Kan şekerini düşürüyor, kilo vermeye yardımcı... Elma sirkesi sağlığınız için gerçekten harikalar yaratıyor mu?
Güncelleme Tarihi:
Elma sirkesi uzun zamandır sağlığımız için harikalar yaratabilecek bir iksir olarak ün kazandı. Bu ünü bir dereceye kadar hak eden elma sirkesi, bugüne kadar yapılan bazı çalışmalarda kan şekeri seviyesini düşürebildiğini ve kolesterolü biraz iyileştirebildiğini gösterdi.
Birçok çalışma, elma sirkesinin kan şekeri seviyelerini düşürebildiğini ve kolesterol seviyelerini biraz iyileştirebildiğini gösterdi. Birkaç çalışma ise kilo vermeye de yardımcı olabileceğini gösterdi. Ayrıca elma sirkesi tipik olarak probiyotikler olarak bilinen ve araştırmalara göre bağırsak mikrobiyomunu besleyebilen sağlığı teşvik edicibakteriler içerir.
Bunca faydasına rağmen uzmanlar uyarıyor. Elma sirkesi üzerine yapılan çalışmaların çoğu oldukça küçük. Uzmanlar, bu araştırmalarla ortaya atılan kanıtların çok güçlü olmadığını söylüyor. Elma sirkesi ayrıca tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve diğer kronik rahatsızlıkları tedavi etmek için ilaç kullanan kişilerde yan etkilere neden olma potansiyeline sahip.
Elma sirkesini yemeklerinize dahil etmek veya bir bardak suya karıştırmak saf olarak içilmesinden daha iyidir.
Washington Post’a konuşan Cleveland Clinic İnsan Beslenmesi Merkezi'nde kayıtlı bir diyetisyen olan Beth Czerwony, merak eden insanlar için günde birkaç çay kaşığı almanın oldukça düşük riskli olduğunu ve sağlıkta hafif olumlu katkısının olabileceğini, bu nedenle denemeye değer olduğunu söyledi ve ekledi: “Faydalı olabileceğini düşündüren bazı çalışmalar var. Bazı durumlarda biraz yardımcı olabilir, ancak bir garanti değildir ve kesinlikle diyabet veya obezite gibi herhangi bir şey için bir tedavi olmayacaktır.”
BAKMADAN GEÇME!
HİPOKRAT’TAN BERİ KULLANILIYOR
Sirkenin doğal bir ilaç olarak ünü 2000 yıldan daha uzun bir süre önce başladı. Antik Yunan hekimi ve genellikle tıbbın babası olarak adlandırılan Hipokrat, o dönemlerde yaraları temizlemek için sirke kullanmış ve öksürüğü tedavi etmek için bal ve sirke karışımı reçete etmişti. 18. yüzyılın sonlarında Amerikalı hekimler mide ağrısı, krup,ödem ve diğer rahatsızlıkları gidermek için sirkeye başvurdular.
SİRKE NASIL YAPILIR?
Sirke birçok şekilde üretilir. Genellikle mısır, buğday, patates, üzüm ve diğer çeşitli bitkilerin iki aşamalı bir işlemle fermente edilmesiyle yapılır. İlk adımda maya, bitkilerdeki şeker ve nişastalarla beslenerek onları alkole dönüştürür. Daha sonra bakteriler bu alkolü asetik aside dönüştürerek sirke elde edilmesini sağlar. Çoğu ticari sirke daha sonra pastörize edilerek mikroorganizmaları öldürülür.
BAKMADAN GEÇME!
Elma sirkesi genellikle pastörize edilmez, yani fermantasyon sürecini gerçekleştiren tüm dost mikropları veya probiyotikleri korur ve antioksidanlar ve mineraller içerir. Bir elma sirkesinin probiyotik içerip içermediğini genellikle etiketini okuyarak anlayabilirsiniz. Üzerinde “pastörize edilmemiş” olduğu ya da dost maya ve bakterilerin birleşimini içerdiği yazmalıdır.
KAN ŞEKERİ VE KOLESTEROL SEVİYELERİ İÇİN FAYDALI MI?
Elma sirkesi üzerine yapılan araştırmaların çoğu kan şekeri ve kolesterol seviyeleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Geçen yıl yayınlanan bir klinik çalışmada, araştırmacılar tip 2 diyabetli 80 yetişkini iki gruba ayırdı ve ardından sekiz hafta boyunca takip etti.
BAKMADAN GEÇME!
Her iki gruba da tuz, şeker ve yağ oranı yüksek abur cuburları sınırlandırırken bol miktarda meyve, sebze ve tam tahıl içeren sağlıklı bir diyet yapmaları söylendi. Bir gruba ayrıca, ideal olarak öğle yemeğinde ya da hemen sonrasında olmak üzere günde iki yemek kaşığı elma sirkesi tüketmeleri talimatı verildi. Sirkeyi su ile seyreltebilecekleri söylendi.
