9 yıl süren kabus… Kaşıntının altından karaciğer yetmezliği çıktı
Güncelleme Tarihi:
İngiltere’de yaşayan Jayne Pilkington’ın hayatı bir gece aniden başlayan kaşıntılarla altüst oldu. Aylarca süren kaşıntılara doktorlar ilk başta psikolojik dedi. Israrları ve araştırmaları neticesinde genç kadına karaciğer fonksiyon testi yapıldı. Ancak Pilkington’ın tedaviye ulaşması ve kaşıntıdan kurtulması yıllar sürdü…
Jayne Pilkington’ın bir gece aniden avuçlarında ve ayaklarında başlayan kaşıntı o kadar fenaydı ki Pilkington ellerini ve ayaklarını kanayana kadar kaşıdığını söylüyor. İngiltere’de yaşayan ve şu an 46 yaşında olan Jayne Pilkington, başına gelenleri “Sanki cildimin altında, damarlarımın derinliklerinde bir şeyler geziniyor gibiydi” sözleriyle anlattı.
İç mekan boyama ve dekorasyon firması işleten Jayne, kaşıntıların zamanla arttığını ve her gece ortaya çıkmaya başladığını belirtti:
“Garip bir şekilde, her gece akşam sekiz gibi başlıyor, sabah dörde, beşe kadar durmuyordu. Bütün gece uyumadığım için ertesi gün çok bitkin oluyordum.”
BAKMADAN GEÇME!
“O kadar çaresiz kaldım ki bir noktada sırf rahatlamak için gecenin bir köründe ayaklarımı serinletebilmek adına evin dışındaki beton zemine bastım” diye anlatan Jayne, bariz bir neden olmadığı için iş yerindeki halılarda bile pire aradığını dile getirdi.
İki ay sonra doktora giden Jayne’e kaşıntıya neden olabileceği gerekçesiyle demir eksikliği tahlili yapıldı. Tahlil negatif çıkınca doktor Jayne’e “sadece cilt kaşıntısı sorunu” yaşadığını ve muhtemelen hastalığın psikolojik olduğunu söyledi.
Ancak sonraki üç ay içinde kaşıntı gündüzleri de rahatsızlık vermeye başladı ve tüm vücuduna yayılarak günlük hayatını etki etmeye başladı. "Bütün gece kaşındığım için sabahları perişan halde oluyordum ve iş yerinde gün boyu idare etmekte çok zorlanıyordum” diyen Jayne, ayak tabanlarının kaşınmaktan çok kötü yara olduğunu ve yürümekte zorlandığını anlattı.
BAKMADAN GEÇME!
Dokuz ayda dört kere daha doktoruna göründüğünü kaydeden Jayne, ancak her seferinde geri çevrildiğini ve kendi araştırmalarına başlayana kadar gerçek nedenin ortaya çıkmadığını vurguladı.
Jayne’de primer biliyer siroz isimli bir karaciğer hastalığı vardı. Bu hastalık, karaciğer dokusu içindeki küçük safra kanallarının bağışıklık sistemi tarafından saldırıya uğradığı, bu nedenle dokuların iltihaplandığı ve yara aldığı otoimmün bir rahatsızlık olarak ifade ediliyor. Hastalık nedeniyle, normalde yağların sindirilmesine ve atıkların vücuttan atılmasına yardımcı olan safra, kan dolaşımına ve cilde sızarak sinir uçlarını tahriş ediyor.
Royal Free London NHS Foundation Trust'tan doktor Douglas Thorburn, kaşıntının neden tipik olarak elleri ve ayakları etkilediğinin hala tam olarak bilinemediğini ifade ediyor. Diğer belirtiler ise yorgunluk ve aşırı uyku. Ayrıca, fazla kolesterol, safra ile normal şekilde atılamadığı için göz çevresinde ve ellerin arkasında sarı kolesterol birikintilerine de neden olabiliyor.
BAKMADAN GEÇME!
İngiltere'de yaklaşık 25 bin kişinin primer biliyer siroz hastalığına yakalandığı ve bunların da yüzde 90’ının kadın olduğu tahmin ediliyor. Thorburn, hastalığın otoimmün bir durum olduğunu ve genetik yatkınlığı olanlarda çevresel faktörlerle tetiklenebileceğini vurguladı. Bazı çalışmalar, primer biliyer siroz hastalığı bulunan kadınların bu hastalığa yakalanmayan kadınlara göre daha çok saç boyası ve oje kullandığını gösteriyor.
