Kurdeşen nedir, neden olur? Kurdeşen belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir? Kurdeşen özellikle bahar aylarında artış gösteriyor!
Güncelleme Tarihi:
Kurdeşen (Ürtiker) çeşitli uyaranlara bağlı olarak gelişen bir rahatsızlık. Sık sık karşılaşılan bu hastalık daha çok bahar aylarında da artış gösterir. Bu durum kısa sürebileceği gibi uzun süre kronik şekilde de devam edebilir. Peki kurdeşen nedir, neden olur? Kurdeşen belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir?
Alerjik bir deri hastalığı olan ürtiker, halk arasında kurdeşen olarak bilinir. Özellikle bahar aylarında artış gösterir. Hastalık hakkında detaylı bilgiler veren Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanı Prof. Dr. Özlem Su Küçük, hastalıkla ilgili önemli bilgiler verdi.
KURDEŞEN (ÜRTİKER) NEDİR?
Ürtiker; histamin salınımıyla ortaya çıkan, deriden kabarık, kızarık ve kaşıntılı döküntüler ile karakterize bir cilt hastalığıdır. Ürtiker, Hipokrat zamanından beri bilinir. Bu terim, dokunulduğunda kızarıklık ve kaşıntıya neden olan, ısırgan otu “urtica ureus” kelimesinden gelir.
BAKMADAN GEÇME!
KURDEŞEN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Ürtiker (kurdeşen) hastalığında, “ürtika” diye adlandırılan deri döküntüleri, deriden kabarık, kızarık, kaşıntılı lezyonlar şeklinde kendini gösterir.
Bu deri döküntülerinin basitçe 4K şeklinde özetleyebileceğimiz kaşıntı, kabarıklık, kızarıklık ve 24 saat içinde kaybolma olmak üzere 4 temel özelliği vardır.
Ürtiker (kurdeşen) tüm vücutta görülebilir. Bulaşıcı özellik göstermez.
Ürtikere “anjioödem” eşlik edebilir. Ürtiker lezyonunda kızarıklık ve şişlik (ödem) derinin üst kısmına yerleşir. Anjioödemde ise derinin alt kısmı ve deri altı tutulur. Anjioödemde kaşıntı yerine ağrı, sıklıkla mukoza tutulumu vardır (dil, dudak, ağız, genital bölgede şişme) ve ürtikere göre lezyonlar daha uzun sürer (48-72 saat ). Ürtikere anjioödem eşlik ediyorsa tablo daha şiddetlidir.
Ürtiker her 5 kişiden birinde rastlanabilecek kadar yaygındır. Toplumda görülme oranı % 0.5-5 olarak tahmin edilir.
KURDEŞEN NEDEN OLUR?
Kronik ürtiker erişkinlerde (30-50 yaş) ve özellikle kadın hastalarda iki kat daha sık görülür. Akut ürtikerin en önemli nedenleri ilaç, enfeksiyon ve gıdalardır. Özellikle balık, yumurta, süt, soya gibi alerji ihtimali yüksek gıdalar çocuklarda akut ürtikeri tetikleyebilir.
Böcek ısırıkları da akut ürtikere neden olabilir. Kronik ürtikerli hastaların neredeyse yarısında herhangi bir neden saptanamaz.
Kronik ürtikere, ilaçlar, kronik enfeksiyonlar, gıdalar neden olabileceği gibi hormonal hastalıklar, otoimmünite, fiziksel uyaranlar da neden olabilir. Sıcak ve soğuk su, güneş ışığı, basınç ve terleme gibi birçok fiziksel uyaranlara bağlı oluşan ürtikerler de kronik ürtiker içinde önemli bir grubu oluştururlar.
Hastalığın tanısı dermatoloji uzmanları tarafından hastanın şikayetlerinin ve öyküsünün dinlenmesiyle ve klinik muayene ile konur.
BAKMADAN GEÇME!
KURDEŞEN NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Akut olgularda, antihistaminik bazen de şiddetli olgularda kortizon tedavisiyle hastalık tedavi edilir. Akut ürtiker kısa sürede tedavi edilebilirken, kronik ürtiker yıllarca sürebilir. Kronik ürtikerde tedaviye antihistaminik tedavi ile başlanılır.
Tedavi sırasında ilaçlar düzenli ve hep aynı saatte alınmalıdır. Doz artışına 2-4 hafta süresince yanıt vermeyen olgularda ise bir üst basamak tedavilere geçirilir. Bu tedaviler kronik, dirençli olgularda ya da biyolojik tedaviye de yanıt vermeyen olgularda kullanılan immun sistemi baskılayıcı tedavilerdir. Kronik ürtikerde yeni geliştirilen biyolojik tedaviler aylık aşı şeklinde uygulanır. Çoğunlukla bu yeni tedavilerle hastalık kontrol altına alınabilir.