Bu hata hayatınıza mâl olabilir! Sıcak havalarda acillik olmamak için uzak durun
Güncelleme Tarihi:
Aşırı sıcaklar hastanelerin acil servislerinde yoğunluk patlamasına neden oluyor. Hatta bazı hatalar maalesef ölümlerle sonuçlanabiliyor. 20 yıllık Acil Tıp Uzmanı Dr. Adrian Boyle, sıcak dalgalarında hayat kurtaracak tavsiyeler verdi.
;İngiltere’deki Addenbrooke’s Hastanesi’nde görev yapan Dr. Adrian Boyle, 20 yıllık meslek hayatı boyunca her sıcak hava dalgasında acil servislerin dolup taştığını belirtiyor. Dr. Boyle, aşırı sıcakların kalp ve akciğerleri zorlayarak iyileşme sürecini de uzattığına dikkat çekiyor.
;Dr. Boyle’a göre acil servise başvuran hastaların büyük bir kısmı, tamamen önlenebilir ve aynı ölümcül hataları tekrarlayan kişilerden oluşuyor. İşte ünlü doktorun kaleminden, sıcak dalgalarında acil servislik olmamak için kaçınmanız gereken 5 kritik hata ve hayati tavsiyeler...
BAKMADAN GEÇME!
;1- Günlük rutini aynen sürdürmek: Hava durumuna göre vites küçültün
Sıcaklar aniden bastırdığında en sık yapılan hata, günlük planları hiçbir şey olmamış gibi aynen uygulamaya çalışmaktır. Dr. Boyle, son sıcak dalgasında 35 derece sıcağa aldırış etmeden şehirde alışverişe çıkan ve bayılarak başını yaran yaşlı bir hastasını örnek gösteriyor.
;Tehlike ne?
Vücudun aşırı ısınmasının ilk aşaması ısı bitkinliğidir (halsizlik, baş dönmesi, baş ağrısı ve aşırı terleme). Bu aşamada serin bir yere geçip dinlenmek ve sıvı almak durumu düzeltir. Ancak önlem alınmazsa olay güneş çarpmasına (ısı felci) dönüşür. Bu bir tıbbi acildir; vücut terleme yeteneğini kaybeder, cilt kurur, kafa karışıklığı başlar ve durum nöbet geçirmeye ya da kalp krizine kadar gidebilir.
BAKMADAN GEÇME!
;Doktorun tavsiyesi: “Sıcak havalarda tıpkı yoğun kar yağışında yaptığımız gibi eve kapanmayı, erzak depolayıp dışarı çıkmamayı alışkanlık haline getirin. Sıcak dalgaları genellikle birkaç gün sürer. Bu süreçte öğle saatlerinde güneşe çıkmayın, şapka takın, hafif giyinin ve vantilatör ya da klima kullanın. Hayatın normal ritmine havalar serinleyince dönersiniz.”
;2- Ağır egzersizler yapmak
Güneşi gören birçok kişi açık havada koşuya çıkmak veya bisiklete binmek istiyor. Ancak hava sıcaklığı 35 derecenin üzerindeyken yapılan ağır egzersizler hayati risk taşıyor.
BAKMADAN GEÇME!
;Tehlike ne?
İnsan vücudu ile arasındaki çok dar bir sıcaklık aralığında çalışmak üzere programlanmıştır. Aşırı sıcak ve nemde ter buharlaşamaz, vücut soğuyamaz ve kalp normalden kat kat fazla zorlanır. En büyük gizli tehlike ise egzersizden sonraki günlerde ortaya çıkabilecek akut böbrek yetmezliğidir. Susuzluk ve yüksek vücut ısısı böbreklere giden kan akışını azaltır. İdrara çıkamama ve şiddetli halsizlik baş gösterirse acilen doktora başvurulmalıdır.
;Doktorun tavsiyesi: “Sıcak dalgası sırasında spora ara verin. İllaki yapacaksanız ya sabahın çok erken saatlerinde ya da klimalı spor salonlarında yapın. Sadece su içmenin sizi tamamen koruyacağını sanmayın; vücut aşırı ısındığında mekanizmalar tek başına suyla düzeltilemez.”