Hastalığın belirtileri genellikle 60 yaş civarında başlıyor ancak uzmanlar hastaların yarısına teşhis koyulamadığı kanaatinde. Üstelik, yeterince erken tespit edilirse, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için ilaç kullanımı da mümkün olabiliyor. Ancak tedavi edilmezse, safra birikimi karaciğerde iltihaplanmaya ve yaralara yol açarak, nakil ihtiyacına neden olabiliyor. Verilere göre, 10 karaciğer naklinin biri primer biliyer siroz kaynaklı.
BAKMADAN GEÇME!
‘SAPTANAN HASTALAR KADAR BİR DE SAPTANMAYANLAR VAR’
Doktor Thorburn, hastalığın teşhis edilen kısmının aslında buzdağı olduğunu belirterek, “Muhtemelen teşhis koyulmuş olanlar kadar teşhis koyulmadan yaşayan insan var” dedi.
Thorburn, teşhisteki gecikmelerin, doktorların bile kaşıntıyı bir karaciğer rahatsızlığı belirtisi olarak yorumlamamasından veya ciddiye almamasından kaynaklandığını, bu nedenle hastalara primer biliyer sirozun göstergelerini tespit edebilen kan testinin yapılmadığını belirtiyor.
BAKMADAN GEÇME!
'BENİ SUSTURMAK İÇİN TAHLİL YAPTILAR'
Kaşıntılarına bir çare arayan Jayne, internette yaptığı araştırmalar neticesinde kaşıntının nedeninin karaciğer olabileceğini bulduğunu dile getirdi:
“Doktorumdan karaciğer fonksiyon testi yapmasını istediğimde ‘seni susturacaksa yapalım’ dedi.”
Bir hafta sonra sonuçlar geldiğinde Jayne’in karaciğer değerlerinin anormal olduğu görüldü ve primer biliyer sirozu da tespit edebilecek antikorlara bakıldı. Jayne o zamanki hislerini ise şu ifadeyle anlattı:
“Bu kadar büyük bir şeyin gözden kaçırılmasına ve ciddiye alınmamasına çok öfkelenmiştim.”
BAKMADAN GEÇME!
‘CİLT SEMPTOMLARI GENELDE GÖZ ARDI EDİLİYOR’
İngiltere Cilt Vakfı Sözcüsü dermatolog Jonathan Kentley ise, kaşıntının göz ardı edilmesinin, cilt semptomlarını genellikle hafife alan daha büyük bir sorunun parçası olduğuna işaret ediyor. Kentley, bu konudaki değerlendirmesinde şunları söyledi:
“İnsanlar cilt hastalıklarını hayati tehlike arz eden durumlar olarak düşünmüyor. Oysa belirtileri ciltte ortaya çıkabilen bir dizi ciddi hastalık var. Karaciğer ve böbrek rahatsızlıklarının yanı sıra, tiroid ve diğer otoimmün sorunlar ile bazen lenfoma ve kan kanserleri de kaşıntı ile kendini gösterebilir.”
BAKMADAN GEÇME!
Thorburn de iki haftadan uzun süren kaşıntılarda karaciğer fonksiyon testinin önemine işaret ediyor.
NAKİL VE YENİ BİR HAYAT
Teşhisin ardından Jayne'e bir dizi tedavi uygulandı fakat hiçbirinden netice alınmaması nedeniyle 2021’de kendisine tek seçeneğin karaciğer nakli olduğu iletildi. Bu sırada Jayne’in kaşıntıları o kadar çekilmez hale gelmişti ki Jayne naklin almaya değer bir risk olduğunu düşündü. Karaciğer nakli listesine 2022’de alınan Jayne’e uygun organ Aralık 2023’te bulundu.
O yıl Noel’de ameliyata alınan Jayne, “Uyandığımda dokuz yıldır ilk defa kaşıntı durmuştu. İnanılmazdı” dedi. Şimdi iki yıldan uzun süredir kaşıntı sorunu yaşamadığını aktaran Jayne yaşadıklarını “Nakil sayesinde hayatımı geri aldım. Tahlil yapmaları için ısrarcı oldum ve bu sayede teşhis koyulabildi” sözleriyle ifade etti.
Kaynak: Daily Mail