Migren belirtileri nelerdir, neden olur? Migren ataklarına karşı öneriler
Güncelleme Tarihi:
Migren, kadınlarda daha fazla görülmektedir. Günlük yaşamı olumsuz etkiler ve kişinin şiddetli baş ağrısına maruz kalmasına neden olur. Peki migren belirtileri nelerdir, neden olur? Migren ataklarına karşı öneriler...
Migren, daha çok 20-40 yaş arasında ortaya çıkan, 4-72 saat süren ve tekrarlayan baş ağrısı ataklarıyla devam eden kronik bir rahatsızlık. Migren hastalığı diyebilmek için kriterleri karşılayan en az 5 atak olduğunu belirten Nöroloji Bölümü Doç. Dr. Demet Yandım Kuşcu, migren belirtileri, nedenleri ve ataklara karşı neler yapılabileceğiyle ilgili önemli bilgiler verdi.
Migren belirtileri nelerdir?
Migren ağrısı genellikle yarım, zonklayıcı, kişinin günlük yaşam aktivitelerini engelleyecek derecede orta veya yüksek şiddette, başın hareketleriyle artan baş ağrısı şeklindedir. Her belirti her migren hastası için geçerli değildir, yüzde 40 migren hastasında ağrı tüm başı tutabilmektedir.
Ağrı bazen bir gözün etrafında başlar ve enseye doğru yayılır, bazen de enseden başlayabilir. Rutin fiziksel aktiviteyle ağrı artar. Ağrı şiddetli hatta çok şiddetli olabilir.
Ağrı boyunca bulantı, kusma sık karşılaştığımız yakınmalardır. Hasta ağrı döneminde yemek yiyemez. Işık, gürültü ve kokulardan çok rahatsız olduğu için genellikle loş, sessiz bir odada bir kenarda uzanmayı tercih eder. Uyumakla ağrı geçebilir. Bazı migren ataklarında migrenle ilişkili kabul ettiğimiz baş dönmeleri olabilmektedir.
Bu dönemde huzursuzluk, konsantrasyon bozukluğu, dikkat azalması, esneme, tatlı yeme isteği gibi belirtiler olabilir. Sinirlilik, aşırı neşe gibi davranış değişiklikleri görülebilir. Çoğu zaman sese, ışığa, kokuya duyarlılık bu dönemde başlar. Migren tanısı, hastanın öyküsü ve nörolojik muayene sonucunda konulmaktadır. Başka olasılıkları ekarte etmek için kan tetkikleri ve/veya Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme incelemesine başvurulabilir.
BAKMADAN GEÇME!
Migren neden olur?
Migrenin özelliklerinden bir diğeri de atağın ortaya çıkışıyla ilişkili gösterilen “tetik faktörler”in varlığıdır. Bu faktörlerin aurasız migrende %90, auralı migrende %60 oranında olduğu bildiriliyor. Bunların başında stres, açlık, öğün atlama, uyku düzenindeki sapmalar, ağır kokular, bazı yiyecek ve özellikle alkollü ve özellikle mayalı içecekler, hava değişimi ya da lodos ve adet dönemleri sayılsa da, bu tetik faktörlerin tümü her migrenli için geçerli değildir.
Bazı besinlerin atakları tetikleyebilecekleri sıklıkla konuşulmakla birlikte, bu etken migrenlilerin sadece küçük bir bölümü için geçerlidir ve kişiden kişiye farklılık göstermektedir.
Hazır çorba, konserve sebze ve et, salamura, salam, pastırma, sucuk, jambon gibi aşırı tuz içeren gıdalar, bazı peynirler, bakla, fasulye, incir, avokado, erik gibi tiramin içeren ve çay, kahve, kolalı içecekler, çikolata gibi feniletilamin içeren yiyecekler, süt ve süt ürünleri, ayrıca çok tatlı gıdalar ve bazı kişilerde gluten içeren yiyecekler de atakları tetikleyebilir.
Menstruasyon dönemiyle ilişkili östrojen düzeyindeki değişimler ve östrojenle ilişkili gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı, postmenapozal hormon tedavileri durumlar duyarlı kadınlarda migren ataklarını tetikleyebilmektedir.
Tedavisi
Ayda 2 ya da 3’ten fazla atak olmuyorsa, genellikle sadece atak tedavisi yeterli olmaktadır. Atak tedavisi, basit ağrı kesicileri veya migren ilaçlarını içermektedir. Gene bulantıya yönelik tedaviler önerilebilir.
Ataklar ayda 3-4’ten fazla geliyorsa veya günlük hayatı etkileyen çok şiddetli ataklar oluyorsa, “profilaktik” tedavi planlanabilir. Bunların içinde “beta bloker” dediğimiz yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar ve yine depresyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlardan da yararlanılabilir.
Migrenin yüzde 90’ının tedavi edilebileceğini, geri kalan yüzde 10’unda da daha dayanılabilir bir hale gelebileceğini söylemek mümkündür. Kronik migrenli kişilerde botox tedavisi de uygulanabilmektedir.
BAKMADAN GEÇME!
Migren ataklarına karşı öneriler
Migren atağının uykuyla, açlıkla ya da yemekle ilişkisini fark edilmişse, önce bunların düzeltilmesi gerekir. Tetikleyicileri ortadan kaldırdıktan sonra en azından migren ataklarının azaldığını görüyoruz.
Migren ağrısı çekenlere öneriler;
• Düzenli uyku,
• Ağrı kesiciler sık kullanılmamalı,
• Sigara içilmemeli,
• Karanlık, loş, sessiz bir odada dinlenilmeli,
• Ağrının olduğu tarafa soğuk kompres yapılmalı,
• Duş alınıp bol su içilmeli,
• Önce şakaklara, sonra da gözlerin dışa bakan tarafına hafif hafif bastırarak başa masaj yapılmalı,
• Kişiler doğum kontrol hapı kullanmamalı,
• El ve ayakları sıcak suya sokulmalı,
• Migren ilacı doktora danışmadan kullanılmamalı.