BAKMADAN GEÇME!
;3- Mangal keyfini aceleye getirmek
Yaz aylarında acil servislere gelen en trajik vakalardan biri de mangal yanıklarıdır. Doktorların en sık karşılaştığı durumlar ise mangalın bir an önce yanması için sabırsızlanan insanların yaptığı hatalardır.
;Tehlike ne?
Kömürlerin daha hızlı tutuşması için üzerlerine benzin, tiner veya çakmak gazı gibi parlayıcı maddeler dökmek, ani ve kontrolsüz patlamalara yol açıyor. Dr. Boyle, bu sebeple yüzünde kalıcı ve çok ağır yanıklar oluşan pek çok hasta tedavi ettiğini belirtiyor.
BAKMADAN GEÇME!
;Doktorun tavsiyesi: “Ne kadar acelemiz olursa olsun, mangalı tutuşturmak için sadece onaylı jel veya katı çıraları kullanın. Asla benzin gibi parlayıcı akaryakıtları kömürün üzerine dökmeyin.”
;4- Bilinmeyen sularda tek başına yüzmek: Soğuk şokuna dikkat
Sıcak havada serinlemek için suya atlamak en cazip seçenektir. Ancak göletler, nehirler veya gözetimsiz sahiller her yıl onlarca can alıyor.
BAKMADAN GEÇME!
;Tehlike ne?
Hava çok sıcakken aniden buz gibi suya atlamak vücutta soğuk su şokuna neden olarak kalp krizini veya boğulmayı tetikleyebilir. Ayrıca gizli akıntılar, keskin kayalar ve ani derinleşen zeminler büyük risk taşır. Dr. Boyle, "Maalesef boğulma vakalarının birçoğu hastaneye bile ulaşamadan hayatını kaybediyor" diyerek durumun ciddiyetini vurguluyor.
;Doktorun tavsiyesi: “Asla tek başınıza yüzmeyin. Cankurtaranı olan, denetlenen havuzları veya plajları tercih edin. Suya balıklama atlamak yerine, vücudunuzun ısıya alışması için her zaman ayaklarınızdan başlayarak, kontrollü bir şekilde girin.”
BAKMADAN GEÇME!
;5- Kullanılan ilaçları kontrol etmemek
Kronik rahatsızlıklar için kullanılan birçok ilaç, aşırı sıcak havalarda vücudun kimyasını bozarak acil servislik olmanıza yol açabilir.
;Tehlike ne?
Tansiyon ve kalp ilaçları (ACE inhibitörleri): Sıcak havada damarlar gevşer ve tansiyon doğal olarak düşer. Bu ilaçlar da tansiyonu düşürdüğü için ikisi birleştiğinde tansiyonunuz tehlikeli derecede çakılabilir; baş dönmesi ve bayılma yaşanır.
BAKMADAN GEÇME!
;Antidepresanlar ve antipsikotikler: Beynin vücut ısısını ayarlama mekanizmasını bozabilir. Kişinin susuzluk hissini anlamasını zorlaştırır ve terlemeyi engelleyerek güneş çarpması riskini artırır.
Ağrı kesici bantlar (Medikal flasterler): Cilt aşırı ısındığında ve kan akışı hızlandığında, deri üzerindeki banttan emilen ilaç miktarı kontrolsüz şekilde artar. Bu da doz aşımına bağlı kafa karışıklığı ve solunum güçlüğüne yol açar.
;Doktorun tavsiyesi: “Sıcak dalgaları döneminde kullandığınız ilaçların dozunun ayarlanması gerekebilir. Özellikle tansiyon ilacı kullanan bazı hastalarıma bu dönemlerde ara vermelerini öneriyorum. Ancak bunu kendi başınıza asla yapmayın; mutlaka aile hekiminize veya takip eden doktorunuza danışarak ilaç planlaması isteyin.”