Rıza Kocaoğlu açıkladı, tartışma büyüyor... Su orucu vücudu onarıyor mu yoksa yıkıma mı neden oluyor?
Güncelleme Tarihi:
Ünlü oyuncu Rıza Kocaoğlu, önceki gün katıldığı bir programda çarpıcı açıklamalarda bulundu. 3-4 yıldır, her altı ayda bir su diyeti yaparak hem kilo verdiğini hem de daha enerjik hissettiğini, karaciğer yağlanmasından ve beyin sisinden kurtulduğunu söyleyen Kocaoğlu’nun açıklamaları önemli bir tartışmanın fitilini ateşledi. Oyuncu, su orucunu öve öve bitiremezken uzman isimler ise Rıza Kocaoğlu kadar net bir şekilde “su orucu faydalı” demiyor.
Rıza Kocaoğlu, su orucunu art arda 7 gün boyunca yaptığını söyledi. Bu da 7 gün boyunca sudan başka bir şey tüketmediğini anlamına geliyor.
“Önce sebze sulu detoks yapan merkezlere gittim. Orada işi öğrendim. Doktorlarla sohbetlerimden su orucunun daha etkili olduğunu gördüm. Önce bir gün yaptım, üç gün yaptım, sonra yedi gün yaptım. Sonra altı ayda bir yedi gün yapmaya karar verdim” diyen oyuncu şunları söyledi:
BAKMADAN GEÇME!
“Su orucunu yaptıktan sonra check-up’a gidiyorum, karaciğerimde sıfır yağlanma çıkıyor. Bütün check-up sonuçları artarak devam ediyor. Cildim parlıyor. Su orucunun dördüncü günü açlıktan değil, enerjiden uyuyamaz hale geliyorum. Bir de otofaji’nin doğru olduğunu kendim yaşayarak gördüm.”
Su orucunun psikolojisine de çok iyi geldiğini ifade eden Kocaoğlu, “Algım öyle bir hale geliyor ki, 17 yaşımdaki algıma geri dönüyorum. Bir dönem böyle depresifsem, o içe döndüğüm dönemse mesela, hiçbir işi beceremezken bunu yaptığımda bir günde bir haftada yapacağım işleri tık tık tık hallediyorum” dedi.
BAKMADAN GEÇME!
Rıza Kocaoğlu su orucunu öve öve bitiremiyor. Peki tıp bu konuda neler söylüyor?
Diyetisyen Gamze Ustabaş, “Su orucu yaygın inanışın aksine vücutta onarımdan çok belirli ölçüde yıkım süreçlerini de beraberinde getirebilir” dedi ve merak edilen tüm soruları yanıtladı.
SU ORUCU SAĞLIKLI BİR YETİŞKİNİN METABOLİZMASINDA NE TÜR BİR DEĞİŞİME YOL AÇAR?
Rıza Kocaoğlu’nun bahsettiği 7 günlük yalnızca su tüketimine dayalı süreç, sağlıklı bir yetişkinde metabolizmanın temizlenmesinden çok, kontrollü bir açlık stresine girmesi anlamına gelir.
BAKMADAN GEÇME!
İlk 24 saatte karaciğer glikojen depoları kullanılır, ardından ketozis devreye girer ve vücut enerji ihtiyacını karşılamak için yağların yanı sıra kas proteinlerini de parçalamaya başlar.
Süre uzadıkça bazal metabolizma yavaşlar, elektrolit dengesi bozulabilir ve özellikle sodyum–potasyum dengesizlikleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle su orucu, yaygın inanışın aksine vücutta “onarımdan çok belirli ölçüde yıkım süreçlerini de beraberinde getirebilir.
BAKMADAN GEÇME!
TIBBİ OLARAK ‘GÜVENLİ SINIR’ NEREDE BAŞLAR VE BİTER?
Tıbbi açıdan bakıldığında güvenli sınır kişiye göre değişmekle birlikte, 24–36 saati aşan açlık durumları bile dikkatle değerlendirilmelidir. Daha uzun süreli açlıklar, özellikle 5–7 gün gibi uygulamalar, ancak tıbbi gözetim altında ele alınabilecek potansiyel riskler taşır ve rutin olarak önerilmez.
OTOFAJİNİN TETİKLENMESİ İÇİN SU ORUCU GİBİ BİR YÖNTEMLE BİRKAÇ GÜN AÇ KALMAK ŞART MIDIR?
