Zihni Göktay: Sahnede ağızdan çıkan her laf sıkılmış diş macununa benzer aynı tüpe geri sokmak zordur

28 sene aynı oyunda oynadı. Bu yüzden Guiness Rekorlar Kitabı’na girebilir. Şimdi iki senelik küskünlüğün ardından ‘Cibali Karakolu’yla yine Şehir Tiyatrosu sahnesinde. 50. sanat yılını kutlayan Zihni Göktay’la yarım asır evvelinden girdik söze, bugünden çıktık. Bu röportaj da sohbetimizden süzülenler...

Ezgi ATABİLEN / Fotoğraf: Murat ŞAKA
22.12.2014 - 09:52

Şehir Tiyatrosu’na küskündünüz. Nedendi o kırgınlık? Niye geri döndünüz?
- Ben üç sene önce 65 yaşına bastığım için Şehir Tiyatrosu’ndan emekli edildim. Ayşenil Şamlıoğlu genel sanat yönetmenimizdi. Dedi ki, “Ağabey sen bize lazımsın, kâğıt üzerinde emekli ol ama oyun devam ediyor” dedi. Ayşenil Şamlıoğlu görevden ayrıldıktan sonra, yerine Hilmi Zafer Şahin geldi. Lüküs Hayat’ta benim yanımda oynayan, evladım gibi sevdiğim, yanımda yetişmiş genç sanatçı Savaş Barutçu da yardımcısı oldu. Koskoca Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’na 5 bin 750 kişi ‘Lüküs Hayat’ için geldi. Fazla tevazu aptallıktır. Ben ne narsistim, ne megaloman. Herkes diyor ki bu seyirci sana geliyor. Bankaya gittim, açıkhavada oynadığım temsilin parası 119 lira yatmış.

Nasıl yani?
- Bu nedir diye sordum. Savaş “Bundan sonra böyle” dedi, “bir temsil oynarsan bir yömye, yüz temsil oynarsan üç yömye verilecek”. Kraldan çok kralcılık. Üstelik bu tiyatroya para kazandıran bir sanatçıyım ben. Görüşmeden çıktıktan sonra göğsüm sıkıştı, bu sık sık tekrarlamaya başladı. Anjiyo oldum, hemen bypass ameliyatına, sonra da mide ameliyatına aldılar. Aziz Ağabey (Nesin) bana demişti, “Duvarı nem, insanı gam yıkar” diye, doğruymuş. Kırgınlığım budur. Erhan Yazıcıoğlu göreve geldikten sonra beni aradı. “Yeter moruk dinlendiğin, gel Cibali Karakolu’nu sahneye koyacağız” dedi.

Zihni Göktay: Sahnede ağızdan çıkan her laf sıkılmış diş macununa benzer aynı tüpe geri sokmak zordur

Zamanında Muammer Karaca aynı rolü oynarken siyasileri rahatsız edecek çok espriler yaparmış ama Menderes’le arası iyi olduğundan kimse ona karışmazmış. Siz “politik esprilerin altını çizmeyeceğim” demiştiniz. Ama gördüğüm kadarıyla pek kendinizi tutamıyorsunuz...
- Cibali Karakolu’nda onu on kez izledim. Kendisine hayranlığım vardı. Muammer Karaca’nın Menderes’le de Demirel’le de arası çok iyiydi. “Muammer delidir ne yapsa yeridir” derlerdi. Ben oynarken fazla zülf-i yâre dokunmadan sosyal çarpıklıkları yine söylüyorum. Söylemek gerekir. Tiyatro politikadan soyutlanamaz. Hakaret yoktur, eleştiri vardır ve eleştiri sanatçının hakkıdır. Şimdiye kadar da bu konuda kimse kulağımı çekmedi, şunu söyleme diye.

