KOAH erken teşhis ile önlenebilir

KOAH (kronik obstrüktif (tıkayıcı) akciğer hastalığı) tedavi edilebilir ve önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen hala dünyada en yaygın görülen üçüncü ölüm nedeni olarak dikkat çekiyor.1 Dünya KOAH Günü kapsamında Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (ASYOD) Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Akın Kaya toplumsal farkındalığı artırmak ve hastalığa dair bilgi düzeyini yükseltmek amacıyla KOAH hastalığına dair açıklamalarda bulundu.

KOAH’ın hem dünyada hem de ülkemizde toplum sağlığı açısından önemli sağlık sorunları arasında yer aldığını belirten Kaya, tütün ürünleri kullanılmış ya da hala kullanılıyorsa 40 yaş üzerinde belirli süreli azalmayan öksürük, nefes darlığı ve sabahları balgam çıkarma belirtileri varsa mutlaka göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini vurgularken “KOAH tedavi edilebilir ve önlenebilir olmasına rağmen hâlâ dünya genelinde önde gelen 3. ölüm nedeni. 1 Ülkemizde ise hastalığa dair bilgi seviyesi henüz yeterli seviyede değil. Dünya genelinde yapılan çalışmalar, KOAH’lı yetişkinlerin %70 kadarına teşhis konulmadığını ve bu oranların düşük ve orta gelirli ülkelerde daha da yüksek olduğunu göstermektedir. Bu rakamlar hastalığa dair farkındalığın ve bilinç düzeyinin düşük olduğunu net şekilde göstermektedir. Önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olan KOAH’ın bu denli yaygın olması hastalıkla ilgili yeterli bilgiye sahip olunmaması ve yeterince ciddiye alınmamasından kaynaklıdır. KOAH önlenmez ve tedavi edilmezse yaşam kaybı riski yüksek bir hastalıktır” dedi.

“Tedavide temel amaç tütün ürünlerinin kullanımının bırakılmasıdır”

Kaya KOAH tedavisine dair ise “Erken evrede hastalık yakalanabilirse ve kişiler tütün ürünlerinin kullanımını bırakırsa hastalık durdurulabilir ve akciğerlerdeki fonksiyon kaybı önlenebilir. Hekimler için KOAH tedavisinde en önemli öncelik hastalığın seyrinin yavaşlatılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesidir. KOAH tedavisinde derecesine ve seyrine göre birçok farklı tedavi seçeneği bulunmaktadır. Hastalığın temeli tütün ürünü kullanımı olduğu için, tedavinin temel amacı tütün ürünlerinin kullanımının bırakılmasıdır. Bunun yanı sıra KOAH hastalarının semptomlarını iyi takip etmesi ve her türlü kötüleşme durumunda hızlıca göğüs hastalıkları uzmanına başvurmaları önem arz etmektedir” açıklamasında bulundu. Kaya hastalığın geç teşhis edilmesi ve ilerlemesi durumunda da tedavi seçenekleri arasında, solunum yoluyla uygulanan nefes açıcı ilaçlar ile hava yollarındaki daralmanın azaltılıp hastanın olabildiğince rahatlatılması bulunmaktadır. Bu seçenekler sayesinde de KOAH hastalarının yaşam kalitelerinin yükseltilmesi hedeflenmektedir” ifadesini de sözlerine ekledi.

Alevlenme dönemleri dikkatle takip edilmeli

Alevlenme KOAH hastalığının doğal seyri sırasında, tedavide farklı seçeneklere gidilmesini gerektirecek kötüleşme halidir.

Ülkemizde üç KOAH hastasından birinin alevlenme riski bulunmaktadır.2

Balgam miktarında, öksürükte ve nefes darlığında artış alevlenmelerin habercisi olabilir.

Kaya, alevlenme dönemlerinin yaşam kalitesini düşüreceğini, hastane yatışlarına ve hatta yaşam kayıplarına sebep olabileceği için mutlaka hekime başvurulması gerektiğinin altını çizerken KOAH hastalarının ve risk gruplarının tütün ürünlerini kullanmayı bırakmasını, düzenli egzersiz ile hareketli olunmasını ve havasız ortamlardan kaçınmasını, kilosunu kontrol etmesini, grip ve zatürre aşılarını düzenli yaptırmasını belirtti.

1-World Health Organisation. “Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD).” World Health Organisation, 6 Nov. 2024, www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd). Erişim Tarihi Kas. 2025

2- “Türk Toraks Derneği.” Toraks.org.tr, 2024, toraks.org.tr/site/community/library/72.

Erişim tarihi Kas. 2025.

NP-TR-CPU-PRSR-250001, Kasım 2025

İlandır