Türkiye’de hastaneye yatan her 3 kişiden 1’i malnütrisyon riski altında: KEPAN ve Abbott erken tanının faydalarına dikkat çekiyor

Araştırmalara göre, hastaneye yatan hastalar arasında malnütrisyon riski taşıyanların oranı %37’ye ulaştı. Bu oran, onkoloji, kardiyoloji ve solunum hastalıkları olan kişilerde %27 ile %35 arasında değişiyor.^[1] Malnütrisyon, doğrudan daha uzun hastanede kalış süreleri, artan komplikasyonlar ve daha yüksek ölüm riskiyle ilişkilendiriliyor. ^[2]

Bu soruna dikkat çekmek amacıyla Klinik Enteral Parenteral Nütrisyon Derneği (KEPAN) ve Abbott, hastalığa bağlı malnütrisyon ve kas kaybının erken tanısının önemini vurgulamak üzere güçlerini birleştirdi. Yıl boyunca farkındalık ve eğitim faaliyetleri yürütülüyor; bu çalışmalar 10–14 Kasım tarihleri arasında gerçekleşen “Malnütrisyon Farkındalık Haftası” kapsamında da öne çıkarıldı.

Hastalık döneminde tıbbi beslenme bir tedavi biçimidir

İyi beslenme, sağlığımız ve yaşam kalitemiz için temel bir unsurdur; doğru beslenme, dolu dolu ve sağlıklı bir yaşamın temelini oluşturur. Hastalık dönemlerinde ise tıbbi beslenme tedavinin hayati bir bileşenidir. Yoğun bakım, onkolojik hastalıklar, nörolojik hastalıklar ve ileri yaş dönemlerinde malnütrisyona bağlı kas kaybı çok daha kritik hale gelir. Beslenme, özellikle kanser gibi uzun süreli hastalıklarda yaşamsal bir destek sağlar. Araştırmalar, kanser hastalarının %80’ine kadarının malnütrisyon yaşadığını gösteriyor.

Abbott ve KEPAN, Türkiye genelinde “Kanser Bir Maratondur” adlı anlamlı bir proje yürütüyor. Abbott’un ana sponsorluğunda 15 onkoloji kliniğinde kurulan özel destek odalarında hastaların kas ve kilo kaybı değerlendirmeleri yapılıyor, bilgilendirici materyaller sunuluyor. Bu sayede malnütrisyon riski erken dönemde tespit edilerek zamanında müdahale imkânı sağlanıyor. Erken dönemde başlanan beslenme tedavisi, tedavi başarısını artırıyor ve yaşam süresini uzatıyor.

Prehabilitasyon: Tedavi öncesinde güç kazandıran yaklaşım

Hastaların kanser tedavi sürecine donanımlı ve desteklenmiş bir şekilde girmesi hayati önem taşır. Prehabilitasyon, tedavi öncesinde beslenme ve fiziksel hazırlık yoluyla kas kütlesini korumayı ve fonksiyonel kapasiteyi artırmayı hedefler. Araştırmalar, prehabilitasyon uygulamalarının cerrahi sonrası komplikasyonları azalttığını, tedaviye uyumu geliştirdiğini ve yaşam kalitesini artırdığını göstermektedir. Abbott, yüksek protein içeren ve kas yapımını destekleyen doğru besin öğelerini barındıran medikal beslenme ürünleriyle hastaların kanser tedavisine daha güçlü başlamasına destek oluyor.

Prof. Dr. Çetin Kaymak

Malnütrisyon ve klinik nütrisyon nedir?

KEPAN Derneği Başkanı Prof. Dr. Çetin Kaymak konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
“Malnütrisyon, makro ve mikro besin ögelerinin yetersiz alımı veya düzensiz beslenme sonucu vücut kompozisyonunun bozulması, doku ve organ fonksiyonlarının zayıflaması, fiziksel ve zihinsel kapasitenin azalması ve klinik sonuçların kötüleşmesi durumudur. Klinik nütrisyon ise enerji ve makro-mikro besin ögesi eksikliklerinin veya fazlalıklarının yol açtığı akut ve kronik hastalıkların, ayrıca bu durumlara bağlı gelişen nütrisyonel ve metabolik değişikliklerin önlenmesi, tanısı ve yönetimiyle ilgilenen disiplindir.”

Doğru besinlerle erken dönemde destek

Yoğun bakımda yatan hastaların büyük bir bölümünün sağlıklarını ciddi şekilde etkileyen malnütrisyon yaşadığını belirten Prof. Dr. Çetin Kaymak şunları söyledi: “Literatürde, yoğun bakım ünitelerinde malnütrisyon görülme sıklığının %38 ile %78 arasında değiştiği bildirilmektedir. Bu durum; yoğun bakımda kalış süresi, mekanik ventilasyon süresi, enfeksiyon riski ve ölüm oranı gibi klinik sonuçları etkileyen prognostik bir risk faktörüdür. Bu nedenle beslenme tedavisi süreçlerinde yalnızca kalori sağlamak değil, aynı zamanda yüksek protein ve özel amino asitlerle beslenmeyi desteklemek de önemlidir. Hastaların gıda alımı azaldığında, durumlarının düzenli olarak izlenmesi ve erken dönemde doğru besinlerle desteklenmesi hayati önem taşır.”

Cem Melih Özden

Erken tanı ve beslenme tedavisi hayati öneme sahip

Abbott Beslenme İş Birimi Türkiye Genel Müdürü Cem Melih Özden, “Malnütrisyon ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Hastalık döneminde yeterli beslenemeyen bireyler fiziksel güçlerini kaybeder ve kas kütlesindeki azalma tedavi süreçlerini olumsuz etkiler. Türkiye’de her üç hastadan birinin malnütrisyon riski altında olduğu düşünüldüğünde, erken tanı ve beslenme tedavisinin önemi her zamankinden daha da büyüktür.” dedi. 

[1] ESPEN-DRM Türkiye Verileri – Hastane içi malnütrisyon prevalansı Cederholm T, et al. Clin Nutr. 2017 Feb;36(1):49-64. doi: 10.1016/j.clnu.2016.09.004. Álvarez-Hernández J, et al. Nutr Hosp. 2012 Jul-Aug;27(4):1049-59. doi: 10.3305/nh.2012.27.4.5986.

Kruizenga H, Am J Clin Nutr. 2016 Apr;103(4):1026-32. doi: 10.3945/ajcn.115.126615.

[2] Frontiers in Nutrition (2025) – “Expert Opinion on Disease-Related Malnutrition and Muscle Loss” (Doganay M. et al.)

İlandır