Sekiz hafta sonra, araştırmacılar elma sirkesi grubundaki kişilerin kan şekeri seviyelerinde önemli ölçüde daha fazla düşüş olduğunu tespit etti. Kolesterol ve trigliserit seviyelerinde daha büyük iyileşmeler ve vücut ağırlıkları ile bel çevrelerinde daha büyük azalmalar oldu.
2021'de yayınlanan bir başka çalışmada, araştırmacılar elma sirkesi üzerine yapılan dokuz klinik çalışmanın sistematik bir incelemesini ve meta-analizini gerçekleştirdiler.
Denemeler sekiz hafta ile üç ay arasında sürdü, Çoğu durumda, katılımcılara günde bir ila iki yemek kaşığı elma sirkesi almaları talimatı verildi. Araştırmacılar genel olarak, sekiz hafta veya daha uzun süre boyunca her gün en az bir çorba kaşığı elma sirkesi tüketmenin kan şekeri, trigliserit ve toplam kolesterol seviyelerinde düşüşe yol açtığını, ancak bu etkinin yalnızca tip 2 diyabeti olan kişilerde anlamlı olduğunu buldular.
BAKMADAN GEÇME!
Araştırmacılar, elma sirkesinin kısmen yiyeceklerin mideden ince bağırsağa geçiş hızını yavaşlatarak metabolik sağlığı iyileştirdiğini, bunun da glikoz ve diğer besin maddelerinin kan dolaşımınıza daha yavaş salınmasına neden olduğunu düşünüyor. Ayrıca vücudunuzun yağ ve glikozu metabolize etme yeteneğini de artırabilir.
Ancak sirke tüketiminde temkinli olmak için bazı nedenler vardır. Cleveland Clinic'ten Czerwony, çalışmaların çoğunda elma sirkesinin düşük kalorili bir diyetle eşleştirildiğini, bunun da kilo ve metabolik sağlıktaki iyileşmeleri açıklayabileceğini söyledi. Czerwony, “Bence bazı çalışmalarda kilo kaybına neden olanın elma sirkesi mi yoksa kalori açığı mı olduğu gerçekten belirsizdi” dedi.
ELMA SİRKESİ İŞTAHI BASTIRIR MI?
Bir çalışmada, elma sirkesi tüketen kişilerin iştahları azaldığı ve daha az yemek yedikleri için kilo verdikleri ortaya atıldı. Bir başka küçük çalışmada, yemekten önce sirke tüketmenin insanların daha az yemek yemesine neden olduğu, çünkü sirkenin mide bulantısı hissettirdiği söylendi.
BAKMADAN GEÇME!
2022 yılında bir grup araştırmacı, sirkenin iştah ve gıda alımı üzerindeki etkilerini inceleyen yedi çalışmanın bir incelemesini yayınladı. Bir yemeğin yanında sirke tüketmenin kısa vadede iştahı baskılayabileceğini ve potansiyel olarak bir kişinin o gün yediği miktarı azaltabileceğini buldular. Ancak sonuçta sirke tüketmenin günler veya haftalar boyunca iştah üzerinde önemli bir etkisi olmadı. Düzenli olarak sirke tüketmenin iştahı azaltıp azaltmayacağını ve uzun vadede kilo kaybına neden olup olmayacağını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.
SAF ELMA SİRKESİ İÇMEYİN
New Yorklu bir diyetisyen olan Kelly Springer, elma sirkesini tüketmenin en iyi yolunun onu yiyeceklerinize eklemek olduğunu, örneğin zeytinyağı ve biraz sarımsak tozu ile karıştırarak salata soslarında kullanımını önerdi.
Springer, bunun harika bir kombinasyon olduğunu çünkü elma sirkesinin probiyotik sağladığını, sarımsağın ise bağırsaklarınızdaki faydalı bakterileri besleyen bir prebiyotik olduğunu söyledi.
BAKMADAN GEÇME!
Bir başka seçenek de bir bardak suya veya bir fincan çaya biraz elma sirkesi karıştırmaktır. Ancak bir ya da iki çay kaşığı gibi küçük bir miktarla başlayın ve asla tek başına içmeyin. Çünkü sirke diş erozyonuna, mide rahatsızlığına veya dişlerinizde renk değişikliğine neden olabilir.
Kronik bir rahatsızlığınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız, sağlık nedenleriyle elma sirkesi kullanmadan önce doktorunuzla konuşun. Elma sirkesini bir diyabet ilacıyla birlikte kullanmak kan şekeri seviyenizin çok düşmesine neden olabilir. Çok fazla sirke tüketmek de potasyum seviyenizin düşmesine neden olabilir, bu da potasyumu düşüren diğer ilaçlarla birlikte kullanıldığında tehlikeli olabilir. Ayrıca reflüyü de kötüleştirebilir ve boğazı tahriş edebilir.
Czerwony, “Eğer sirke tükettiğinizde olumsuz yan etkiler yaşıyorsanız, artıların eksilerden daha ağır basacağını düşünmeyin ve kullanmaya devam etmeyin.” dedi.