Her gün fark etmeden yapıyoruz: 30 dakikadan uzun oturmak kanser riskini artırabilir
Güncelleme Tarihi:
Uzun süre hareketsiz kalmanın kalp ve damar hastalıklarıyla ilişkisi uzun süredir biliniyordu. Ancak yeni bir araştırma, gün içinde 30 dakikadan uzun süre kesintisiz oturmanın ya da uzanmanın kanserden ölüm riskiyle de bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre kısa yürüyüşler, ev işleri ve hafif hareketler bile bu riski azaltmaya yardımcı olabilir.
Yeni araştırmaya göre uyanıkken 30 dakikadan uzun süre kesintisiz oturmak ya da uzanmak, kanserden ölüm riskinde artışla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, riskin özellikle hareketsiz kalınan sürenin uzamasıyla birlikte yükseldiğini belirtiyor.
Çalışmada 91 binden fazla kişinin giyilebilir cihaz verileri incelendi. Katılımcılar ortalama 12 yıl boyunca takip edildi. Böylece yalnızca kişilerin ne kadar hareket ettiğine değil, hareketsiz kaldıkları sürenin nasıl bölündüğüne de bakıldı.
BAKMADAN GEÇME!
Bulgulara göre gün içinde 30 dakikayı aşan her ek uzun hareketsizlik saati, kanserden ölüm riskinde yüzde 10 artışla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, burada asıl sorunun yalnızca toplam oturma süresi değil, bunun kesintisiz bloklar halinde birikmesi olabileceğini vurguluyor.
İyi haber ise riski azaltmak için ağır egzersiz şart olmaması. Araştırmaya göre uzun oturma sürelerini kısa hareket aralarıyla bölmek, olası sağlık risklerini azaltmaya yardımcı olabilir. Ofiste kısa bir yürüyüş, evde birkaç dakikalık hareket veya basit ev işleri bile fark yaratabilir.
BAKMADAN GEÇME!
Çalışmada bir saatlik hareketsiz sürenin ütü yapmak, bulaşık yıkamak ya da yavaş tempolu yürüyüş gibi hafif fiziksel aktivitelerle değiştirilmesi, kanserden ölüm riskinde yüzde 12 daha düşük oranla ilişkilendirildi.
Araştırmaya göre günde 30 dakikalık hareketsizliği ortalama tempoda yürüyüş gibi orta düzey fiziksel aktiviteyle değiştirmek, kanserden ölüm riskinde yüzde 8 daha düşük oranla bağlantılı bulundu. Bu da hareketin mutlaka spor salonunda yapılması gerekmediğini gösteriyor.
BAKMADAN GEÇME!
Daha yoğun hareketlerde ise daha kısa süreler bile dikkat çekici sonuçlarla ilişkilendirildi. Bulgulara göre günde yalnızca beş dakikalık hareketsizliğin beş dakikalık yoğun fiziksel aktiviteyle değiştirilmesi, kanserden ölüm riskinde yüzde 22 daha düşük oranla bağlantılıydı.
Araştırmacılar, mevcut sağlık önerilerinin çoğunlukla orta ve yüksek yoğunluklu egzersize odaklandığını belirtiyor. Ancak bu çalışma, hafif hareketin de göz ardı edilmemesi gerektiğini gösteriyor. Kısa yürüyüşler, ayakta durmak, ev içinde hareket etmek veya merdiven çıkmak günlük rutine kolayca eklenebilir.
BAKMADAN GEÇME!
Masa başında çalışanlar için en pratik öneri, her 30 dakikada bir kısa ara vermek. Bu ara uzun olmak zorunda değil. Ayağa kalkmak, su almak, birkaç dakika yürümek ya da basit esneme hareketleri yapmak bile uzun süreli hareketsizliği bölmeye yardımcı olabilir.
Risk yalnızca ofis çalışanları için geçerli değil. Evde televizyon karşısında uzun süre oturmak, bilgisayar başında vakit geçirmek ya da gün içinde uzun süre hareketsiz uzanmak da aynı başlık altında değerlendiriliyor. Uzmanlar, ev içinde küçük hareket fırsatlarının artırılmasını öneriyor.
BAKMADAN GEÇME!
Araştırmanın önemli bir sınırlaması var: Çalışma gözlemsel veriler üzerinden yapıldı. Yani uzun süre oturmanın doğrudan kansere neden olduğu kesin olarak söylenemiyor. Ancak hareketsizliğin sağlık riskleriyle ilişkisini gösteren bulgular, daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ortaya koyuyor.
Araştırmanın en önemli mesajı basit: Gün boyunca uzun süre hareketsiz kalmamak gerekiyor. Ağır spor yapamasanız bile oturma süresini sık sık bölmek, kısa yürüyüşler yapmak ve hafif ev işleriyle hareketi artırmak sağlığı destekleyebilir. Küçük aralar, uzun vadede büyük fark yaratabilir.