrom,MS, Lupus, tip 2 diyabet gibi otoimmün hastalıklar,
Şizofreni,
Bipolar duygudurum bozuklukları,
Kronik yorgunluk sendromu,
Migren Gastrointestinal bozukluklar,
Kas iskelet sistemi hastalıkları (Fibromiyalji iskelet kası atrofisi),
Kanser ve kronik enfeksiyonlar ortaya çıkar.
Kırışıklık oluşumu, saç grileşmesi,
Saç dökülmesi, düzensiz cilt pigmentasyonu
Peki bizler mitokondri sağlığımızı korumak için, mitokondri kapasitemizi ve kalitesini arttırmak yani yaşlanma etkilerini geciktirerek daha sağlıklı ve uzun yaşamak için neler yapabiliriz?
1-Sirkadyen ritme uygun açlıklar
2- Sabah gün ışığına bakmak ve enseye soğuk su tutmak
3-Yemekleri kısık ateşte pişirmek
4-Eğer sibo gibi bir bağırsak rahatsızlığınız yoksa çiğ gıda tüketimini arttırmak
5-Her bir lokmayı en az 20-30 defa çiğnemek. (Midemizin dişlerinin olmadığını unutmayalım)
6-Sülfür içeren gıdaları tüketmek
7-Soğuk, karanlık ve az eşyalı bir odada uyumak
8-Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri yapmak
9-Suni mavi ışığa maruziyeti azaltmak
10- Artık sedanter yaşamdan çıkıp, harekete geçmek…









