Kış aylarında bağışıklık sistemini koruma yolları
Güncelleme Tarihi:
Sonbahar ve kış ayları soğuk hava, kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirilmesi, yetersiz havalandırma nedeniyle solunum yolu enfeksiyonlarının artış gösterdiği bir dönemdir. Ateş, halsizlik, boğaz ağrısı, baş ağrısı, öksürük gibi belirtilerle seyreden İnfluenza (grip), RSV (Respiratory Syncytial Virus), SARS-CoV-2 (Covid 19), soğuk algınlığı etkeni Rhinovirüs ve Streptokok enfeksiyonlarında belirgin artış görülüyor. Peki bu hastalıklardan nasıl korunabiliriz? Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Birsen Çetin anlattı.
Kemik iliği kırmızı kan hücreleri (eritrositler), beyaz kan hücreleri (lökositler) ve pıhtılaşmayı sağlayan trombositlerin üretildiği bir merkezdir. Hematopoez olarak bilinen bu dinamik süreç son derece hassas bir denge içerisinde çalışır.
Bağışıklık sistemi, enfeksiyonlarla mücadele ve kanama kontrolü gibi yaşamsal işlevler kemik iliğinin sağlıklı çalışmasına bağlıdır. Enfeksiyonlar, bazı ilaçlar veya beslenme eksiklikleri kemik iliğini doğrudan etkileyebilir.
BAKMADAN GEÇME!
Kemik iliği baskılanması, kemik iliğinin kan hücrelerini yeterli miktarda üretememesi durumudur. Günlük yaşamda bu tablo halsizlik, yorgunluk ve nefes darlığı ile kansızlık, sık ve uzun süren enfeksiyonlar, akyuvar düşüklüğü, kolay morarma, burun ile dişeti kanaması ve trombosit düşüklüğü şeklinde görülebilir.
Güneş ışığının önemi
Kış aylarında sık geçirilen özellikle viral enfeksiyonlar, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler ve güneş ışığından daha az yararlanılması kemik iliğini geçici olarak baskılayabilir.
Sağlıklı kişilerde bu değişiklikler genellikle enfeksiyon iyileştikten sonra düzelir. Kalıcı olan değişiklikler saptandığında, altta yatan kemik iliği hastalıkları, bağışıklık sistemi bozuklukları veya uzun süreli kontrolsüz ilaç kullanımı araştırılmalıdır.
BAKMADAN GEÇME!
Çok sık hastalanmak bu sorunun işareti olabilir
Yetişkin bir kişinin yılda birkaç kez soğuk algınlığı ya da üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmesi normal kabul edilebilir. Ancak daha fazla enfeksiyon geçirilmesi, hastalıkların uzun sürmesi, ağır seyretmesi veya sık antibiyotik kullanımını gerektirmesi, bağışıklık sisteminin yeterince iyi çalışmadığını düşündürür.
Erişkinlik döneminde özellikle sık hastalanma, vücudun verdiği bir uyarı sinyali olarak değerlendirilmeli ve mutlaka bir hekime başvurulmalıdır. Kan sayımı, demir, B12, folat ve D vitamini düzeylerinin kontrolü önemlidir.
BAKMADAN GEÇME!
Vitamin takviyelerini rastgele kullanmayın
Bağışıklığı güçlendirmek amacıyla rastgele vitamin ve takviye kullanması doğru bir yaklaşım değildir. Doğal ya da zararsız olarak sunulan bitkisel ürünler, yüksek doz A vitamini, E vitamini ve antioksidan takviyeleri uzun süre kullanıldığında kemik iliği ve kan hücreleri üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir.
Bilimsel veriler dengeli beslenme ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kemik iliği fonksiyonlarını desteklediğini göstermektedir. Protein, demir, B12 vitamini, folat ve çinko açısından zengin beslenme önem taşımaktadır. Kırmızı et, balık, yumurta, süt ürünleri, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler, taze sebzeler ve turunçgiller değerli besin gruplarıdır.
BAKMADAN GEÇME!
Dengeli beslenme, kaliteli uyku, düzenli egzersiz, yeterli sıvı tüketimi, sigara ile zararlı maddelerden uzak durmak ve huzurlu bir hayata odaklanmak bağışıklık sistemini güçlendirmektedir.