Kalp ve beyin hasarına neden oluyor! Gazlı içecekler ve sakızlardaki bu madde hayatı tehdit ediyor
Güncelleme Tarihi:
Yapılan endişe verici araştırmalar, yapay tatlandırıcılarla zenginleştirilmiş gazlı içeceklerin ve sakızların düzenli tüketiminin kalp ve beyin hasarı riskini artırabileceğini gösteriyor.
Aspartam, uzun süredir kanser, yüksek tansiyon ve felç gibi sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyordu. Şimdi ise İspanyol araştırmacılar, bu katkı maddesinin yüksek düzeyde tüketilmesinin beyni yaşlandırabileceğini ve kalbi sertleştirebileceğini belirtiyor.
Araştırmanın öne çıkan bulguları
San Sebastián'daki Biyomalzeme Kooperatif Araştırma Merkezi'nde fareler üzerinde yapılan çalışmada, yüksek aspartam alımı şu sonuçlarla ilişkilendirildi:
Kalp Sorunları: Kalp kasının kalınlaştığı bir durum olan "hafif kardiyak hipertrofi" riskinde yaklaşık %20 artış.
BAKMADAN GEÇME!
Bilişsel Gerileme: Beyin fonksiyonlarında ve bilişsel performansta hızlanmış düşüş.
Vücut Yağı: Farelerde vücut yağında yaklaşık beşte bir oranında (%20) azalma görüldü; ancak araştırmacılar bunun ağır bir fizyolojik bedeli olduğunu vurguladı.
Aspartam farelerde yağ depolarını %20 oranında azaltıyor, ancak bunu hafif kardiyak hipertrofi ve azalmış bilişsel performans pahasına yapıyor. Bu tatlandırıcı farelerde kilo kaybına yardımcı olsa da, kalpte ve muhtemelen beyinde patofizyolojik değişikliklere yol açıyor.
BAKMADAN GEÇME!
Güvenlik sınırlarının yeniden değerlendirilmesi gerekiyor
Bu bulgular, izin verilen dozlarda aspartamın önemli organların işlevini bozabileceğini gösteriyor. Bu nedenle insanlar için güvenlik sınırlarının yeniden değerlendirilmesi tavsiye ediliyor.
Araştırmacılar, elde edilen bulgular ışığında yetkilileri mevcut aspartam tüketim kılavuzlarını gözden geçirmeye çağırdı.
Çalışmada farelere vücut ağırlığının kilogramı başına 7 mg aspartam dozu verildi. Bu doz, iki haftada bir üç gün üst üste uygulandı.
Buna karşılık, Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa İlaç Ajansı ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi, insanların günde vücut ağırlığının kilogramı başına 50 mg'dan fazla tüketmemeleri gerektiğini öneriyor.
BAKMADAN GEÇME!
Bir yıl süren takip çalışmasında, aspartama maruz kalan farelerde her iki ventrikülde de kalp debisinde azalma gözlemlendi; sol ventrikülde %26, sağ ventrikülde ise %20 oranında düşüş kaydedildi.
Araştırmacılar ayrıca, kalbin sağ ve sol karıncıklarını ayıran kalın kas duvarı olan septal eğriliğin de yüzde 25 oranında azaldığını buldu.
Çalışmada, farelerin 'nörodavranışlarında değişiklik belirtileri' ve 'beyinde olası patofizyolojik değişiklikler' gösterdiği belirtildi.
BAKMADAN GEÇME!
‘Fareler ve insanlar bir değil’
Uluslararası Tatlandırıcılar Birliği (ISA), bulguların insanlara doğrudan uygulanamayacağı konusunda uyardı. ISA Genel Direktörü Laurent Oger şunları belirtti:
-- İnsanlar ve fareler arasındaki metabolizma, yaşam süresi, kalp fizyolojisi ve beyin enerji kullanımı gibi temel fizyolojik farklılıklar, çalışmanın sonuçlarının geçerliliğini sınırlamaktadır.
-- Önemli bir nokta olarak, farelerde gözlemlenen vücut ağırlığı ve yağ kütlesindeki azalma, aspartam ve diğer düşük veya sıfır kalorili tatlandırıcıların tek başlarına vücut ağırlığını etkilemediğini gösteren insan klinik çalışmalarından elde edilen kanıtlarla çelişmektedir.
-- Bildirilen kardiyak ve nörobilişsel değişiklikler yaşlı farelerde de meydana geldi; bu da potansiyel aspartamla ilgili etkileri normal yaşlanmadan ayırmayı zorlaştırıyor.
BAKMADAN GEÇME!
DSÖ'nün güncel görüşü
2023 yılında Dünya Sağlık Örgütü, aspartamı "insanlar için muhtemelen kanserojen" olarak sınıflandırmıştı. Ancak kurum, bu riskin yalnızca çok yüksek tüketim seviyelerinde geçerli olduğunu ekledi.
Mevcut verilere göre, 70 kg ağırlığındaki bir yetişkinin günde yaklaşık 14 kutu diyet içecek içmesi durumunda güvenlik sınırlarını aşabileceği belirtiliyor.