Kalp krizi sandığınız şey ‘kırık kalp sendromu’ olabilir
Güncelleme Tarihi:
Kalp krizi denildiğinde çoğu insanın aklına damar tıkanıklığı nedeniyle kalbin zarar görmesi gelir. Ancak tıpta kalp krizine çok benzeyen ama farklı bir mekanizmayla ortaya çıkan başka bir durum daha var: kırık kalp sendromu. Tıbbi adıyla takotsubo kardiyomiyopatisi olarak bilinen bu durum, genellikle yoğun stres sonrası ortaya çıkan geçici bir kalp rahatsızlığı olarak tanımlanıyor.
Uzmanlara göre hastalar çoğu zaman göğüs ağrısı, nefes darlığı ve elektrokardiyogram değişiklikleri nedeniyle hastaneye kalp krizi şüphesiyle başvuruyor.
Ancak yapılan incelemelerde damar tıkanıklığı bulunmuyor. Araştırmalar, kalp krizi benzeri belirtilerle hastaneye gelen kişilerin yaklaşık yüzde 1 ila yüzde 2’sinde aslında kırık kalp sendromu görüldüğünü gösteriyor.
BAKMADAN GEÇME!
Stres kalbi nasıl etkiliyor?
Bilim insanları kırık kalp sendromunun tam olarak nasıl ortaya çıktığını henüz kesin biçimde açıklayabilmiş değil. Ancak en güçlü teorilerden biri, yoğun stres sırasında vücutta hızla yükselen adrenalin gibi stres hormonlarının kalp kası üzerinde geçici bir toksik etki oluşturması.
Bir başka görüşe göre ise kalp aşırı stres altında kendini korumak için geçici olarak çalışma biçimini değiştiriyor. Bu durum kalbin bazı bölgelerinin zayıf kasılmasına yol açıyor ve kalp krizine benzer belirtiler ortaya çıkıyor.
BAKMADAN GEÇME!
Bazı araştırmalar da yoğun stresin kalbin en küçük damarlarında kısa süreli daralmaya neden olabileceğini ve bunun kan akışını geçici olarak azaltabileceğini öne sürüyor. Bu mekanizma klasik kalp krizinden farklı olsa da belirtilerin oldukça benzer olmasına yol açabiliyor.
Kimlerde daha sık görülüyor?
Kırık kalp sendromu en sık menopoz sonrası kadınlarda görülüyor. Vakaların yaklaşık yüzde 90’ını kadınlar oluşturuyor ve hastaların büyük bölümü 60 ile 75 yaş arasında.
BAKMADAN GEÇME!
Sendromu tetikleyen olaylar oldukça geniş bir yelpazeye sahip. Sevilen bir kişinin kaybı, kötü bir haber, yoğun kaygı ya da büyük bir yaşam değişikliği gibi duygusal stresler en bilinen tetikleyiciler arasında.
Ancak fiziksel stres de aynı etkiyi yaratabiliyor. Ağır egzersiz, yüksek rakımda yapılan zorlu yürüyüşler, ciddi hastalıklar veya büyük bir ameliyat da kırık kalp sendromunu tetikleyebiliyor.
BAKMADAN GEÇME!
İlginç şekilde bazı durumlarda çok büyük bir sevinç bile bu tabloya yol açabiliyor. Uzmanlar buna bazen 'mutlu kalp sendromu' da denildiğini belirtiyor.
Belirtiler ve iyileşme süreci
Kırık kalp sendromunun belirtileri çoğu zaman kalp kriziyle neredeyse aynıdır. En sık görülen belirtiler arasında göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı, terleme, mide bulantısı ve baş dönmesi yer alıyor.
BAKMADAN GEÇME!
Bazı kişilerde ağrı yalnızca göğüste değil, çene, boyun, omuz, kol, sırt veya üst karın bölgesinde de hissedilebiliyor. Bu nedenle hastalar genellikle acil servise kalp krizi şüphesiyle başvuruyor.
Tanı koymak için doktorlar öncelikle kalp damarlarında tıkanıklık olup olmadığını kontrol ediyor. Bunun için ekokardiyografi, kan testleri ve gerektiğinde anjiyografi gibi yöntemler kullanılıyor.
BAKMADAN GEÇME!
İyi haber ise çoğu hastada kalp fonksiyonlarının birkaç hafta ile iki ay içinde tamamen normale dönmesi. Tekrar etme riski ise görece düşük; araştırmalara göre hastaların yalnızca yüzde 1 ila yüzde 5’inde sendrom yeniden görülüyor.
Uzmanlar kırık kalp sendromunun yalnızca dramatik olaylarla ortaya çıkan bir hastalık olmadığını da vurguluyor. Bazen uzun süre biriken stres de kalp üzerinde benzer bir etki yaratabiliyor. Bu nedenle stres yönetimi, sağlıklı yaşam ve düzenli kontrolün kalp sağlığı açısından önemli olduğu belirtiliyor.