Otofaji, yani hücrelerin kendi hasarlı yapılarını temizleme mekanizması, yalnızca uzun süreli açlıkla tetiklenen bir süreç değildir. Bilimsel literatür, aralıklı oruç (12–16 saatlik açlık periyotları), düzenli egzersiz, hafif kalori kısıtlaması, kaliteli uyku ve antioksidanlardan zengin beslenmenin de otofajiyi desteklediğini göstermektedir.
BAKMADAN GEÇME!
Dolayısıyla günlerce süren su oruçlarının bu mekanizmayı aktive etmek için gerekli olduğu yönündeki görüşler bilimsel olarak zorunlu değildir. Hatta bu tür ekstrem uygulamalar yerine sürdürülebilir yaşam tarzı değişiklikleri çok daha güvenli ve etkilidir.
KOCAOĞLU’NUN "4. GÜN ENERJİDEN UYUYAMADIM" BEYANI, ENERJİ PATLAMASI MI YOKSA HAYATTA KALMA MODU MU?
Sıklıkla dile getirilen “4. gün enerji patlaması” gibi deneyimler ise çoğu zaman gerçek bir iyileşmenin değil, vücudun hayatta kalma yanıtının bir göstergesidir.
Açlık durumunda kortizol ve adrenalin gibi stres hormonları artar; bu da kişide geçici bir uyanıklık, huzursuz enerji ve uyku azalması yaratabilir. Bu durum fizyolojik rezervlerin arttığını değil, aksine organizmanın stres altında olduğunu gösterir.
BAKMADAN GEÇME!
17 YAŞINDAKİ ALGIYA DÖNME VE DEPRESİF RUH HALİNDEN ÇIKMA GİBİ İDDİALAR NASIL AÇIKLANIR?
Açlık sırasında oluşan keton cisimleri ve nörotransmitter dalgalanmaları, bazı kişilerde geçici zihinsel berraklık veya iyi hissetme hali yaratabilir. Ancak bu etkiler kalıcı değildir. Uzun süreli kalori kısıtlaması serotonin düzeylerinde azalma, anksiyete artışı ve duygudurum dalgalanmalarına yol açabilir. Bu nedenle bu tür iddialar bilimsel olarak genellenebilir kabul edilmez.
TIBBİ GÖZETİM ALTINDA YAPILAN BİR DETOKS İLE BİREYİN KENDİ KARARIYLA UYGULADIĞI 7 GÜNLÜK SU ORUCU ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?
Tıbbi gözetim altında yapılan uygulamalar ile bireyin kendi başına uyguladığı su oruçları arasında önemli farklar vardır. Klinik ortamlarda elektrolit dengesi, sıvı alımı, kalp ritmi ve metabolik parametreler düzenli olarak takip edilirken, bireysel uygulamalarda bu kontrol mekanizmaları yoktur.
Bu durum özellikle ciddi elektrolit dengesizlikleri, kalp ritim problemleri ve yeniden beslenme (refeeding) sendromu gibi risklerin gözden kaçmasına neden olabilir.
BAKMADAN GEÇME!
ÜNLÜ İSİMLERİN BU TARZ AÇIKLAMALARININ YEME BOZUKLUKLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ NASIL OLUR?
Popüler figürlerin bu tür radikal beslenme yaklaşımlarını “mucizevi çözüm” olarak sunması, toplumda özellikle genç bireyler arasında yeme bozukluklarını tetikleyebilecek bir risk taşımaktadır. Anoreksiya ve ortoreksiya gibi durumlar, bu tür uç uygulamaların normalleştirilmesiyle daha görünür hale gelebilir.
Diyetisyen olarak değerlendirdiğimde, metabolik sağlığı desteklemenin yolu uzun süreli açlıklardan değil; dengeli, sürdürülebilir ve bilimsel temelli bir beslenme yaklaşımından geçer.
BAKMADAN GEÇME!
Gece boyunca 12–14 saatlik fizyolojik açlık, yeterli protein alımı, antiinflamatuar beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kaliteli uyku, hem hücresel yenilenmeyi destekler hem de genel sağlık üzerinde kalıcı ve güvenli etkiler sağlar. Unutulmamalıdır ki, insan bedeni aşırı kısıtlamalarla değil, dengeyle iyileşir.
Fotoğraflar: Instagram, iStock