92 yaşında rekor kırıyor: Bilim insanları onu inceliyor
Güncelleme Tarihi:
İtalya’da yaşayan Emma Maria Mazzenga, neredeyse 93 yaşında olmasına rağmen dünyanın en hızlı 90 yaş üstü kadın sprinterlerinden biri olarak gösteriliyor. Bilim insanları şimdi onun kaslarını, kalp-akciğer kapasitesini ve yaşlanma sürecini inceliyor. Amaç, sağlıklı yaşlanmada egzersizin neleri değiştirebildiğini anlamak.
İtalya’da yaşayan Emma Maria Mazzenga, 92 yaşında olmasına rağmen pistlerde hâlâ rekor kırıyor.
Neredeyse 93 yaşındaki Mazzenga, 90-94 yaş kategorisinde dünyanın en hızlı kadın sprinterlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Açık havada 200 metre, salonda ise 60, 200 ve 400 metre yarışlarında kendi yaş grubuna ait dünya rekorlarının sahibi.
Mazzenga, 2024 yılında açık havada 200 metre rekorunu 50,33 saniyelik dereceyle kırdı.
Bu derece, önceki dünya rekorundan bir saniyeden daha hızlıydı. Üstelik eski rekor da yine kendisine aitti.
Bu nedenle bilim insanları için Mazzenga yalnızca başarılı bir sporcu değil, aynı zamanda yaşlanma sürecini anlamak için çok değerli bir örnek haline geldi.
BAKMADAN GEÇME!
ABD ve İtalya’dan araştırmacılar, ileri yaştaki elit sporcuları inceleyen geniş kapsamlı bir çalışma kapsamında Mazzenga’nın fizyolojisini mercek altına aldı.
Araştırmacılar onun kalp-akciğer kapasitesini, kas gücünü, kas liflerini ve kas hücrelerinin enerji üretme biçimini ölçtü.
Amaç, yaşlanmanın hangi etkilerinin kaçınılmaz olduğunu, hangilerinin ise düzenli egzersizle yavaşlatılabileceğini anlamak.
Mazzenga, sprint koşularına ilk olarak Padua Üniversitesi’nde biyoloji okurken, yaklaşık 20 yaşında başladı.
Mezun olduktan sonra da bir süre antrenman yapmaya ve yarışlara katılmaya devam etti.
Ancak iş ve aile sorumlulukları nedeniyle yaklaşık 15 yıl boyunca düzenli yarışmadı ve resmi anlamda çok fazla spor yapmadı.
BAKMADAN GEÇME!
Mazzenga, çocukları büyüdükten sonra yaklaşık 45 yaşında yeniden sprint koşularına döndü.
Bugün yaklaşık 1,55 metre boyunda ve 58 kilo civarında. Haftada genellikle üç gün antrenman yapıyor.
Antrenmanları uzun mesafe koşularından çok kısa ama yüksek tempolu sprintlerden oluşuyor. Bu nedenle yaptığı çalışma daha çok yüksek yoğunluklu interval antrenmana benziyor.
Mazzenga antrenmanlarına genellikle hafif koşuyla ısınıp kısa sprintlerle devam ediyor.
Bazı günler 60 metreyi çok hızlı koşuyor, yaklaşık üç dakika dinleniyor ve aynı mesafeyi tekrar ediyor. Bunu yorulana kadar sürdürüyor.
Bazı günlerde ise mesafeyi 400 metreye ya da biraz daha fazlasına çıkarıyor. Bu daha uzun tekrarlar arasında altı-yedi dakika dinleniyor.
BAKMADAN GEÇME!
2024 yılında, 200 metre salon rekorundan bir ay sonra ve açık hava rekorundan iki hafta önce Mazzenga laboratuvara girdi.
Araştırmacılar bisiklet testi, diz uzatma makinesi, kas biyopsisi ve başka ölçümlerle onun fiziksel kapasitesini inceledi.
Sonuçlar dikkat çekiciydi. Genel aerobik kapasitesi, neredeyse kendisinin yarı yaşındaki aktif kadınlara benzer bulundu.
Mazzenga’nın kaslarında sinir hücreleriyle bağlantıların büyük ölçüde korunduğu görüldü.
Bu bağlantılar yaş ilerledikçe genellikle zayıflıyor. Kasların beyinden gelen mesajlara yanıt verme kapasitesi de azalabiliyor.
Daha da dikkat çekici olan ise kas hücrelerindeki mitokondrilerdi. Enerji üretiminden sorumlu bu yapılar, araştırmacılara göre oldukça güçlü çalışıyordu ve bazı özellikleriyle çok daha genç bireylerde görülen düzeye yakındı.
BAKMADAN GEÇME!
Ancak Mazzenga’nın vücudu her açıdan genç bir sporcu gibi değildi.
Bacak kas kütlesinde yaşına uygun şekilde bir miktar azalma vardı. Ağırlık kaldırırken güç üretme kapasitesi de 70’li ya da 80’li yaşlardaki kişilerle benzerdi.
Ayrıca hızlı kasılan kas liflerinde belirgin incelme görüldü. Bu, yaşlanmayla sık karşılaşılan bir durum. İlginç şekilde, dayanıklılıkla ilişkili yavaş kasılan lifleri ise yaşına göre oldukça sağlıklıydı.
Bilim insanları hâlâ bazı soruların yanıtını arıyor. Mazzenga’nın dayanıklılığı ve başarısı ne kadar antrenmandan, ne kadar genetikten, beslenmeden ya da kişilik özelliklerinden geliyor?
Araştırmacılar aynı zamanda ileri yaştaki uzun mesafe koşucularını da inceliyor. Böylece sağlıklı yaşlanma için en etkili egzersiz kombinasyonunu anlamaya çalışıyorlar.
Mazzenga’nın hikayesinin verdiği en güçlü mesaj ise şu: Düzenli hareket etmeye başlamak için geç kalınmış sayılmaz. Elbette ileri yaşta yoğun egzersize başlamadan önce doktor kontrolü gerekiyor. Ancak bilim insanlarına göre tutku, disiplin ve süreklilik, yaşlanma sürecinde sanılandan daha büyük fark yaratabilir.