SEYİRCİ ŞİKAYET ETTİ O LAF KALDIRILDI

Ödenekli tiyatrolarda oyunların sansürlendiği bir dönemde, sizin oyunun başına da bir hâl gelmesinden endişelenmiyor musunuz?
- Yok. Hâl gelseydi Lüküs Hayat’ın başına gelirdi. Eğer öyle bir şey olursa bile ben tiyatromu ve oyunumu düşünerek “Taviz vermem” demem. “Peki efendim” derim, kaldırırız. Bu oyunda emniyet amiri Cafer sevgilisine “Gel beni soy” diyor. Kadın reddedince de “İlla hükümet mi soyacak” diye espri yapıyor. Seyircimizin biri hükümeti rencide ettiğini düşündüğü bu sözü Beyaz Masa’ya şikayet etmiş. Bu 1951’de yazılmış bir piyes. Cafer o zamanki hükümeti kastediyor. Ama bunu anlatamazsınız. Kaldırdılar o sözü oyundan. Daha birçok sözü de daha okuma provasındayken kaldırdık.

Zihni Göktay: Sahnede ağızdan çıkan her laf sıkılmış diş macununa benzer aynı tüpe geri sokmak zordur

Pek çok döneme tanıklık etmiş bir sanatçı olarak mevcut hükümetin tiyatroya yaklaşımını, kültür politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Bazı dönemlerde bazı oyunlar kaldırıldı, yasaklandı. Son zamanlardaki bakış açıları değişti, daha pastel bakıyorlar. Son 15 yıldır kötü bir şey yaşamadım ben. Ama bunun yanında biz de bazı şeyleri daha tedbirli yapmaya başladık. Çünkü sahnede ağızdan çıkmış her laf sıkılmış diş macununa benzer, aynı tüpe geri sokmak zordur. Ağzının endazesi olmayan bir adamım ben. Böyle bir deliyim. Onun için dilime bir ABS fren taktırdım.

Ne zaman, ne oldu da taktırdınız o freni?
- Son 10 yılda taktırdım. Etrafın beni çimdiklemesi üzerine. Aman siyasi espri yapma, başın belaya girer filan diye.

Karakol sahnesinde duvarda “Herkesin polisi kendi vicdanıdır” yazıyor...
- Neticede bir emir komuta zinciri var Ezgi’ciğim. 1951’de TOMA var mıydı? Vardı. Gaskonyalı Toma vardı, tavernacı. Başka yoktu, bilmiyorum. Ama ben oyunda “Senin üzerine TOMA’ları sürerim” diyorum. Güncel olduğu için hem gülünüyor, hem de “vah vah” deniyor. Bakıyorsun aynı durum İngiltere, İspanya, İrlanda gibi pek çok yerde de var. Devletle vatandaşın arasına mutlaka polis giriyor. Polis girince de cop, kalkan, TOMA, biber gazı...

Oyun biterken “Yeter artık, bıktık, kavga istemiyoruz!” şeklinde bir seslenişiniz var. Bu sözün muhattabı kim?

- Bugün farklı etnik ve dini grupların birbiriyle iyi geçinmesi için, çorbada tuzumuz olsun diye bu söz yazıldı o bölüme. Cibali’de de Rum’u, Ermeni’si, Çingene’si, sağcısı, solcusu, bakkalı çakallı, hırlısı hırsızı hep birlikte, huzur içinde yaşıyordu. Biz oyunda 780 bin kilometrelik bu geniş arsada birlikte hoşgörü ve barış içinde geçinelim mesajını veriyoruz. O kadar bir şeyimiz de olsun.

Lüküs Hayat’tan bıkıp ayrılanlar, vefat edenler oldu. Siz bıkmadınız mı?
- Ben bıkmadım. Yerinde saymadı katiyen, patinaj yapmadı. Oyunun iskeleti durdu ama ben oyunu daima güncelledim. Güncele dair sosyal çarpıklıkları hep ekledim. Fincancı katırlarını ürkütmeyecek olan siyasi espriler koydum.

Sahnedeki hazırcevaplığınız dillere destan. Ustam dedikleriniz kimler?
- İsmail Dümbüllü, Gazanfer Özcan, Muammer Karaca, Ulvi Uraz, Avni Dilligil. Büyük tiyatro adamlarıydı. Hazırcevap ve pişkin. Onları senelerce seyrettim.

Yayınlanma Tarihi : 22.12.2014 - 12:43
Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün